Кіріспе

Бандит № 1 – 2000 жылы түсірілген британдық криминалды драмалық фильм, режиссері Пол МакГиган. Ол Луи Меллис пен Дэвид Сцинто жазған "Бандит № 1" пьесасы негізінде түсірілген. Фильмде басты рөлді Пол Беттани сомдаған, сондай-ақ Малкольм Макдауэлл, Дэвид Теулис және Сафрон Берроуз қатысқан.

Сюжет

Фильм аты аталмаған британдық ардагер қылмыскердің достарымен бокс матчын тамашалауымен басталады. Әңгіме барысында тағы бір қылмыскер, Фредди Мейстің 30 жылдық түрме жазасын өтегеннен кейін босатылатынын естігенде, ол үндемей, өзін жинап алу үшін үстелден кетеді. Оқиға 1960 жылдарға кері оралып, жас қылмыскерді көрсетеді. Ол Лондонның белгілі қылмыскері Фредди Мейстің (Теулис) назарына ілігеді, ол оны өзінің орындаушысы ретінде жұмысқа қабылдайды. Қылмыскер ұнатуға құштар, оның зорлық-зомбылығы Мейске әсер етеді және ол өзінің адалдығын шығармашылықпен өлтіру арқылы дәлелдейді. Алайда, қылмыскер бастапқыдан-ақ Мейстің жетістіктеріне және сәнді өмір салтына қызғанады, бұл оның талғамды киімдері мен жайлы пәтерінде көрінеді. Қылмыскер Мейстің қарсыласы Ленни Тейлордың Мейсті өлтіруді жоспарлап отырғанын біледі. Оны ескертудің орнына, қылмыскер шабуылға жол береді және жоспарды білетін банданың жалғыз мүшесін өлтіреді. Қылмыскер Тейлор мен оның бандасы Мейсті атып, пышақтап, оның сүйіктісі Кареннің тамырларын кесетінін көреді. Сол түні қылмыскер Тейлордың пәтеріне барып, аяғына оқ жасап, өлімге дейін азаптайды. Қылмыскер келесі күні Мейстің өлмегенін, ауруханаға түскенін біледі. Мейс Тейлорды өлтіруге бұйрық бергені үшін әділетсіз айыпталып, 30 жылға түрмеге қамалады. Мейс жолдан кеткеннен кейін, қылмыскер банданың жетекшісі болып, өзінің беделін нығайтады. 1968-1999 жылдар аралығындағы эпизодтарда ол банк тонауын ұйымдастырып, казино ашады, ат жарыстарын бұзады және банданың санын 300-ден астам адамға дейін жеткізеді. Оқиға бокс іс-шарасындағы қартайған қылмыскерге оралады, онда ол Кареннің де аман қалғанын және түрмеден өзгерген Мейске үйленетінін біледі. Қылмыскер Мейсті өзінің бұрынғы пәтеріне шақырады, оны қылмыскер басып алған. Қылмыскер кез келген қауіп-қатерді және өзінің ішкі күйреуін шешуді көздеп, Мейске ақша мен пәтерді ұсынады. Алайда, Мейс енді күресуге ниеті жоқ, ол тек Каренге үйленіп, тыныштықта зейнетке шығуды қалайды. Қылмыскер Мейске тапаншамен қауіптендіреді, содан кейін Мейске тапаншаны береді, жасалған қастандық пен Тейлордың өлімі туралы үнсіздігін мойындайды және Мейске оны өлтіруді өтінеді; Мейс қылмыскердің өмірінің қаншалықты бос және жалғыз екенін мойындап, кетеді. Фильм қылмыскердің ақыл-есінен айырылып, ғимараттың шатырынан секіріп, өзіне қол жұмсауымен аяқталады. Оның соңғы сөздері: "Мен біріншімін".

Кастинг

Джейми Форман – нағыз өмірдегі қылмыскер Фредди Форманның ұлы.

Өндіріс

Фильмнің негізін қалаған түпнұсқа сахналық пьесаның авторлары Луи Меллис пен Дэвид Сцинто екеуі де өз пьесаларын сценарийге бейімдеді. Сценарий бастапқыда фильмді түсіруге дайындалған Джонатан Глейзерге жіберілді. Сцинто: "Біз жазған «Гангстер №1» сценарийінің соңғы нұсқасы, менің ойымша, біз жазған ең жақсы сценарийлердің бірі. Онда бірде-бір артық сөз жоқ" деді. Алайда Меллис, Сцинто және Глейзер фильмнің түсірілімінен кетіп қалды. Бұған себеп – фильмнің продюсерімен актерлерді таңдау мәселесіндегі келіспеушіліктер болды. Дэвид Сцинто: «Жобаға жай ғана қолайсыз актер тартылды. Ол жаман актер емес, жай ғана бұл рөлге сәйкес келмеді. Шындығында, рөлге мүлдем жарамайтын еді. Сондықтан көп ойланып, ауыр шешім қабылдағаннан кейін, біз нашарлап бара жатқан жағдайдан шығып, өз есімдерімізді алып кеттік. Бұл өте қиын шешім болды. Бұл өте қиын нәрсе еді, маған ұнаған жоқ. Ақыры актер жұмыстан босатылды» деді. Сцинто мен Меллис екеуі де фильмнен кетуінің олардың беделіне нұқсан келтіргенін айтты. Сцинто: «Біздің қорқынышты беделге ие болғанымыз рас емес. Біз тек өзімізді қорғадық және жақсы қойылым жасауға тырыстық» және «Адамдар біз туралы өтірік айтты, ал сол өтіріктер индустрияға сіңіп кетті» деді. Меллис фильмнен кету тәжірибесінің «қорқынышты» болғанын және «Жаңа бастағанда, сіз алғыс айтуға тиіспіз деп есептейді. Бізге шамалы: «Сен енді бұл қалада жұмыс істемейсің» дегенді естідік» деді.

Сыни жауап

Фильм жалпы алғанда оң пікірлермен қарсы алынды. Rotten Tomatoes сайтында 52 рецензияға негізделген 71% рейтингке ие, орташа бағасы 6.4/10. Сайттың консенсусы былай деді: "Гангстер No. 1 – қатыгез зорлық-зомбылыққа толы, бірақ сонымен бірге тартымды." Сыншылар фильмдегі зорлық-зомбылықты сынға алса да, актерлік шеберлігі мен стилін жоғары бағалады. Metacritic сайтында 15 сыншының пікіріне сүйене отырып, 100 балдық шкала бойынша 60 бал берілген. Empire журналынан Кларк Коллис фильмге 5 жұлдыздың 3-ін қойды. Коллис фильмді "психологиялық түрленген Лондон арқылы стильдік керемет саяхат" деп сипаттайды және Беттани мен Макдауэллдің "көзге түсетін" актерлік шеберлігін мақтайды, бірақ ең жоғары мақтауын суретші болған режиссер МакГиганға арнайды. The Guardian газетінен Питер Брэдшоу оны "күшті және маңызды фильм [ ], истерия мен үрейдің тұмандылығы, британдық қылмыстық кино қатарына лайықты қосымша" деп атады.

Кассалық жинақ

Фильм Солтүстік Америка кассасында 30 915 доллар жинады.