Асбестцементтік материалдар: құрамы, тарихы, артықшылықтары мен қолданылуы. Тұрғын үйлер мен әскери құрылыстарда қолданылған төмен бағалы, берік құрылыс материалы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Асбест құрамындағы құрылыс материалы
Building material containing asbestos
Асбестцемент, жалпылама фибро, фибролит ("талшықты (немесе талшықты) цемент табағы" деген сөздің қысқартылған түрі; бірақ табиғи минерал фибролиттен өзгеше) немесе AC табағы – цемент пен асбест талшықтарынан тұратын, жұқа, қатты табақтар мен басқа да пішіндерге ығыстырылған композиттік құрылыс материалы. 19 ғасырдың соңында ойлап табылған бұл материал 2-ші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери мақсаттар үшін оңай құрастырылатын, берік және арзан құрылымдар жасау үшін кеңінен қолданылды. Соғыстан кейін де ғимараттардың сыртқы қаптамасы ретінде оны пайдалану кеңейді. Асфальт сияқты басқа шатыр материалдарына қарағанда өртке төзімді деп жарнамаланған асбестцемент шатырлар қауіпсіздігімен қатар қолжетімділігі үшін де танымал болды. Асбестцемент ағаш сайдингі мен шаңғырлары, кірпіш, шифер және тас сияқты қымбат материалдарды имитациялағандықтан, қолжетімді жөндеу материалы ретінде сатылды. Асбестцемент 2-ші дүниежүзілік соғыстан кейін көп көлемде қолжетімді болған алюминий қорытпасымен және 20 ғасырдың ортасы мен соңында ағаш қаптамасы мен винил сайдингінің қайта пайда болуымен бәсекелесті. Асбестцемент әдетте жалпақ немесе толқынды табақтар немесе құбырлар түрінде жасалады, бірақ ылғал цементті пайдалану арқылы кез келген пішінге келтірілуі мүмкін. Еуропада цемент табақтары түрлі пішіндерде болды, ал АҚШ-та еңбек және өндіріс құнына байланысты аз өзгерістер болды. Фибро бірнеше елде қолданылса да, Австралия мен Жаңа Зеландияда оның қолданылуы ең кең таралған. 1980 жылдардың ортасына дейін негізінен Джеймс Харди компаниясы өндірген және сатқан фибро, беріктігіне байланысты кең таралған құрылыс материалы болды. Өнімде қолданылатын нығайту талшықтарының көпшілігі асбест болды. Асбест құрамындағы фиброны пайдалануға бірнеше елде, соның ішінде Австралияда тыйым салынды, бірақ құрылыс жобалары үшін сатылатын жаңа компоненттерде бұл материал табылған.
Asbestos cement, genericized as fibro, fibrolite (short for "fibrous (or fibre) cement sheet"; but different from the natural mineral fibrolite), or AC sheet, is a composite building material consisting of cement and asbestos fibres pressed into thin rigid sheets and other shapes. Invented at the end of the 19th century, the material was adopted extensively during World War II to make easily built, sturdy and inexpensive structures for military purposes. It continued to be used widely following the war as an affordable external cladding for buildings. Advertised as a fireproof alternative to other roofing materials such as asphalt, asbestos cement roofs were popular, not only for safety but also for affordability. Due to asbestos cement's imitation of more expensive materials such as wood siding and shingles, brick, slate, and stone, the product was marketed as an affordable renovation material. Asbestos cement competed with aluminum alloy, available in large quantities after WWII, and the reemergence of wood clapboard and vinyl siding in the mid to late 20th century. Asbestos cement is usually formed into flat or corrugated sheets or into pipes, but can be molded into any shape that can be formed using wet cement. In Europe, cement sheets came in a wide variety of shapes, while there was less variation in the US, due to labor and production costs. Although fibro was used in a number of countries, in Australia and New Zealand its use was most widespread. Predominantly manufactured and sold by James Hardie until the mid 1980s, fibro in all its forms was a popular building material, largely due to its durability. The reinforcing fibres used in the product were almost always asbestos. The use of fibro that contains asbestos has been banned in several countries, including Australia, but the material was discovered in new components sold for construction projects.
