Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
14 ғасырдағы Үндістандағы еуропалық католик епискобы.
14th century European Catholic bishop in India
[[File:Flag of the King of Vijayanagara in the Catalan Atlas (1375). png|thumb|Каталон атласы бойынша (1375) Коломбо корольінің христиандық туы. Джордан мен оның "Таңғажайыптар кітабы" (Mirabilia descripta, 1340) Каталон атласындағы Коломбо туралы мәліметтердің көзі болған болуы мүмкін.] Окитаниялық Доминикан миссионері және Азияны зерттеуші, Шығыстың таңғажайыптарын сипаттаған Mirabilia descripta еңбегімен танымал. Ол Үндістан субконтинентіндегі алғашқы Рим-католик епархиясы – Килон епархиясының алғашқы епискобы болды.
[[File:Flag of the King of Vijayanagara in the Catalan Atlas (1375). png|thumb|Christian flag of the King of Colombo, according to the Catalan Atlas (1375). Jordan and his "Book of Marvels" (Mirabilia descripta, 1340) was probably the source of the information about Colombo in the Catalan Atlas.) was an Occitanian Dominican missionary and explorer in Asia known for his Mirabilia descripta describing the marvels of the East. He was the first bishop of the diocese of Quilon, the first Roman Catholic diocese in the Indian subcontinent.
Аты-жөні және тегі
Иорданияның тегі, Катала, окситан тілінде "каталан" (латын тілінен Catalanus) дегенді білдіреді. Бұл, әдетте, оның отбасының Каталониядан шыққандығын көрсетеді. Қазіргі француз авторлары кейде оны "каталан" деп жазады, бірақ соңғы әрпі бар жазу түпнұсқа емес. "Катала" сөзінің басқаша жазылуы – "Катала", қазіргі заманғы нұсқа, бірақ ол окситан тілінің дұрыс айтылуын көрсетпейді. "Иордан" есімі окситан тілінде жазылған. Иорданның "Mirabilia descripta" еңбегінде оның тегі көрсетілмейді. Онда оның есімі латын тілінде "Иорданус" деп берілген және ол Руерг аймағындағы Северак-ле-Шатоның тумасы, "Северан де Северако" деп сипатталған.
Jordan's surname, Catala, is the Occitan for "Catalan" (from Latin Catalanus). It probably indicates his family's origins in Catalonia. Modern French authors occasionally render it Catalan, although a spelling with the final end is not original. The alternative spelling Cathala is contemporary, but probably does not represent the Occitan pronunciation. The spelling Jordan is Occitan. Jordan's Mirabilia descripta does not use his surname. It gives his name in Latin as Jordanus and describes him as oriundum de Severaco, a native of Sévérac le Château in the Rouergue.
Туған жері мен білімі
Иордания шамамен 1275-1280 жылдар аралығында туған болуы мүмкін, себебі алыс елшілердің қалыпты жасы 45-ке жуық болатын. 1302 жылы Прованс провинциясы бөлінуге дейін оның Тулузадағы Доминикан провинциясында оқығаны туралы ешқандай жазба жоқ. Ол доминикандықтар қатарына кейінірек қосылған болуы мүмкін. Ол Тулуза университетінде білім алған болуы да мүмкін. Білімін ол Персиядағы доминикан монастырьларында аяқтады, онда парсы тілін үйренді.
Jordan was probably born around 1275–1280, since the normal age for a long distance emissary was about 45. There is no record of him studying in the Dominican province of Toulouse prior to the separation of the province of Provence in 1302. He probably did not join the Dominicans until later. He may have studied at the University of Toulouse. He completed his education in the Dominican convents of Persia, where he learned the Persian language.
