Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық математик (1919–2000)
American mathematician (1919–2000)
Клиффорд Амброз Трюсделл III (18 ақпан 1919 – 14 қаңтар 2000) – американдық математик, табиғаттану философы және ғылым тарихшысы.
Clifford Ambrose Truesdell III (February 18, 1919 – January 14, 2000) was an American mathematician, natural philosopher, and historian of science.
Өмір
Трусделл Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында дүниеге келген. Орта мектепті бітірген соң, ол екі жыл Еуропада француз, неміс және итальян тілдерін үйреніп, латын және грек тілдерін жетілдірді. Оның лингвистикалық дағдылары кейінгі тарихи зерттеулерінде оған үлкен көмек тигізді. Калтех институтында ол Гарри Бэйтменнің оқытуына терең ықпал етті. Атап айтқанда, дербес дифференциалдық теңдеулер курсы "маған жақсы оқытушы мен ұлы математик арасындағы айырмашылықты көрсетті, содан кейін мен ешқандай пәнден алған бағама мән бермедім". Ол 1941 жылы математика және физика мамандығы бойынша бакалавр, ал 1942 жылы математикадан магистр дәрежесін алды. 1943 жылы Принстон университетінде математика ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. Осы онжылдықтың қалған бөлігінде АҚШ Әскери-теңіз күштері оны механика саласындағы зерттеулерге жұмысқа алды. Трусделл 1950–1961 жылдары Индиана университетінде оқытты, оның студенттерінің арасында Джеймс Серрин, Джеральд Эриксен және Уолтер Нолл болды. 1961 жылдан 1989 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Трусделл Джонс Хопкинс университетінде рационалдық механика профессоры болды. Ол және Нолл негізгі рационалдық механикаға үлес қосты, оның мақсаты үздіксіз механикалық құбылыстарды зерттеу үшін математикалық модель құрастыру болды. Трусделл "Рационалдық механика және талдау архиві" және "Дәл ғылымдар тарихы архиві" журналдарының негізін қалаушы және бас редакторы болды, бұл журналдар бірнеше ерекшеліктерімен көзге түсті. Трусделл ғылыми жазудағы қиын стильді сынағаннан кейін, журнал ағылшын, француз, неміс және латын тілдеріндегі мақалаларды қабылдады. Механикадағы түпкілікті жұмысынан басқа, Трусделл ғылым және математика тарихындағы маңызды тұлға болды, Леонард Эйлердің жинақталған еңбектерінің алты томын редакциялады немесе редакциялауға қатысты.
Truesdell was born in Los Angeles, California. After high school, he spent two years in Europe learning French, German, and Italian, and improving his Latin and Greek. His linguistic skills stood him in good stead in his later historical investigations. At Caltech he was deeply influenced by the teaching of Harry Bateman. In particular, a course in partial differential equations "taught me the difference between an ordinary good teacher and a great mathematician, and after that I never cared what grade I got in anything." He obtained a B. Sc. in mathematics and physics in 1941, and an MSc. in mathematics in 1942. In 1943, he completed a Ph. D. in mathematics at Princeton University. For the rest of the decade, the U. S. Navy employed him to do mechanics research. Truesdell taught at Indiana University 1950–61, where his students included James Serrin, Jerald Ericksen, and Walter Noll. From 1961 until his retirement in 1989, Truesdell was professor of rational mechanics at Johns Hopkins University. He and Noll contributed to foundational rational mechanics, whose aim is to construct a mathematical model for treating (continuous) mechanical phenomena. Truesdell was the founder and editor in chief of the journals Archive for Rational Mechanics and Analysis and Archive for History of Exact Sciences, which were unusual in several ways. Following Truesdell's criticisms of awkward style in scientific writing, the journal accepted papers in English, French, German, and Latin. In addition to his original work in mechanics, Truesdell was a major historian of science and mathematics, editing or co editing six volumes of the collected works of Leonhard Euler.