Денсаулыққа әсері
Ауа райының әсерінен және эрозияға ұшыраған кезде, әсіресе шатырларда қолданылғанда, асбест цементінің беткі қабатының бұзылуы уытты, ауада таралатын талшықтарды бөліп шығарады. Асбестке ұшырау асбестоз, плевралық мезотелиома (өкпе) және перитонеалдық мезотелиома (қарын) сияқты өмірге қауіпті бірнеше ауруларды тудырады немесе олардың пайда болу қаупін арттырады. Асбестсіз, қауіпсіз талшықты цементтің плиталары әлі де қолжетімді, бірақ нығайту үшін қолданылатын талшықтар целлюлозадан жасалған. "Фибро" деген атау дәстүрлі түрде талшықты цементке қатысты қолданыла береді.
When exposed to weathering and erosion, particularly when used on roofs, the surface deterioration of asbestos cement can release toxic airborne fibres. Exposure to asbestos causes or increases the risk of several life threatening diseases, including asbestosis, pleural mesothelioma (lung), and peritoneal mesothelioma (abdomen). Safer asbestos free fibre cement sheet is still readily available, but the reinforcing fibres are cellulose. The name "fibro" is still traditionally applied to fibre cement.
Құрылыс өнеркәсібінде қолданылатын өнімдер
Көбінесе өнеркәсіптік немесе шаруашылық ғимараттар мен үй гараждарының шатырлары. Үй қабырғалары мен төбелері үшін пайдаланылатын жалпақ плиталар әдетте қалың, енді және ұзын болды. Фибро плиталардың біріктіру тігістерін жабуға арналған, ені × қалыңдығы бар тіреулер. "Супер-Алты" толқынды шатыр және қоршау материалдары. Ішкі ылғалды аймақтарға арналған "Tilux" плиталары. Су тарату және дренаж жүйесі үшін түрлі өлшемдегі құбырлар. Дренаждық құбырлар көбінесе асбест цементі қосылған битум талшықтан жасалған. Гүлшоғырдан бастап, сыртқы телефон шкафтарының шатырлары мен кабель шұңқырына дейін әртүрлі пішіндегі өнімдер.
Roofs most usually on industrial or farmyard buildings and domestic garages. Flat sheets for house walls and ceilings were usually thick, wide, and from long. Battens wide × thick, used to cover the joints in fibro sheets. "Super Six" corrugated roof sheeting and fencing. Internal wet area sheeting, "Tilux". Pipes of various sizes for water reticulation and drainage. Drainage pipes tend to be made of pitch fibre, with asbestos cement added to strengthen. Moulded products ranging from plant pots to outdoor telephone cabinet roofs and cable pits.
Асбест цементін тазалау
Кейбір австралиялық штаттар, мысалы Квинсленд, фиброны қысыммен жуу арқылы тазалауға тыйым салады, себебі бұл кіріктірілген асбест талшықтарын кең аумаққа таратуы мүмкін. Қауіпсіз тазалау әдістеріне фунгицид және герметик қолдану кіреді.
Some Australian states, such as Queensland, prohibit the cleaning of fibro with pressure washers, because it can spread the embedded asbestos fibres over a wide area. Safer cleaning methods involve using a fungicide and a sealant.
Танымал мәдениетте
1973 жылғы The Dingoes тобының "Way Out West" әнінде, кейін Джеймс Бланделл мен Джеймс Рейннің орындауында, "фиброцементтен жасалған үйде" тұру туралы сөз болады. "Фибро" аталымы Австралияның Housos телешоуында бірнеше рет кездеседі.
The 1973 song, "Way Out West", by The Dingoes, later covered by James Blundell & James Reyne, mentions living in a "house made of fibro cement". Fibro is also referred to several times on the Australian TV show Housos.