Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ацтек құдайы
Aztec deity
Ацтек мифологиясында Хуэхуэкойотл (науатль тілінде "хуэхуэ" – "өте ескі" (сөзбе-сөз "ескі, ескі") және "койотл" – "койот") – музыка, би, әдемі әзіл-қалжың мен әннің қасиетті Колумбтан бұрынғы құдайы. Ол шексіз сексуалдық еркіндіктің қамқоршысы және ацтек күнтізбесіндегі куэтспаллин ("кескелескен") күн белгісімен және төртінші трецена Xochitl ("гүл" науатль тілінде) билейді.
In Aztec mythology, Huēhuehcoyōtl (from huēhueh "very old" (literally, "old old") and coyōtl "coyote" in Nahuatl) is the auspicious Pre Columbian god of music, dance, mischief, and song. He is the patron of uninhibited sexuality and rules over the day sign in the Aztec calendar named cuetzpallin (lizard) and the fourth trecena Xochitl ("flower" in Nahuatl).
Тарих
Кодекс Telleriano Remensis-тен алынған әңгімелер Хуэхэкойотлды мейірімді әзілкеш ретінде сипаттайды, оның жасаған әрекеттері көбінесе басқа құдайларға немесе тіпті адамдарға қарсы болған, бірақ олар көбінесе кері соғып, өзіне, емес, арналған құрбандарына көбірек қиындықтар келтіретін. Ол сонымен қатар, адамдар арасында соғыстар тудырып, өзінің көңілін көтеру үшін үлкен той беруші болған. Ол мексика құдайларының Тескатлипока (Түтінді Көзілдір) отбасының бір бөлігі болды және олардың кейпін өзгерту қабілетін мұра еткен. Басқа құдайлардан жаман тағдыр туралы белгілер алған адамдар кейде Хуэхэкойотлға жүгініп, өз тағдырларын жеңілдету немесе кері қайтаруға тырысатын. Хуэхэкойотл Солтүстік Америка тайпаларының алдамшы Койотпен көптеген қасиеттерін бөліседі, оның ішінде әңгіме айту және хорға ән салу. Ацтектердің барлық құдайлары сияқты, Хуэхэкойотл жақсылық пен жамандықтың екі жақтылығын көрсететін, тепе-теңдік құдай ретінде қарастырылған. Оның қараңғы жағын бейнелеуде әдеттегі жасыл қауырсындардан айырмашылығы, қара немесе сары қауырсындары бар (адам емес) койот түрі көрсетіледі. Ол сондай-ақ алдаудың құдайы.
Stories derived from the Codex Telleriano Remensis characterized Huehuecóyotl as a benign prankster, whose tricks were often played on other gods or even humans, but tended to backfire and cause more trouble for himself than for the intended victims. A great party giver, he also was alleged to create wars among humans to relieve his boredom. He was a part of the Tezcatlipoca (Smoky Mirror) family of the Mexica gods and inherited their shapeshifting powers. Those who had indications of evil fates from other gods would sometimes appeal to Huehuecóyotl to mitigate or reverse their fates. Huehuecóyotl shares many characteristics with the trickster Coyote of the North American tribes, including storytelling and choral singing. Like all Aztec deities, Huehuecóyotl was dualistic in his exercise of good and evil and was perceived as a balanced god. Depictions of his dark side include a coyote appearance (non human) with black or yellow feathers, as opposed to the customary green feathers. He is also the god of deception.
Туралы
Huehuecóyotl (немесе Ueuecoyotl) – мексика мифологиясындағы құдай. Ол "Кодекс Борбонник" кітабында адам қолы мен аяғы бар, билейтін койот түрінде бейнеленген, оған адам барабаншы сүйемелдейді. "Көне койот" деген ат ацтектерге оң мағына білдірген; койоттар – ақылдылықтың, дүниеге деген біліктіліктің, тәжірибелілік пен практикалық ойлаудың, еркек сұлулығының және жастықтың символы болған. Ацтек мифологиясында "huehue" сөзі қарттыққа, даналыққа, философиялық ой-санаға және құдайлық байланысқа ие құдайларға қатысты қолданылған. Хуэхуэкойотл көбінесе еркек кейпінде көрінсе де, Тезкатлипоканың көптеген балалары сияқты, жынысын өзгерте алады. Ол сонымен қатар ләззатқа құмарлық, еркек сексуалдығы, жақсы ықшам және әңгіме айтумен де байланысты. Оның белгілі әйел серіктерінің бірі – Темаскальтечи (сондай-ақ Темаскальтечи), монша және булығу моншасының (темаскалли) құдайы, мексикалық сауна деп те аталады. Тағы бірі – махаббат, сұлулық, әйелдер сексуалдығы, әйелдердің жыныстық қызметімен айналысатындар, гүлдер және жас аналардың құдайы – Xochiquetzal. Хуэхуэкойотлдың көптеген бейнелерінде оның соңынан адам барабаншы немесе оған достық сезіммен қараған адамдар тобы (оны құдай ретінде емес, жай ғана досы ретінде қабылдаған) ілеседі, бұл Мезоамерика мәдениеті үшін ерекше жағдай. Жиырма күндік циклдің төртінші күні Хуэхуэкойотлге арналған.
Huehuecóyotl (or Ueuecoyotl) is a Mexican mythology deity. He is depicted in the Codex Borbonicus as a dancing coyote with human hands and feet, accompanied by a human drummer. The name "very old coyote" conveyed positive meanings to the Aztecs; coyotes were a symbol of astuteness, worldly wisdom, pragmatism, male beauty, and youthfulness. The prefix "huehue", which in Nahuatl means "very old", was attached to gods in Aztec mythology that were revered for their old age, wisdom, philosophical insights, and connections to the divine. Although Huehuecóyotl often appears in stories as male, he can change gender much like many of the offspring of Tezcatlipoca can. He also can be associated with indulgence, male sexuality, good luck and story telling. One of his prominent female lovers was Temazcalteci (also Temaxcaltechi), the goddess of bathing and sweat baths (temazcalli), also known as Mexican sauna. Another was Xochiquetzal, the goddess of love, beauty, female sexuality, prostitutes, flowers, and young mothers. In most depictions of Huehuecóyotl, he is followed by a human drummer or groups of humans that appear to be friendly to him (as opposed to worshiping), which is exceptional in Mesoamerican culture. The fourth day of the twenty day calendar cycle belonged to Huehuecóyotl.