Кіріспе
Сингапурдағы автоматтандырылған жол жүру жүйелері
Жеңіл рельсті транзит (ЖРТ) – Сингапурдың теміржол көлігі қызметінің негізін құрайтын, ауыр рельстік жылдам транзит жүйесіне (МЖТ) қоректендіретін, жергілікті автоматтандырылған жол жүру жүйелерінің сериясы. Алғашқы ЖРТ желісі 1999 жылы ашылды және жүйе Букит Панжанг ЖРТ желісі, Сенгканг ЖРТ желісі және Пунгол ЖРТ желісі сияқты жаңа қалаларды қамтитын үш желіге дейін кеңейді. Бұл желілердегі пойыздар МЖТ-мен кем дегенде бір стансада байланысады. ЖРТ-нің дәстүрлі анықтамасы – бұл буынтталған, төмен еденді трамвай вагондарын және жартылай бөлінген жолдарды пайдаланатын трамвайдың жаңартылған түрі. Бірақ, мысалы, Куала-Лумпурдағы Rapid KL және Docklands Light Railway сияқты кейбір жағдайларда ЖРТ – орташа сыйымдылыққа ие, теміржолға негіделген жеңіл метро жүйесі. Алайда, Сингапурдың ЖРТ жүйесі жоғарыда аталған мысалдардан өзгеше, әуежайлардағы адам тасымалдау жүйелерінде кездесетіндей резеңке дөңгелекті автоматтандырылған жол жүру пойыздарын пайдаланады. ЖРТ, МЖТ сияқты, Құрлықтық көлік органының құрамында және меншігінде, ал қазіргі уақытта SMRT Trains Ltd және SBS Transit Ltd компанияларына пайдалану құқығы берілген. Сингапурдың үш ЖРТ желісі аяқталғаннан кейін, болашақта ЖРТ желілерін салу жоспары жоқ, тек қана қолданыстағы ЖРТ станцияларын жаңа МЖТ желілерімен байланыстыру көзделіп отыр.
Тұжырымдама
1991 жылдың қыркүйегінде Қалалық қайта құру басқармасы (URA) 1991 жылғы жаңартылған тұжырымдамалық жоспарын ұсынды, онда Ишун және Тампинес сияқты жаңа қалаларды қамтамасыз ететін жаңа жеңіл рельстік теміржол жүйесі қарастырылды. Мұндай жүйелер толық автоматтандырылған, көтерілген жеңіл рельстік жүйелер болуы тиіс еді, бұл қолданыстағы қоректендіруші автобустарға қарағанда жылдам балама ретінде жұмыс істеуі керек болды. 1994 жылы сол кездегі байланыс министрі Мах Боу Тан, Массалық жылдам транзит корпорациясына (MRTC) Сингапурдағы жеңіл рельстік теміржолдың (LRT) қолданылуын зерттеуді тапсырды, әсіресе жаңа қалалар үшін ішкі қоректендіру қызметі ретінде. Атап айтқанда, Букит Панжанг және Сенгканг қалаларында LRT жүйесін енгізудің мүмкіндігі зерттелді. MRTC сондай-ақ британдық консультант Oscar Faber TPA-ға Beach Road/Nicoll Highway дәлізінде LRT жүйесінің мүмкіндігін зерттеуді тапсырды, себебі аймақта Suntec City, Marina Centre және Shenton Way сияқты ірі жобалардың арқасында көлік қызметтеріне сұраныс күрт өсуі күтілді. Сол жылдың 3 желтоқсанында Ма үкіметтің Букит-Панжанг және Буона-Виста қалаларында екі LRT жүйесін сынақтан өткізу ниетін жариялады. Тоа Пайо сияқты дамыған қалалар үшін де жаңа LRT жүйелері ұсынылды, бірақ сынақ бағдарламаларынан кейін ғана қосымша шешімдер қабылданатын болды. 1995 жылы Франциядағы SK және Véhicule Automatique Léger (VAL) жүйелеріне сапарлар жасалды, онда HDB тұрғын үйлерінің жанында LRT жүйелерін салу және LRT-ді басқа қоғамдық көлік түрлерімен интеграциялау мүмкіндігі зерттелді. Сондай-ақ, Германиядағы H Bahn аспалы монорельс жүйесі Сингапур политехникалық институты мен Сингапур Ұлттық университеті үшін мұндай жүйені енгізу мүмкіндігін зерттеу үшін зерттелді. 2013 жылы Солтүстік тармағы Пунголь Кост МРТ станциясымен және автобус айырмасымен алмастырылды, бұл аймақтағы болашақ тұрғындарға тиімдірек қызмет көрсетеді.
