Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай суретшісі (1195–1224)
Chinese painter (1195–1224)
Ся Гуй (;; өмір сүрген 1195–1224), әдепті аты Юю (禹玉), Сун әулетінің қытай пейзаж суретшісі. Оның өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес, және оның туындыларының тек бірнеше ғана үлгісі сақталған, бірақ ол Қытайдың ең ұлы суретшілерінің бірі саналады. Ол Ли Танның дәстүрін жалғастырып, ертерек Сун стилін одан әрі қарапайымдастырып, тікелей әсерге және керемет көрініске қол жеткізді. Ма Юаньмен бірге ол сол кезеңнің ең маңызды мектептерінің бірі – Ма Ся (馬夏) мектебін құрды. Ся өмір бойында танымал болғанымен, оның абыройы өлімінен кейін, Оңтүстік Сун академиясының барлық суретшілерімен бірге төмендеді. Дегенмен, бірнеше суретшілер, оның ішінде жапон шебері Сесшу, Сяның дәстүрін жүздеген жылдар бойы, 17 ғасырдың басына дейін жалғастырды.
Xia Gui (; fl. 1195–1224), courtesy name Yuyu (禹玉), was a Chinese landscape painter of the Song dynasty. Very little is known about his life, and only a few of his works survive, but he is generally considered one of China's greatest artists. He continued the tradition of Li Tang, further simplifying the earlier Song style to achieve a more immediate, striking effect. Together with Ma Yuan, he founded the so called Ma Xia (馬夏) school, one of the most important of the period. Although Xia was popular during his lifetime, his reputation suffered after his death, together with that of all Southern Song academy painters. Nevertheless, a few artists, including the Japanese master Sesshū, continued Xia's tradition for hundreds of years, until the early 17th century.
Өмір
Шыяның туған және қайтыс болған күндері, тегі мен білімі туралы ешқандай мәлімет сақталмаған. Ол, басымдықпен, сол кездегі Оңтүстік Сунның астанасы болған Ханчжоуда туған болуы мүмкін. Император Нингцзонг билігі кезінде, сол қаладағы Императорлық сурет академиясында (Юхуаюан 廷畫院) қызмет еткен, сол замандағы көптеген көрнекті суретшілер сияқты. Оның ұстаздары белгісіз, бірақ сақталған туындылары 12-ғасырдағы қытай пейзаж суретшілеріне зор ықпал еткен көрнекті академиялық суретші Ли Танның күшті әсерін көрсетеді. Ся Гуй және оның замандасы Ма Юань өздерінің заманының ең ықпалды суретшілері болды; олардың көптеген ізбасарлары болды, қазір олар Ма Ся мектебіне жатады деп есептеледі. Оңтүстік Сунның академиялық өнері кейінгі кезеңдерде, атап айтқанда 16 ғасырдың соңында және одан кейін онша бағаланбады, сондықтан Сяның танымалдылығы төмендеді. Дегенмен, кейбір сыншылар оның суреттерін Сун әулетінің ең жақсы туындыларының бірі деп санады, ал кейбір қытай суретшілері әлі де Сяның стилінен шабыттанған туындылар жасап келеді. Сесшу Тойо 15 ғасырда Қытайға сапар шекті және Ся Гуйдың еңбектері мен ізбасарларының ықпалына түсті. Сесшу Тойо Хуа Кейдің пейзаждық суреттерінен фен-қалам (ескі шедеврлердің эскизі/оқу көшірмесі) жасады, оларға Сесшу Тойоның қолы қойылған. Олардың екеуі Жапонияда сақталған. Сесшудың көптеген ізбасарлары, Ункокурин мектебі деп аталатын, кейде ұстаздары Сядан алған стильді еліктеді.
No information survives on Xia's birth and death dates, background, or education. He was most probably born in Hangzhou, then capital of Southern Song. During the reign of Emperor Ningzong Xia served in the Imperial Painting Academy (Yuhuayuan 廷畫院) in the same city, the way most major artists did at the time. His teachers are unknown, but the surviving works suggest strong influence of Li Tang, a prominent academy painter whose style was a prominent influence on virtually all 12th century Chinese landscape painters. Xia Gui and his contemporary, Ma Yuan, were among the most influential painters of their time; they had numerous followers who are now referred to as belonging to the Ma Xia school. Academy art of the Southern Song was not so appreciated during later periods, i. e. during the later 16th century and afterwards; hence Xia's popularity declined. However, a few critics felt that his paintings were among the better works of the Song Dynasty, and some Chinese artists were still producing works inspired by Xia's idiom. Sesshū Tōyō visited China in the 15th century and was influenced by works and followers of Xia Gui. Sesshū Tōyō made himself fen pen (draft copy/study copy of the old masterpieces) of Hua Kei landscape fans with Sesshū Tōyō's signature. Two of them survived in Japan. Sesshū's numerous followers, the so called Unkoku rin School, sometimes imitated the style their teacher adopted from Xia.