Трюсделлдің рационалды термодинамикасын қолдауына сын
Бернард Лавенда рационалды термодинамикада рационалды бірде-бір нәрсе болса, ол мүлдем жасырылған деді. Инго Мюллер "рационалды" теория тіпті өз біліктілігін талап ететін салаларда да сәтсіздікке ұшырады деді: "Рационалды термодинамикаға ең көп зиян Ньютон емес сұйықтықтарға теорияны қолдану мүмкін емес екені анықталғанда келді." Трусделл Ларс Онсагерге (1968 жылы тепе-теңдіксіз термодинамика үшін Нобель сыйлығын алған) және осымен байланысты ғалымдарға жасаған шабуылдарымен де әйгілі болды. Инго Мюллер хабарлайды: кейіннен Трусделл тарапынан жоққа шығарылды. (Газдардың кинетикалық теориясындағы екі қателікті түзету, олар материалдық жүйеге бейтараптық принципіне негізсіз күмән тудыру үшін қолданылды.)
Bernard Lavenda opined that, if there is something rational in rational thermodynamics, it is well hidden. Ingo Müller said the 'rational' theory failed even in fields where it assumed expertise: "More damage was suffered by rational thermodynamics when it was found that the theory could not be applied to non Newtonian fluids." Truesdell become also famous by his attacks on Lars Onsager (Nobel Prize 1968 for nonequilibrium thermodynamics) and related scientists. Ingo Müller reports: was later refuted by Truesdell. (Correction of two errors in the kinetic theory of gases which have been used to cast unfounded doubt upon the principle of material frame indifference.)
Таңдалған жазбалар
Арнайы функциялар теориясының біріктірілген теориясына арналған эссе, Принстон университетінің баспасы, 1948. Рационалды континуум механикасы бойынша бірінші курс, Академиялық баспасөз, 1977. Газ ағынындағы айналым және термодинамикалық күй, Гаутье Вилларс, 1952. Айналымның кинематикасы, Индиана университетінің баспасы, 1954. Рационалды сұйықтық механикасы, 1687–1765, Орелл Фюссил, 1954. Рационалды термодинамика, МакГроу Хилл, 1969. Континуум механикасының элементтері, Springer Verlag баспасы. Термодинамиканың трагикомикалық тарихы, 1822–1854. Сондай-ақ, И. Граттан Гиннес авторынан басқа да еңбектерді қараңыз. «Ғылыми әдіс» журналында ежелгі ғалымдардың еретик ретінде танылуы, Вирджиния университетінің баспасы, 1987. Механиканың классикалық өрістік теориялары, Топинмен бірге, Зигфрид Флюгге редакциялаған «Handbuch der Physik» кітабының III/1 томы. «Механиканың сызықтық емес өрістік теориялары», Уолтер Ноллмен бірге, Зигфрид Флюгге редакциялаған «Handbuch der Physik» кітабының III/3 томы. Сұйықтар механикасына кіріспе, К. Р. Раджагопалмен, Birkhauser, Бостон, 1999. Механика тарихындағы очерктер, Springer Verlag, 1968.
[https://books. google. com/books/about/An Essay Toward a Unified Theory of Spec. html?id=p1X4KKyU6kEC An Essay towards a Unified Theory of Special Functions], Princeton University Press, 1948. A First Course in Rational Continuum Mechanics, Academic Press, 1977. Vorticity and the Thermodynamic State in a Gas Flow, Gauthier Villars, 1952. The Kinematics of Vorticity, Indiana University Press, 1954. Rational fluid mechanics, 1687–1765, Orell Füssil, 1954. Rational Thermodynamics, McGraw Hill, 1969. The Elements of Continuum Mechanics, Springer Verlag. The Tragicomical History of Thermodynamics, 1822 1854. see and another by I. Grattan Guinness. Great Scientists of Old As Heretics in "the Scientific Method", University of Virginia Press, 1987. Classical Field Theories of Mechanics, with Toupin, vol. III/1 of Handbuch der Physik edited by Siegfried Flügge. "Non linear Field Theories of Mechanics", with Walter Noll, volume III/3 of Handbuch der Physik edited by Siegfried Flügge. An Introduction to the Mechanics of Fluids, with K. R. Rajagopal, Birkhauser, Boston, 1999. Essays in the History of Mechanics'', Springer Verlag, 1968.