Жюрон аймағы LRT желісі
2001 жылы Сингапурдың батыс аймақтарына, мысалы, Джуронгқа қызмет ететін жеңіл рельстік көлік желісі ұсынылды. Ол сондай-ақ Наньянг технологиялық университетіне (NTU) жол тартатын жолаушыларға да қызмет көрсетуді көздеген. Бірақ 2008 жылы LTA бұл желіні салу жоспарланбағанын хабарлады. Аталған жоба кейін 2013 жылғы Құрлық көлігінің бас жоспары жарияланғанда, Джуронг аймақтық метро желісі түрінде қайта жанданды. Оның 2027-2029 жылдар аралығында кезең-кезеңмен ашылуы күтілуде.
Жолдарды ашу
Букит Панжанг LRT желісі 1999 жылғы 6 қарашада ашылды, барлық 14 станция бір уақытта қолданысқа енгізілді. Ten Mile Junction LRT станциясы Ten Mile Junction сауда орталығының (қазір Junction 10 деп белгілі) жабылуы және қайта құрылуына байланысты 2010 жылғы 10 желтоқсаннан 2011 жылғы 30 желтоқсанға дейін жөндеу жұмыстары үшін жабылды, бұл Сингапурде ашылғаннан кейін толығымен жабылатын алғашқы MRT/LRT станциясы болды. Станция сұраныстың төмендігіне байланысты 2019 жылғы 13 қаңтардан бастап тұрақты түрде жабылды. Станцияның жабылуы Bukit Panjang LRT C бағытының тоқтатылуына әкелді, ол бұрын осы станциядан жүріп, Senja арқылы Bukit Panjang қаласының ішінде айналатын. Бос қалған станция енді Ten Mile Junction депосының кеңейтілген бөліміне айналады. Бұл Сингапур тарихындағы алғашқы және жалғыз МРТ және LRT станциясы, толығымен жабылып, пайдаланудан шығарылған. Бұл SMRT Light Rail компаниясымен басқарылатын алғашқы және жалғыз LRT желісі. Sengkang LRT желісі екі негізгі кезеңде ашылды: Шығыс Loop 2003 жылғы 18 қаңтарда, ал Батыс Loop-тың көп бөлігі 2005 жылғы 29 қаңтарда қолданысқа енгізілді. Кейіннен 2007 жылғы 15 қарашада Батыс Loop-тағы Farmway LRT станциясы ашылды. 2013 жылғы 1 қаңтарда Cheng Lim LRT станциясы жолаушыларға қызмет көрсетуге ашылды, содан кейін батыс Loop екі бағытта да жұмыс істеді. Желідегі соңғы станция Купанг 2015 жылғы 27 маусымда жолаушыларға ашылды. Punggol LRT желісі үшін Шығыс Loop Sengkang LRT-нің Батыс Loop-ымен бір күні жұмыс істей бастады, екі станция жабық болды. Oasis LRT станциясы 2007 жылғы 15 маусымда ашылды, станция маңындағы HDB үйлеріне көшкен тұрғындардың саны артқаннан кейін. Damai LRT станциясы 2011 жылғы 20 маусымда ашылды. Батыс Loop 2014 жылғы 29 маусымда сағат 11:15-те ашылды, ал Nibong, Sumang және Soo Teck станциялары бірінші болып қолданысқа енгізілді. Sam Kee, Punggol Point және Samudera станциялары тиісінше 2016 жылғы 29 ақпанда, 2016 жылғы 29 желтоқсанда және 2017 жылғы 31 наурызда ашылды. Teck Lee LRT станциясы станция маңындағы аумақ дамығанша жабық болып қалады. Көлік министрі Хоу Бун Ван Bukit Panjang LRT желісін жүйеге күрделі жөндеу жүргізу үшін бірнеше жылға тоқтату жоспарларын жариялады. 2017 жылғы 23 қазанда SMRT Bukit Panjang Жеңіл теміржол транзиті (BPLRT) жүйесінің 2017 жылғы 12 қарашадан бастап жыл соңына дейін барлық жексенбі күндері сағат 7:00-де жұмыс істей бастайтынын хабарлады, бұл қызметті жақсарту жұмыстарына көбірек уақыт беру үшін жасалды. 2018 жылғы 23 наурызда SMRT Bukit Panjang LRT желісінің 2018 жылғы 15 сәуірден 2018 жылғы 24 маусымға дейін 11 жексенбіде жабылатынын мәлімдеді, бұл жүйенің сенімділігін арттауға бағытталған техникалық жұмыстардың бөлігі болды. 2018 жылғы 21 маусымда SMRT 2018 жылғы 1 шілдеден 2018 жылғы 28 қазанға дейін барлық BPLRT станцияларының жексенбі күндері әдеттегі сағат 5:30-дың орнына сағат 8:00-де ашылатынын хабарлады. 2019 жылғы 12 қаңтарда Ten Mile Junction соңғы жолаушыларын қабылдап, келесі күні, 2019 жылғы 13 қаңтарда жабылды. Бұл Bukit Panjang LRT-де C бағытының тоқтатылуын да білдіреді.
