Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам Полиццер (Politzer Ádám; 1 қазан 1835, Альбертирса, Пест, Венгрия – 10 тамыз 1920, Вена қаласында) – венгр және австриялық дәрігер, отологияның негізін қалаушылардың бірі.
Ádám Politzer (Politzer Ádám; 1 October 1835, Albertirsa, Pest, Hungary – 10 August 1920, in Vienna) was a Hungarian and Austrian physician and one of the pioneers and founders of otology.
Өмір
Адам Политцер Будапешт қаласына жақын Альбертиде (қазіргі Альбертирсаның бір бөлігі) жақсы жағдайдағы еврей отбасында дүниеге келген. Ол Вена университетінде медицинаны оқыды. Оның кейбір ұстаздары Екінші "Вена мектебіне" жатты, олардың ішінде Карл Фрайхерр фон Рокитанский (1804–1878) және Йозеф Скода (1805–1881) (оның негізін қалаушылары), сондай-ақ Йозеф Хиртль (1810–1894), Иоганн Риттер фон Опполцер (1808–1871) және физиолог Карл Людвиг (1816–1895) болды. Соңғы екеуі Полиццерге қызығушылық танытып, оның кейінгі мансабына ықпал етті. Полиццер 1859 жылы медицина докторы дәрежесін алып, Карл Людвигтің зертханасында жұмыс істей бастады. Ол кезде оның қызығушылығы негізінен есту жүйесінің физикасына қатысты болды. Ол алғаш рет тензорлы tympani бұлшығының үштікті жүйке арқылы, ал штепдиалдық бұлшықтың бет жүйкесі арқылы иннервацияланатынын физиологиялық тұрғыдан көрсетті. Тағы бір серия эксперименттерде Полиццер екі манометрді қосты, біреуін сыртқы есту жолының кіреберісіне, екіншісін жұтқыншаққа орналастырып, Евстахий түтігі арқылы ауа қозғалысын зерттеді. 1861 жылы ол осы білімге негізделген жаңа техника бойынша алғашқы нәтижелерін жариялады, ол ішкі құлақ ауруларын Евстахий түтігі арқылы ортаңғы құлақты инфузиялау арқылы емдеуге арналған, бұл катетеризация қажеттілігін жойды. Бұл процедура "политизерлеу" деп аталды. Келесі онжылдықтарда бұл техника бүкіл әлемде кеңінен қолданылып, Полиццерге даңқ әкелді. Келесі жылы Полиццер өзге орталықтар мен елдерге сапар шегіп, практикалық білімін арттыруға тырысты. Осылайша, ол Вюрцбургте Антон Фридрих Фрайхерр фон Тройльц (1829–1890) және физиолог Генрих Мюллермен; Гейдельбергте Герман Гельмгольц (1821–1894)пен жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Францияның Париж қаласына Рудольф Кёрни, Проспер Меньер, "физиологияның әкесі" Клод Бернар (1813–1878) және физик Карл Рудольф Кёниг (1832–1901)пен оқуға барды. Ол Вюрцбургте Альберт фон Кёлликермен (1817–1905) лабиринттің микроскопиялық анатомиясын, ал Англияның Лондон қаласында Джозеф Тойнбимен (1815–1866) құлақ хирургиясын зерттеді. 1861 жылы Венаға оралған Полиццер фон Опполцердің қолдауымен Вена университетінде отология профессоры болды. Екі жылдан кейін, 1863 жылы, ол Йозеф Грубермен (1827–1900) жеке отологиялық клиникасын ашты, ол көп ұзамай бүкіл әлемнен науқастарды тарта бастады. 1864 жылы Полиццерге үкімет қайырымдылық ауруханасында және қарттар үйінде мұқтаж науқастарды емдеуге рұқсат берді. Ол және Грубер 1870 жылы профессорлық атақ алды және келесі жылы Вена бас ауруханасындағы жаңа клиниканың бірлескен директоры болып тағайындалды (дүниедегі алғашқысы). 1895 жылы Полиццер толық профессорлық лауазымын иеленді және 1889 жылы клиниканың жалғыз директоры болды, 1907 жылға дейін. Ол 13 жылдан кейін, 1920 жылы 85 жасында қайтыс болды, медицина тарихында заманауи отологияның негізін қалаушылардың бірі ретінде еске алынды, бірақ өкінішке орай, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы жеңілістен кейін Австриядағы экономикалық дағдарысқа байланысты қаржылық жағдайы нашар болды.