Жұмыс
Шыяның сақталған туындыларының басым көпшілігі Сонг академиясы суретшілерінің сүйікті жанры – кішкентай альбомдық жапырақтар. 1970 жылғы мәжілістегі барлық ғалымдар келіскен нағыз туынды – Бостонның Көркем өнер мұражайындағы «Желкенді қайық дауылда» альбомының жапырағы. Ол аса егжей-тегжейлі, күрделі суреттер салудың орнына, материалдарын шектеу арқылы тез әсерге қол жеткізді. Ли Танның көптеген ізбасарлары болды, және Ся да олардың бірі болды; алайда, оның туындылары көрсеткендей, ол тез арада жеке стилін қалыптастырды. Оның альбомдық жапырақ форматындағы туындыларының мысалдары – Токио ұлттық мұражайындағы екі жібекке сызылған сурет (олардың бірі танымал «Баушаны щеткамен өрілген» (Hikkoen) жинағынан): екеуінде де мүмінкінше тепе-теңдік сақталған диагональдық композиция, онда бос кеңістік пен нысан бірдей маңызды рөл атқарады, сонымен қатар шеберлікпен қолданылған сия техникасы бар. Сяның қолға жазылған туындыларындағы әдістері одан да таң қалдырады, бірақ олардың көп бөлігі сақталмаған. Ең танымал – 9 метрлік (30 фут) «Ағын мен таулардың таза және алыс көрінісі» (қағазға сызылған сия). Бұл туынды толық сақталмаған, суретшінің қолы қойылған соңғы бөлігі жоқ. Өте нәзік, түрлі сия бояулары мен бір-біріне үйлесімді қылқалам соққылары тұман, аспан және шексіздік сияқты күрделі атмосфералық эффектілерді жасады. Ся Гуидің басқа қолға жазылған туындылары: «Янцзы өзенінің он мың шақырымы», ол тек 16 ғасырға жатпайтын көшірмеде сақталған, және «Шатырдан он екі көрініс». Соңғысы бірнеше көшірмеде сақталған; ал түпнұсқасы, болжам бойынша, АҚШ-тың Миссури штатындағы Канзас-Сити қаласында орналасқан Нельсон Аткинс өнер мұражайындағы фрагментті туынды. Ся Гуидің ілгеріліп кеткен туындылары сирек кездеседі. Жапониядағы Кавасаки коллекциясындағы танымал «Жаңбырлы дауыл» қазір көшірме деп есептеледі. Фриер өнер галереясында екі нағыз туынды сақталған: «Тау аңғарындағы шатқал» (сонымен қатар «Тұманды шатқал» деп те аталады, қолтаңбасы бар жоғарғы бөлігі жоқ) және «Донгтинг көліндегі күзгі ай» . Ескі құжаттарда Ся өте жылдам және оңай жұмыс істейтін суретші деп сипатталған. «Ағын мен таулардың таза және алыс көрінісі» – сияны тез сіңіретін қағазға салынған туынды, сондықтан осылай спонтанды жаратылыстың үлгісі болуы керек. Ся архитектураны және осыған ұқсас нысандарды сызудағы техникалық шеберлігі үшін де мақталды. Кейбір дереккөздер суретшінің тік ұштардан тозған қылқаламдарды қолдануын, артық тегіс болудан сақтану үшін, және бір уақытта екі немесе одан да көп соққы жасауға мүмкіндік беретін «бөлінген» қылқаламдарды қолдануын айтады.
The vast majority of Xia's surviving works are small album leaves, the favorite genre of Song academy painters. The genuine work all scholars in the Proceeding 1970 agreed is the album leaf, Sailboat in Rainstorm, in the Museum of Fine Arts, Boston. Instead of producing highly detailed, complex paintings, he limited his materials and thus achieved a more immediate effect. Li Tang had numerous followers, and Xia was one of them; however, as his works show, he soon developed a personal style. Examples of his work in the album leaf format include two ink on silk paintings in the Tokyo National Museum (one of which is from the famous Garden Plowed by the Brush (Hikkoen) collection): both feature perfectly balanced diagonal composition, in which the void and the solid mass play equally important roles, and a formidable ink technique. Xia's techniques are even more impressive in his hand scrolls; however, few of these have survived. The most well known is the 9 meter (30 feet) long Pure and Remote View of Streams and Mountains (ink on paper). This work is preserved incomplete, missing a final section which bore the artist's signature. Extremely subtle, graded ink washes and overlapping brushstrokes created complex atmospheric effects of mist, sky, and infinity. Other hand scrolls by Xia Gui include Ten Thousand Miles of the Yangzi River, which only survives in an unreliable 16th century copy, and Twelve Views from a Thatched Hut. The latter survives in several copies; the original is probably the fragmentary scroll in the Nelson Atkins Museum of Art in Kansas City, Missouri, United States. Hanging scrolls by Xia Gui are rare. the famous Rain Storm from the Kawasaki collection in Japan is now considered a copy. There are two possibly authentic hanging scrolls kept in the Freer Gallery of Art: Rapids in a Mountain Valley (also known as A Misty Gorge, survives without the top part which bore the signature) and Autumn Moonlight on Dongting Lake. Old documents describe Xia as a painter who worked very fast, and with great ease. Pure and Remote View of Streams and Mountains is a work on paper, which absorbs ink quickly, and so must be an example of such spontaneous creation. Xia was also praised for his technical skill in drawing architecture and similar objects freehand, rather than using a ruler. Some sources mention the painter's preference for brushes with worn tips, used to avoid excessive smoothness, and "split" brushes, which allowed making two or more strokes at the same time.