Кіріспе

Хаугилл Феллз – Солтүстік Англиядағы Лейк Дистрикт пен Йоркшир Дейлс арасындағы жоталар. Олар Седберг қаласы және Рейвенстондейл мен Тебей ауылдары түзеген үшбұрыш ішінде шамамен орналасқан. Howgill атауы көне норвег тіліндегі "haugr" сөзінен шыққан, ол "төбе" немесе "қорған" мағынасын береді, ал "gil" сөзі "тар шатқал" дегенді білдіреді.

География

Хаугилл төбелері Лун өзенімен (батыс жағында М6 тас жолымен), солтүстік жағында Лун өзенінің бастауларымен, ал шығысында Роути өзенімен шектеледі. Бұл төбелер екі Мэрилин шыңын қамтиды: Кальф – 2218 фут (676 м) және Ярлсайд – 2096 фут (639 м), сондай-ақ бірнеше кішірек шыңдар, оның ішінде бес Хевитт шыңы бар. 2017 жылдан бері бүкіл аймақ Йоркшир Дейлс ұлттық паркінің құрамына кірді. Олар Вестморленд және Фурнесс аймақтарында орналасқан, сонымен қатар Йоркшир (Батыс Ридинг) және Вестморленд тарихи округтерімен ортақ.

Геология

Йоркшир Дейлз және Орттон Феллздің көп бөлігінде кездесетін карбон әктас ландшафттарынан өзгеше, бұл жота төменгі палеозойлық тақташалар мен құмтастардан тұрады. Шығыстағы Бэкссайд Бек маңындағы Ордвик дәуірінің Дент тобына жататын Ашгиллдік жастағы тау жыныстары – жотадағы ең көне тау жыныстары, ал ең көне силурлық тау жыныстары – Лландовири дәуірінің Стокдейл тобының қабатталған сазды тастары. Бұлардың үстінде 250 метрден астам қалыңдығы бар қара сұр саз және сазды тастардан тұратын Братхай формациясы жатыр. Олардың үстіндегі Колдуэлл және Рэй Касл формацияларымен бірге Транерт тобы ретінде біріктірілген бұл тау жыныстары жас жағынан Венлок/Лудлоу шекарасын қамтиды. Жотаның көп бөлігі Конистон тобының құмтастарынан құралған. Бұл бірліктің қалыңдығы шамамен 1000 метрді құрайды; оның ішінде 300 метрге дейін қалыңдығы бар Скриз Гилл формациясының негізі және көптеген сазды тас қабаттары бар. Бұлар Баннисдейл және Киркби Мур формацияларының құмтастары, саз және сазды тастарымен жабылады, олар Кендал тобы ретінде біріктірілген. Құрылымдық тұрғыдан алғанда, тау жынысы кең ауқымда бүктеліп, шамамен шығыс-батыс бағытындағы Карлингл антиклинін және оның оңтүстігіндегі Касл-Кноттс синклинін құрайды. Бұл екі бүгілдің қанаттарында көптеген кішкентай амплитудалы бүгілдер пайда болған. N-S және NE-SW бағытындағы қалыпты жарылымдар жотаны кесіп өтеді, ал оның шығыс және оңтүстік-шығыс шеті Седберг, Роути және Дент жарылымдарының комбинациясымен анықталады. Төртіншілік кезеңге жататын шөгінділер аңғарларда және жалпы төмендіктерде кең таралған мұздық шөгінділерді қамтиды. Жота бірнеше мұздық кезеңдерде британдық мұздықпен жабылған болса да, Каутли жартасы Хаугилл жоталарындағы жалғыз жақсы сақталған мұздық цирк болып табылады. Мұздықтан кейінгі өзен құмдары мен қиыршық тастар өзен аңғарларының төңірегінде, әсіресе жотаның шеттерінде кездеседі. Торф кейбір төбелік кеңістіктерде кездеседі, бірақ кеңінен таралмаған, ал шұңғырлар кейбір жерлерде, әсіресе Каутли Спут аймағында кездеседі. Лэнгдейл және Боудердейлдегідей, қиыршық тас конустары да табылған. Хаугиллздің батыс шетін анықтайтын Лунь шатқалы – мұздық суларының негізгі ағын арнасы.

Қосымша ақпарат

Оңтүстік Хаугилл төбелері www.yorkshiredales.org.uk