Ádám Politzer was born in Alberti (now part of Albertirsa), near the city of Budapest, to a well to do Jewish family. He studied medicine in the University of Vienna. Some of his teachers belonged to the Second "Vienna School", including Carl Freiherr von Rokitansky (1804–1878) and Josef Skoda (1805–1881) (its founders), as well as Joseph Hyrtl (1810–1894), Johann Ritter von Oppolzer (1808–1871), and the physiologist Carl Ludwig (1816–1895). The last two took interest in Politzer and were influential in his subsequent career. Politzer received his M. D. in 1859 and started to work in Carl Ludwig's laboratory. His interest since that time was mainly the physics of the auditory system. There, he was the first to demonstrate physiologically that the innervation of the tensor tympani muscle was by the trigeminal nerve and that the innervation of the stapedial muscle was by the facial nerve. In another series of experiments, Politzer connected two manometers, one placed in the external auditory canal meatus and another in the pharynx, in order to study air movements through the Eustachian tube. In 1861, he published his first results on a new technique based on this knowledge, to treat internal ear diseases by insufflating the middle ear through the Eustachian tube, which obviated the need of its catheterisation. This came to be known as politzerisation. In the subsequent decades, the technique was widely adopted throughout the world, bringing fame to Politzer. In the following year, Politzer travelled to other centers and countries, seeking to increase the depth of his practical training. Thus, he worked consecutively with Anton Friedrich Freiherr von Troeltsch (1829–1890) and physiologist Heinrich Müller, in Würzburg; Hermann Helmholtz (1821–1894) in Heidelberg. He also went to Paris, France, to study with Rudolf Körni, Prosper Ménière, the "father of physiology", Claude Bernard (1813–1878) and with physicist Karl Rudolf König (1832–1901). He also studied microscopic anatomy of the labyrinth with Albert von Kölliker (1817–1905) in Würzburg, and ear surgery with Joseph Toynbee (1815–1866) in London, England. Returning to Vienna in 1861, Politzer became a professor of otology at the University of Vienna with the support of von Oppolzer. Two years later, in 1863, he opened a private otological clinic with Josef Gruber (1827–1900), which soon began to attract patients from all over the world. In 1864 Politzer was allowed by the government to treat indigent patients at the charity hospital as well as in the homes for elderly. He and Gruber received the title of professor extraordinarius in 1870 and were appointed to the rank of a joint directorship to a new clinic in the Vienna General Hospital, in the next year (the first of its kind in the world). In 1895 Politzer won a full professorship and became the sole director of the clinic in 1889, until 1907. He died 13 years later, in 1920, at the age of 85, celebrated as one of the pioneers of modern otology in the history of medicine, but unfortunately in a poor financial condition, due to the economic crisis in Austria after the country was defeated in the First World War.
