Кіріспе

«Малгуди жолбарысы» — Р. К. Нараянның 1983 жылы жазған, жолбарыстың өзінен баяндалатын романы. Жолбарыстың монахқа деген байланысы және монахтың жолбарысқа көрсеткен қамқорлығы ерекше сезімді. Р. К. Нараян осы романды жазу үшін танымал жолбарыс сарапшысы К. Улас Карантпен ақылдасқан. Нараян осы туындысында Будданың ағарту ілімін пайдаланған. Романның оқиғасы Малгуди деген ойдан шығарылған қалада өтеді.

Сюжет

Жолбарыс цирк иесінің қолына түскенін, бірақ қашуға тырыспағанын айтады. Жас кезінде ол Үндістанның жабайы ормандарында еркін өмір сүрді. Ол бір жолбарысқа жұптасып, балалайды, содан кейін балаларын өсіреді, бірақ бір күні аңшылар бүкіл отбасын ұстап, өлтіргенін біледі. Ол жақын маңдағы ауылдардың малын жеп, кек алады, бірақ браконьерлер оны ұстап алады. Ол Малгудидегі циркке жіберіледі, онда "Капитан" деп аталатын қатыгез жануарлар жаттықтырушысы оны аш қалдырып, циркте трюктер жасауға мәжбүр етеді. Ол тұтқындықта біраз уақыт сәтті өмір сүреді, бірақ ақырында оның жабайы инстинкттері үстемдік етеді және ол Капитанды өлтіреді. Қала бойынша созылған шабуылдан кейін ол қайтадан ұсталады, бірақ бұл жолы монах/бас тартқан адаммен дос болып, төбелерде тыныштық табады. Кейіннен өмірінің соңы жақындап қалғанын сезген, Қожа атанған монах қарт жолбарысты жергілікті зоопаркқа сыйлайды. Көптеген балалар оған қарап, ол адамдарды қуантқандай екенін түсінеді.

Өмірбаян

Романға кіріспесінде Нарайан Аллахабадтағы Кумбх Мела фестивалінде үй жануары ретінде жолбарыспен бірге саяхаттап жүрген монах туралы оқығанда роман идеясы келгенін айтады. Сондай-ақ, жолбарыстар мен адамдар арасындағы берік достық туралы хабарлар оның романның басты тақырыбына айналды. Бірақ, оны роман жазуға түрткен нәрсе – «Мен жақсы кітапқа енгім келеді» деген жазуы бар жолбарыстың суреті салынған кітапқа қойылған белгі болды.