Кіріспе

қазіргі темір жол желісі Император Франц-Иосиф темір жолы (неміс тілінде: Kaiser Franz Josephs Bahn, KFJB) – Император Франц-Иосиф I-нің құрметіне аталған австриялық жеке темір жол компаниясы. Ол Австрия астанасы Венадан Прагаға және Богемиядағы Егерге (Чеб) қарай темір жол желілерін пайдаланды.

Тарих

Акционерлік қоғамды (Aktiengesellschaft) Богемияның асыл князі Иоганн Адольф II Шварценберг (1799–1888), бұрынғы мемлекеттік канцлер князь Феликс Шварценбергтің інісі құрды. Ол 1866 жылғы австрия-пруссия соғысынан кейін Венадан Эгерге дейінгі алғашқы ұзақ темір жол желісін салдыруға бастама берді. Іргетасы қалау рәсімі 18 қарашада Богемиядағы Шварценбергтің Фрауенберг қамалының жанында өтті. Будвейс (Буджейовице) мен Пилсен (Пльзен) көмір алабы арасындағы бірінші бөлік 1868 жылдың 1 қыркүйегінде пайдалануға берілді. 1869 жылдың 1 қарашасында төменгі Австриядағы Эггенбургке дейін ұзартылып, 1870 жылдың 23 маусымында Венаға пойыз қатынасы басталды. Венадан Гмунд арқылы Прагаға дейінгі темір жол желісі 1871 жылдың 14 желтоқсанында аяқталды. 1872 жылдың 28 қаңтарында сол тармақ Пилсеннен Эгерге дейін ұзартылғанда, KJFB желісі құрады.

1872 жылы Вена Франц-Иосиф вокзалы, бұрынғы Linienwall ішінде, Алсергрунд ауданындағы Gürtel ішіндегі алғашқы терминалдық вокзал ретінде ашылды. Ол Тулльн арқылы Дунайды кесіп өтіп, Кремске және Богемия шекарасындағы Гмундқа дейін созылды. Богемияда ол Будвейс, Табор және Бенешов арқылы Прагаға дейін жалғасты. Праганың қазіргі негізгі вокзалы бастапқыда Франц-Иосиф темір жолы компаниясына тиесілі болған. Әртүрлі аудан орталықтары оған тек қосымша желілер арқылы ғана қосылған. KFJB 1884 жылдың 1 мамырында Императорлық Корольдік Австрия мемлекеттік темір жолдарына қосылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, қаланың бір бөлігі Чехословакияның (Ческе Веленице) құрамына кіргеннен кейін 1919 жылы Гмундта жаңа вокзал салу қажет болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, темір жолдың маңызы «Темір перде» салдарынан төмендеді. Алайда, Прага мен Берлинге бағытталған пойыздар 90-шы жылдардың ортасына дейін осы жолды пайдаланды. Бүгінде Франц-Иосиф темір жолы тек аймақтық пойыздар үшін қолданылады, себебі Прагаға бағытталған пойыздар Вена-Мейдлинг және Брно арқылы, сондай-ақ бірінші чех темір жолы дәлізімен жүреді. Дегенмен, Гмунд арқылы Будвейс қаласына пойыз қатынасы бүгінге дейін сақталып келеді.