Кіріспе

Үндістандағы индуистік ғибадатханалар

Наваграха (Pron: nævəˈgrɑ:ə) – индуистік астрономияның тоғыз (нава) негізгі аспан денелеріне (Грахаларға) арналған қасиетті саяхаттар. Бұл ғибадатханалар тастан салынған. Бұл аспан денелері Сурья (Күн), Чандра (Ай), Мангала (Марс), Буда (Меркурий), Брихаспати (Юпитер), Шукра (Венера), Шани (Сатурн), Раху (Солтүстік Ай түйіні) және Кету (Оңтүстік Ай түйіні) деп аталады. Оңтүстік Үндістанның көптеген ғибадатханаларында Наваграхаларға арналған киіз үйлер кездеседі. Дегенмен, Наваграха ғибадатханалары дегеніміз – Наваграхалардың әрқайсысына арналған тоғыз жеке ғибадатханадан тұратын кешен.

Кераладағы Наваграха ғибадатханалары

Керала штатында Наваграха ғибадатханалары басқа штаттардағы сияқты сирек кездеседі. Басқа Наваграха ғибадатханаларынан өзгеше, Килимаратхукаву Наваграха ғибадатханасы галактика сияқты эллипстік пішінде салынған.

Ассамдағы Наваграха ғибадатханасы

Наваграха ғибадатханасы Үндістанның Ассам штатындағы Гувахати қаласында Читрасал төбесінде (немесе Наваграха төбесінде) орналасқан. Читрасал төбесіндегі қазіргі кірпіштен салынған ғибадатхананы Ахом патшасы Сваргадео Раджешвар Сингха 1751-1769 жылдар аралығында салдырған. Бұл ғибадатханада тоғыз аспан денесін бейнелейтін тоғыз Шивалингма орналасқан, олардың әрқайсысы сол аспан денесінің символы болып табылатын әртүрлі түсті киіммен жабылған, ал ортасында Күнді бейнелейтін Шивалигам тұр. Бұл Наваграха ғибадатханасына байланысты, оның оңтүстігіндегі аңғарда тоғыз бұрышты (На куния) су қоймасы қазылған. Бұл су қоймасы қазіргі кезде Сильпукури деп белгілі.

Мадхья-Прадештегі Навграха ғибадатханасы

Мадхья-Прадеш штатының Уджайн қаласындағы Макалешвар ғибадатханасының артында, Харсидхи ғибадатханасына қарай Бада Ганпати ғибадатханасының ішінде тарихи Наваграха ғибадатханасы орналасқан. Оның жүздеген жылдардан бері сақталғанына сенімді және адамдар, әсіресе өмірдегі ең ауыр кезең саналатын Шани-Саде Сати кезеңінде дұға еткенде, бата алып, құтылуға жетеді. Мүмін адамдар мұнда тоғыз планетаның барлығына да құлшылық етеді және намаз оқығанда Шәниге зәйтүн майы мен гүлдер сыйлайды. Намаз оқығанда мүмін адамдар Наваграха тастарының айналасын (Парикрама) толып өтеді және пұжыра жасағанда гүлдер немесе Бель жапырақтарын ұсынады. Бұл танымал ғибадатхана.