Кіріспе

Израильде Византия шіркеуінің қалдықтары бар археологиялық орын – Хирбет Бейт Лей немесе Бет Лоя. Ол Израильдің Яһуда төңірегінде, Тель-Лахиштен оңтүстік-шығысқа қарай 5,5 км және Хеброннан солтүстік-батысқа қарай 10 мильдей жерде, теңіз деңгейінен 400 метр биіктіктегі төбеде орналасқан. II темір ғасырындағы жерлеу үңгірінде "Иерусалим" аталымының еврей тіліндегі ең ерте белгілі жазбасы табылды.

Сауалнамалар

Хирбет Бейт Лейді алғаш рет Палестинаны зерттеу қорының Р. А. С. Макалистер зерттеді, ол жартастан қазылған шіркеу және жерлену үңгірлерін тапты (1901 жылы жарияланды). 1972 және 1973 жылдары Йегуда Даган бұл жерді зерттеді. Осы зерттеу барысында темір ғасырына тән ешқандай іздер табылған жоқ. Зерттеулер сондай-ақ бұл жердің эллинистік кезеңнен бастап, кем дегенде мамлюк кезеңіне дейін мекенделгенін көрсетті.

Византия базиликасы және жақын маңдағы құрылыстар

1983 және 1986 жылдары Джозеф Патрич пен Йорам Цафрир Иерусалимдегі Еврей университетінің Археология институты тапсырысы бойынша осы жерде базиликалық шіркеуді, сондай-ақ зәйтүн майын сығу қондырғысын, шарап сығу қондырғысын және жақын жердегі жерлеу үңгірін қазып шығарды. Шіркеудің шамамен 500 жылға дейін салынғаны және 8 ғасырға дейін қолданылғаны болжанып отыр. Шіркеу кешенінің ауылдың шетінде орналасқандығы туралы пікір бар. Шіркеудің мозаикалық едендері иконаға қарсылық белгілерін көрсеткен, бірақ кейін жөнделген.

2005 жылғы қазба жұмыстары

2005 жылы Орен Гутфельд басшылығымен, Иерусалимдегі Еврей университетінің Археология институты тапсырмасы бойынша, Мормонның коммерциялық емес қорынан қаржыландырылатын қазба жұмыстары жаңадан басталды.