Кіріспе

Батыс Азиядағы өзен Ярмук өзені (نهر اليرموك,; грекше: Ἱερομύκης,; Hieromyces немесе Heromicas; кейде Ярмук деп те жазылады) – Иордан өзенінің ең ірі саласы. Ол Иордания, Сирия және Израиль жерлерімен ағып өтеді және Хауран платосының көп бөлігін сумен қамтамасыз етеді. Оның негізгі салалары солтүстіктен 'Алан және Руккад, ал шығыстан Эхрейр мен Зейзун өзендері. Ярмук өзені бойында тар және саяз болғанымен, сағасында Иордан өзенінен кем емес, ені отыз, тереңдігі бес футқа жетеді. Бұрынғы атақты Матай көпірі Ярмук пен Иордан өзендерінің қосылған жерінде орналасқан.

Тарих

Ярмук солтүстіктегі жазықтар, Хауран, Башан және Голан, оңтүстіктегі Ғилаад таулары арасында табиғи шекара саналады. Сондықтан ол көбінесе саяси бірлестіктер арасындағы шекара сызығы қызметін атқарды.

Қола дәуірі

Ерте қола дәуірі I Голан аймағында тек өзен бойында ғана кездеседі.

Темір дәуірі

Арамалық патшалықтар мен Еврей Киелі кітабындағы Солтүстік Израиль патшалығы кейде Йәрмұқ өзені бойымен шекара белгілеген болуы мүмкін. Ассирия және Парсы империялары тұсында Аштерот-Карнаим провинциясы солтүстікте, ал Галазу (Гилеад) провинциясы оңтүстікте жатқан. 1946 жылғы 16 маусымдағы Көпірлер түнінде еврей Хаганасының бомбалауынан кейін ол бұзылып, пайдалануға жарамсыз болды. Иордан өзенінің саласымен қосылған жердегі Нахарайым гидроэлектростанциясы 1932 жылдан 1948 жылға дейін Палестинаға қызмет етті.

1948 жылдан кейін

Бүгінде өзеннің төменгі бөлігі, Иордан аңғарына жақын, Израиль мен Иордания арасындағы шекараның бір бөлігін құрайды. Өзеннің жоғарырақ ағысында Сирия мен Иордания арасындағы шекараның бөлігі болып табылады (бұл шекараның көп бөлігі 1923 жылғы франко-британдық шекаралық келісімінен мұраға қалған). Ал Хамма немесе Хамат-Гаддер аймағы Иордан аңғарында Израильдің бақылауында, бірақ Сирия оны өзінің территориясы деп санайды. Әл-Вехда тоғаны 2000 жылдары Иордания мен Сирия шекарасында салынды. Ярмук суларын басқару және бөлу туралы Иордания мен Сирия арасында (1953 және 1987 жылдары) және Иордания мен Израиль арасында (1994 жылы) саяси келісімдер бар.