Саяхат
Иордан, мүмкін, Каталониялық Иеронимнің шәкірті болған. 1302 жылы Иордан Томас Толентиномен бірге Негропонт арқылы Шығысқа сапарлаған болуы мүмкін; алайда, оны 1321 жылы ғана Томас және оның серіктерімен бірге Батыс Үндістанда анық көреміз. Олар Бомбейдің жанындағы Сальсет аралындағы Танеде тұтқындалды. Иордан қашып, біраз уақыт Гуджараттағы Нармада эстуариясының жанындағы Баручта және Сураттың жанындағы Сувалиде жұмыс істеді; Солтүстік Парсыдағы доминикандықтарға екі хат жазды – біріншісі Гуджараттағы Гогодан (1321 жылдың 12 қазаны), екіншісі Танеден (1323/24 жылдың 24 қаңтары), осы жаңа миссияның барысын сипаттап. Осы хаттардан Римнің назары Бомбей аймағына ғана емес, сонымен қатар Үндістан түбегінің оңтүстігіне, әсіресе кейін Траванкордағы Колумбумға (Колламға) ауғандығын білеміз; Иорданның сөздері ол 1321 жылдың қазан айына дейін онда миссиялық жұмысты бастаған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Католик саудагерлерінен Иордан Эфиопияның (яғни Абиссиния мен Нубия) Батыс Еуропалықтар үшін қолжетімді екенін білді; дәл сол кезде, басқа дереккөздерден белгілі болғандай, алғашқы латын миссионерлері сол жерге енген. Соңында, Иорданның хаттары, заманауи Марино Санутоның «Secreta» (1306–1321) сияқты, Папаны Үнді мұхитында христиандық флот құруға шақырады. Иордан, 1324 және 1328 жылдар аралығында (егер ертерек болмаса), Колламға сапарлап, оны болашақ жұмысы үшін ең қолайлы орталық деп таңдаған болуы мүмкін; сондай-ақ, ол шамамен 1328 жылы Еуропаға оралған, Парсы арқылы өтіп, мүмкін, Крымның ірі порты Судакқа соғып өткен. Ол 1328 жылы епископ болып тағайындалды және 1329 жылдың 21 тамызында Рим Папасы Иоанн XXII өзінің «Venerabili Fratri Jordano» бұйрығымен Колумбум (Квилон) епархиясына тағайындады. Бұл епархия бүкіл Үндістандағы алғашқы Рим-католик епархиясы болды, оның құзыреті қазіргі Үндістан, Пәкістан, Ауғанстан, Бангладеш, Мьянма және Шри-Ланканы қамтыды. Ол 9 тамызда Рим Папасының жарлығымен құрылды. Самарқанның жаңа епископы Томас Манкасоламен бірге Иорданға Парсыдағы Султания архиепископы Джон де Кораға паллийді жеткізу міндеті жүктелді, сонымен қатар ол Кабо Комориннің шығысы мен батысындағы Оңтүстік Үндістандағы христиандарға Рим Папасы Иоанннан ұсынылды.
Jordan was possibly a disciple of Jerome of Catalonia. In 1302 Jordan may have accompanied Thomas of Tolentino, via Negropont, to the East; but it is only in 1321 that we definitely discover him in western India, in the company of Thomas and his companions. Ill luck detained them at Thane in Salsette Island, near Bombay; and here Jordan's companions were killed on 8 and 11 April 1321. Jordan, escaping, worked some time at Bharuch, in Gujarat, near the Narmada estuary, and at Suvali near Surat; to his fellow Dominicans in north Persia he wrote two letters – the first from Gogo in Gujarat (12 October 1321), the second from Thane (24 January 1323/4) describing the progress of this new mission. From these letters we learn that Roman attention had already been directed, not only to the Bombay region, but also to the extreme south of the Indian peninsula, especially to Columbum (Kollam) in later Travancore; Jordan's words may imply that he had already started a mission there before October 1321. From Catholic traders Jordan had learnt that Ethiopia (i. e. Abyssinia and Nubia) was accessible to Western Europeans; at this very time, as we know from other sources, the earliest Latin missionaries penetrated thither. Finally, the Epistles of Jordan, like the contemporary Secreta of Marino Sanuto (1306–1321), urge the Pope to establish a Christian fleet upon the Indian seas. Jordan, between 1324 and 1328 (if not earlier), probably visited Kollam and selected it as the best centre for his future work; it would also appear that he revisited Europe about 1328, passing through Persia, and perhaps touching at the great Crimean port of Sudak. He was appointed a bishop in 1328 and nominated by Pope John XXII in his bull Venerabili Fratri Jordano to the see of Columbum (Quilon) on 21 August 1329. This diocese was the first Roman Catholic one in the whole of the Indies, with jurisdiction over modern India, Pakistan, Afghanistan, Bangladesh, Burma, and Sri Lanka. It was created on 9 August by the decree Romanus Pontifix. Together with the new bishop of Samarkand, Thomas of Mancasola, Jordan was commissioned to take the pallium to John de Cora, archbishop of Sultaniyah in Persia, within whose province Kollam was reckoned; he was also commended to the Christians of south India, both east and west of Cape Comorin, by Pope John.
Екіншілік көздер
Генри Юлдің «Катай» еңбегі, хаттардың нұсқасымен, түсіндірмелермен және т.б. (Хаклюйт қоғамы, 1866 ж.) 184–185, 192–196, 225–230 беттер.
Henry Yule's Cathay, giving a version of the Epistles, with a commentary, &c. (Hakluyt Society, 1866) pp. 184–185, 192–196, 225–230
Ф. Кунстманн, «Мелиапор және Танадағы миссия, сондай-ақ Коломбодағы миссия» – Филипс пен Гёррдің «Тарихи-саяси парақтарында», xxxvii. 2538, 135–152 (Мюнхен, 1856 ж.), және т.б.
F. Kunstmann, Die Mission in Meliapor und Tana und die Mission in Columbo in the Historisch politische Blätter of Phillips and Görres, xxxvii. 2538, 135–152 (Munich, 1856), &c.