Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тажба – Словакиядағы Стреда-над-Бодрогом ауылының кадастрында орналасқан Ұлттық табиғи қорық. Ол Бодрог өзенінің ескі арнасының маңында орналасқан. Қорықтың аумағы – және ол сирек кездесетін батпақты қоғамдастықтардың мекені. Түрлердің ішінде Еуропалық көлдік тасбақа (Emys orbicularis) бар, ол Құрып кету қаупі төнген түрлердің Қызыл кітабына аса қауіпті түр ретінде енгізілген. 1966 жылдың 25 мамырында Словакия Парламенті Тажба қорығын Еуропалық көлдік тасбақалардың қауіпсіздік аймағы деп бекітті. Алайда, бастапқыда-ақ қорық бірқатар ауыр проблемалармен бетпе-бет келді: су түбін қазу және минералдануы, қамыстың жиналуы, үйрек шаруашылығының салынуы және жақын жердегі фазан шаруашылығындағы зиянкестерді жою үшін қолданылған уланған жемдер. Бұл шағын апаттардың тізімі жеткіліксіз болғандай, көрші ауыл шаруашылығы кәсіпорнынан қорыққа мұнай төгілді, ол әдетте қалдықтарын суға шығарады. Бұл ластанудан зардап шеккен қорықтың бөлігінде тасбақалардың барлығы жойылды. Осыған қарамастан, 1986 жылы доктор Йозеф Воскар зақымдалмаған аумақтарда барлық жас топтарының өркендеп дамып жатқанын тіркеді. Дегенмен, ең ауыр апат – жақын жердегі Бодрог өзенін қазу болды, ол жер асты суларының деңгейін төмендетіп, нәтижесінде Тажбадағы су бетінің төмендеуіне әкелді. Су бетінің ең көп төмендеуі мұнай төгілуінен және канализациялық сулардан зардап көрмеген қорықтың бөліктерінде байқалды. Салдарынан, тасбақалардың жұмыртқа салған жері су жағасынан алыс қалды. Егер ең күшті ұрғашылардың кейбіреуі көлге жете алса да, жаңадан туған тасбақалардың суға қайта оралу мүмкіндігі болмады. Қазіргі Тажбадағы жағдай – экологиялық апат. Қалпына келтіру мүмкіндіктері қазіргі уақытта қарастырылуда; Кошице ветеринариялық медицина университетінің Aqua Tera клубы өсірген тасбақаларын жабайы табиғатқа босату арқылы тасбақаларды құтқаруға үлес қосуды қалайды.
Tajba is a National Natural Reserve in the cadastre of the village Streda nad Bodrogom in Slovakia. It is situated around an oxbow of the River Bodrog. The territory measures and it is a home of rare marsh communities. Species include the European pond turtle (Emys orbicularis), which is listed in the Red Book of Endangered Species as a critically endangered. On May 25, 1966 the Slovak Parliament approved the Tajba Reserve as a European pond turtle sanctuary. However, from the very beginning the reserve was plagued by a number of serious problems: dredging and calcification of the water bed, bulrush harvesting, the building of a duck farm and poisoned baits for suppressing vermin at a nearby pheasantry. As if this catalogue of small disasters was not enough, oil spilled into the reserve from a neighbouring agricultural facility which releases its wastes into the water as a matter of course. Turtles were wiped out in the part of the reserve stricken by this contamination. Despite this, in 1986 Dr. Jozef Voskar registered a dynamic population of all age categories in the undamaged areas. The worst catastrophe, however, was caused by the dredging of the nearby Bodrog river which resulted in a lowering of the water table and hence the water surface at Tajbe. The water surface dropped to the greatest extent in the parts of the reserve that remained unaffected by the oil spillage and the sewage. In consequence, the area where the turtles had laid their eggs was left from the water's edge. Even if some of the fittest females were capable of reaching the pool, the newly hatched turtles would have no chance whatsoever of returning to the water. The present situation at Tajba is an ecological disaster. The possibilities of recovery are currently being weighed; the Aqua Tera club of the Košice University of Veterinary Medicíne would like to contribute to the rescue of the turtles by releasing the turtles it reared into the wild.