Ириомоте аралы: Яэяма аралдарындағы у, хабу жыланы, эндемик пальма түрлері, және тарихи көміртегі кеніші туралы ақпарат. Жергілікті тілдер мен мәдениет.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рюкю аралдарындағы арал.
Island within Ryukyu Islands
Аралда улы жылан – Trimeresurus elegans мекендейді, жергілікті тұрғындар оны хабу деп атайды. Бұл ямауыштар тұқымдасына жататын жыланның шағуынан 3% өлім-жітім және 6-8% мүгедектік болу ықтималдығы бар. Satakentia liukiuensis – Сатакентия туысының жалғыз түрі, ол Яеяма аралдарындағы Ишигаки және Ириомоте аралдарына ғана тән пальма ағашы.
The island has a venomous snake—Trimeresurus elegans, known locally as the habu, a species of pitviper whose bite has a fatality rate of 3% and a permanent disability rate of 6–8%. Satakentia liukiuensis, the only species in the genus Satakentia, is a palm tree that is endemic to the two islands of Ishigaki and Iriomote in the Yaeyama Islands.
Мәдениет
Яэяма тілінің Ириомоте диалектісі аралдағы бірқатар адамдар қолданылады.
The Iriomote dialect of the Yaeyama language is spoken by some people on the island.
Тарих
Аралдың жағалау бойында балықшылар мен күріш өсірушілердің сирек қоныстары болды, бірақ 1889 және 1959 жылдар аралығында Іриомоте көмір кеніші жұмыс істегенге дейін онда көп тұрғын болған емес. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ишигакидің бір бөлігінің тұрғындары Ириомотеге күштеп көшірілді, олардың көптегені безгекке шалдықты. Соғыстан кейін Жапониядағы АҚШ әскерлері аралдағы безгекті жойды және содан бері арал безгекке қарсы қауіпсіз. Арал, Окинава префектурасының қалған бөлігімен бірге, 1972 жылға дейін АҚШ-тың бақылауында болды. Іриомоте 1972 жылдың 17 маусымында Жапонияға қайтарылды. Іриомоте аралының жағалауында екінші дүниежүзілік соғыс кезінен қалған американдық суасты кемесі болуы мүмкін деген пікір бар. 1995 жылы Окинавалық компаниямен, АҚШ-та жасалған "SCORPIO" ROV-ті пайдалана отырып жұмыс істеу кезінде, сүңгуірлер тобы металл құрылымға ұқсас сонарлық сигналды анықтады, оның диаметрі шамамен 20-30 градус бұрышта орналасқан және көрінетін бөлігінің ұзындығы шамамен болды. Операцияларға кедергі келтіретін үлкен, күтпеген объектінің сонарлық суреті сүңгуірлерді ROV-тің қауіпсіздігі үшін маневр жасап, аймақтан аулақ болуға мәжбүр етті. Суға түсушілер кейінрек бұл аймақта қайта жұмыс істеу мүмкіндігі болады деп ойлап, сол жерден кетіп, ешқашан қайтып оралмады. Олардың ROV-і 1997 жылы Тайваньдың шығыс жағалауындағы Окинаваға тиесілі соңғы арал – Йонагуни аралынан жоғалып кетті. Олар бұл объектінің суасты кемесі екеніне көз жеткізді, және бұл USS Snook болуы мүмкін еді. Осы аймақта одан әрі суға түсу әрекеттері жасалмады.
The island had few settlements of fishermen and rice growers on the coastal areas, but it never had a large population until the Iriomote Coal Mine operated between 1889 and 1959. During World War II some residents of Ishigaki were forcibly made to take refuge in Iriomote, many of whom contracted malaria. After the war, the US Forces in Japan eradicated malaria from the island, and the island has been malaria free since then. The island, together with the rest of Okinawa Prefecture, remained a US controlled territory until 1972. Iriomote was returned to Japan on June 17, 1972. The possibility exists that a World War II era U. S. submarine lies in about of water off the coast of Iriomote Island. During operations with an Okinawan company using a U. S. made "SCORPIO" ROV in 1995, a group of divers encountered a sonar contact with what appeared to be a metal structure, about in diameter and about in length (exposed) at an angle of roughly 20 30 degrees. The SONAR image of a large unexpected obstruction to the operations prompted the divers to command evasive maneuvers and avoid the area for the safety of the ROV. The divers, thinking they would have another opportunity to work in the area at a later date, left the area and never returned to that site. Their ROV was lost in 1997 off Yonaguni Island, the last island belonging to Okinawa off the east coast of Taiwan. They were fairly certain that the object was a submarine, and quite possibly the USS Snook. No further dives in the area have yet been attempted.
Экономика
Туризмнен басқа, арал экономикасы ауыл шаруашылығы өнімдерінің, негізінен ананас, қант қамышы, манго, інжу жемісі өсіру және балық аулау есебінен қолдауға ие.
Apart from tourism, the island economy is sustained by agricultural production, primarily of pineapple, sugarcane, mango, culture pearl growing and fishing.
География және климат
Аралдың 90% -ын тығыз орман мен мангроу батпақтары жабады. Аралдың 80% қорғалған мемлекеттік жер, ал аралдың 34,3% -ы Ириомоте ұлттық паркін құрайды. Аралдың ең биік нүктесі – Коми тауы (古見岳 Komidake), ол Ириомотеден солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Сонымен қатар, Ириомотедің солтүстік-батысында теңіз астындағы белсенді жанартау бар, ол соңғы рет 1924 жылы атқылаған; оның шыңы теңіз деңгейінен төмен жатыр. Арал бірнеше кіші аралдармен қоршалған, оның ішінде шамамен 0,5 км қашықтықтағы шығысқа қарай орналасқан Юбу аралы және солтүстік-шығыс жағалаудан 2,5 км қашықтықтағы Балласт аралы бар. Окинава префектурасының ең үлкен өзені – Ураучи өзені, ал кішірек Накама және Накара өзендері де арал ішінде ағып жатыр. Ириомотеде Окинава префектурасының ең үлкен сарқырамасы – Пинайсара сарқырамасы орналасқан. Ириомоте тропикалық жаңбырлы орман климатына ие (Кёппен климаттық жіктелімі Af). Жылдық орташа температурасы – , ал айлық орташа температура қаңтарда – дан шілдеде – дейін өзгереді. Ириомотеде тайфун маусымы, әдетте, маусымнан қыркүйекке дейін созылады.
90% of the island is covered by dense jungle and mangrove swamps. 80% of the island is protected state land, and 34.3% of the island forms the Iriomote National Park. The highest point on the island is Mt. Komi (古見岳 Komidake) at Around northwest of Iriomote is an active undersea volcano which last erupted in 1924; the summit is below sea level. The island is surrounded by multiple smaller islands, including Yubu Island approximately 0.5 km to the east and Ballast Island approximately 2.5 km off the northeastern coast. The island's Urauchi River is the largest river in Okinawa Prefecture, and the smaller Nakama and Nakara rivers also flow within the island. Iriomote is also home to Pinaisara Falls, the largest waterfall in Okinawa Prefecture. Iriomote has a tropical rainforest climate (Köppen climate classification Af). The average yearly temperature is , and the average monthly temperature ranges from in January to in July. Iriomote has a typhoon season that, on average, runs from June to September.