Сэнканг-Пунголь ЖЖТ
2012 жылдың 31 қазанында LTA 2016 жылға қарай Sengkang және Punggol LRT жүйелерінің 41 вагонының 16-сын екі вагондық жүйеге жаңартатынын хабарлады, бұл бір уақытта жолаушылар санын екі есеге арттыруға мүмкіндік береді. Әр вагонда 105 жолаушыға дейін сыяды. Сондай-ақ, сигналдау және байланыс жүйесін өзгерту қажеттігі туындайды. 2015 жылдың 22 желтоқсанында екі вагонды пойыз Sengkang LRT желісінде пайдалануға берілді, бұл бір вагонды конфигурациядағы 105 жолаушымен салыстырғанда, әр рейсте 204 жолаушыға дейін сыйымдылықты арттырды. 2017 жылға қарай екі вагонды пойыздар Punggol LRT желісінде де пайдалануға берілді. Бұл тәртіп 2018 жылдың 29 сәуіріне дейін сақталды. 2018 жылдың 14 ақпанында LTA SBS Transit-тің теміржол активтерін (Солтүстік-Шығыс MRT желісі және Sengkang Punggol LRT желілері) 30,8 миллион долларға сатып алғанын және 2018 жылдың 1 сәуірінде Жаңа теміржол қаржыландыру аясына өтті деп мәлімдеді. LTA бұл жолаушыларға пайдалы болады, себебі "теміржол жүйесінің үйлесімді және уақтылы кеңейтілуі мен жаңаруы" қамтамасыз етіледі деді. 2018 жылдың 27 мамырынан 7 қазанына дейін Сенгканг-Пунгол LRT (SPLRT) желісінде сенбі күндері қызмет шектеулі түрде жалғасты. Бір платформа сағат 5:30-да, ал екінші платформа сағат 17:30-да ашылады. 2021 жылдың 5 ақпанында Құрлық көлігі басқармасы Sengkang және Punggol LRT жүйелері үшін 17 екі вагонды пойыз сатып алғанын хабарлады. Жаңа пойыздар 2024-2027 жылдар аралығында кезең-кезеңімен жеткізіледі. Жаңа пойыздармен қатар, Sengkang депосы да жаңа пойыздарға сыйымдылық пен техникалық қызмет көрсету үшін кеңістік қамтамасыз ету мақсатында қазіргі 3,5 гектардан 11,1 гектарға дейін кеңейтіледі. Депоны кеңейту аясында пойызды іске қосу уақытын қысқарту үшін екі жаңа қабылдау жолы салынады. Пойыздар паркіне жеткілікті электр қуатын қамтамасыз ету үшін 3 жаңа электр станциясы салынады, осылайша жүйеге қолдау көрсететін электр станцияларының жалпы саны 8-ге жетеді.