Шығармалары
Полиццер құлақ ауруларын диагностикалау және емдеуге арналған көптеген жаңа медициналық құрылғыларды ойлап тапты. Ол сыртқы және ішкі құлақ құрылымдарына операция жасау үшін оның атымен аталатын бірнеше хирургиялық аспаптарды жасады, мысалы, құлақ перфораторы, хирургиялық пышақ, тімпаноцентезден кейін ортаңғы құлақты желдетуге арналған громет, сондай-ақ алмұрт пішіндес резеңке қаптан жасалған инсуфляторды қолдану арқылы Евстахий түтігінің өткізгіштігін қалпына келтіру әдісі ("полицеризация" немесе Полиццер әдісі). Ол сыртқы құлақ арнасын және тімпан мембранасын тексеруге арналған әдістер мен аппараттарды (Полиццердің отоскопы), спекулумды және Евстахий түтігінің жұмысын сапалық түрде тексеруге арналған сынақтарды да ойлап тапты. Есту саласында Полиццер есту қабілетін өлшеуге арналған акуметрді және кем дегенде екі ерте акустикалық есту аппаратын жасады. Бұған қоса, ол жарықтандырылған тімпан мембранасын қарау арқылы құлақ ауруларының клиникалық диагностикасын революциялады (бұл қазіргі отоскопқа әкелді) және денсаулық және ауру кезінде тімпан мембранасының бірінші суреттелген атласын, өзі салған түсті суреттермен жасады. Полиццер 1878 жылы отология бойынша ғасырдың ең көрнекті және беделді оқулықтарының бірі – Lehrbuch der Ohrenheilkunde еңбегін жазды. Фон Тройльц және Герман Шварцпен бірге ол құлақ ауруларына арналған алғашқы журнал – Archiv für Ohrenheilkunde негізін қалады. Аудиторлық жүйенің көрнекті анатомы Полиццер оның анатомиясы мен патологиясы туралы көп жазды және суреттеді, Венада анатомиялық және патологиялық үлгілердің ерекше жинағын қалдырды, ол Анатомия және патология мұражайына сыйға тартылды. Тімпан мембранасының жарқыраған конусы оның есімімен аталады, сондай-ақ Унна-Полиццер невусы, қалыпты адамдардың 25-50% -ында мойынның артқы жағында кездесетін ерекше туылған белгі. Сонымен қатар, 1893 жылы Полиццер отосклерозды жеке клиникалық нысан ретінде алғаш рет сипаттады. Ол холестеатома, серозды ортаңғы құлақтың қабынуы, лабиринтит, туа біткен саңырыулық және ортаңғы құлақтың қабынуының бас сүйегіне таралуының патологиясын зерттеді. Оның биографы Альберт Мудры Полиццерді "19 ғасырдағы ең ұлы отолог және барлық уақыттағы ең ұлылардың бірі" деп атады. Ол әлемнің түкпір-түкпірінен келген мыңдаған отологтарға әсер етіп, оларды оқытты, ал оның ең белгілі шәкірті Роберт Барань болды, ол 1914 жылы медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды.
Politzer was a prolific inventor of new medical devices for the diagnosis and treatment of ear diseases. He developed several surgical instruments which bear his name for the operation of the outer and the inner ear structures, such as an ear perforator, a surgical knife, a grommet for the ventilation of the middle ear after tympanocentesis, as well as a method to restore permeability to the Eustachian tube by using an insufflator made out of a pear shaped rubber bag ("politzerisation" or Politzer's method). He also devised methods and apparatuses to examine the outer ear canal and tympanic membrane (Politzer's otoscope), a speculum and a qualitative test for the function of the Eustachian tube. In the field of hearing, Politzer devised an acoumeter for measuring hearing acuity and at least two early acoustical hearing aids. Furthermore, he revolutionised the clinical diagnosis of aural diseases by the inspection of the illuminated tympanic membrane (which led to the current otoscope), and developed the first illustrated atlas of the tympanic membrane in health and disease, with color drawings made by himself. Politzer also wrote one of the most outstanding and authoritative textbooks on otology of the century, the Lehrbuch der Ohrenheilkunde, in 1878. With von Troeltsch and Hermann Schwartze, he founded Archiv für Ohrenheilkunde, the first journal dedicated to ear disorders. A great anatomist of the auditory system, Politzer wrote and illustrated extensively on it, and left a remarkable collection of anatomic and pathological specimens in Vienna, which were donated to the Anatomy and Pathology Museum. The luminous cone of the tympanic membrane is named after him, as well as the Unna–Politzer nevus, a typical birthmark found on the nape of the neck in 25 to 50% of normal persons. In addition, in 1893 Politzer was the first to describe otosclerosis as a separate clinical entity. He also studied the pathology of cholesteatoma, serous otitis media, labyrinthitis, congenital deafness and intracranial complications of otitis media. One of his biographers, Albert Mudry, stated that Politzer was "the greatest otologist of the 19th century and one of the greatest of all time ( ) he covered all fields of otology". He influenced and trained thousands of otologists from over the world, and his best known successor was Robert Bárány, who received the Nobel Prize for medicine in 1914.