Желілік
Желі және түсіАшылу жылы Терминалдық станциялар Ұзындығы (км) Депо Желі кернеуіSMRT ПойыздарыБұқыт Панжанг LRT1999 Чоа Чу Кан 13 7.6 Он Мильдік Түйіспе Депосы 600 В, 50 Гц үш фазалы айнымалы токSBS ТранзитSengkang LRT2003 Сенгканг (шығыс тізбегі) 5 10.7Сенгканг Депосы 750 В тұрақты ток2005 Сенгканг (батыс тізбегі) 8Пунгол LRTПунгол (шығыс тізбегі) 7 10.32014 Пунгол (батыс тізбегі) 6Жалпы:4128.6
Мекемелер
1990 жылдары жеңіл рельсті көлік жүйесі салынғаннан бері, кедергісіз қолжетімділік мүмкіндіктері жобалау кезеңінде-ақ ескерілді. Барлық 43 станцияда мұндай жабдықтар бар, демек қарттар мен мүмкіндігі шектеулі адамдарға ешқандай қиындық тумайды. Кедергісіз қолжетімділік мүмкіндіктеріне лифттер, пандустар, тактильді бағдарламалау жүйесі және кеңірек төлем қақпалары кіреді. Бұл кедергісіз қолжетімділік мүмкіндіктері болашақта салынатын барлық жеңіл рельсті көлік станцияларында да қарастырылатын болады.
Букит Панжанг LRT (BPLRT)
Букит Панжанг LRT желісі (BPLRT) – Сингапурдегі алғашқы жеңіл рельстік көлік желісі. 7,6 шақырымға созылып, 13 стансадан тұратын толық желі 1999 жылы ашылды және SMRT Trains компаниясымен басқарылатын алғашқы және жалғыз LRT желісі болып табылады.
Сеңканг ЖЖТ (SKLRT)
Сэнканг ЛТЖ (SKLRT) – 10,7 км жеңіл рельстік жол желісі, ол 2003 жылдың 18 қаңтарында ішінара ашылды. Ол басқа екі желімен бірге LRT жүйесінің құрамына кіреді. Шығыс айналымында Компасвальден Рангунға дейін барлығы жұмыс істейтін 5 станция бар, ал Батыс айналымында Ченг Лимнен Ренджонға дейін 8 станция бар. 2015 жылдың 27 маусымында Купанг станциясы ашылды, ол Сэнканг ЛТЖ-ның соңғы ашылған станциясы болды. Аймақтағы бірнеше жаңа тұрғын үйлердің салынысы аяқталғаннан кейін, 12 жыл өткен соң оны пайдалануға қолайлы деп танылды.
Пунггол ЖЖТ (ЖЖЖТЖ)
Пунгголь LRT (PGLRT) – Сингапурдегі LRT жүйесінің бір бөлігі болып табылатын жеңіл рельстік теміржол желісі. Оның бірінші кезеңі, құрамында 10,3 км жеңіл рельстік теміржол желісі мен 15 стансасы бар, 2005 жылдың 29 қаңтарында пайдалануға берілді (Оазис стансасы 2007 жылдың 15 маусымында, ал Дамай стансасы 2011 жылдың 20 маусымында ашылды). Нибонг, Суманг және Су Тек стансалары 2014 жылдың 29 маусымында, ал қалған стансалар Пунггольдің дамуы ортасынан өткендіктен ашылмады. Кейіннен Sam Kee стансасы 2016 жылдың 29 ақпанында, Punggol Point стансасы 2016 жылдың 29 желтоқсанында, ал Samudera стансасы 2017 жылдың 31 наурызында, стансалар маңындағы аудан дамыған сайын ашылды. Teck Lee стансасы аймақтағы дамумен бірге ашылады.
Жылжымалы құрам
Сызық атауы Пойыздар саны Қызмет басталуы Қызмет аяқталуы Жылдамдық шегі Ескертулер Букит Панжанг Bombardier Innovia APM 100 C801 19 1999 2025 Бастапқы атауы CX 100 болған. APM 300 C801B C801A 13 2014 rowspan="5" Bombardier Innovia APM 300 C801B 19 2024 APM 100 C801-ді алмастыру күтілуде. Sengkang және Punggol Mitsubishi Crystal Mover C810 41 2003 C810A 16 2016 C810D 34 2025 LRT жүйесіндегі пойыздар болат доңғалақтардың орнына, арнайы салынған жолдарда резеңке доңғалақтармен жабдықталған, сондай-ақ осы жолдардан қуат алады. Барлық вагондар толық автоматтандырылған және жүргізушісіз, олар тиісті деполардан басқарылады.
The trains on the LRT system are fitted with rubber tyres, rather than steel wheels, on specially constructed guideways from which its power is also sourced. All cars are fully automated and driverless, and are controlled from their respective depots.
Оқиғалар
2023 жылдың 23 наурызында сағат 22:00-де 33 жастағы әйел Ков станциясындағы жеңіл рельстік көліктің (LRT) жолдарында қозғалмай жатыр, ал кейіннен оқиға орнында қайтыс болды.