Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тианшуй – Қытайдың Гансу провинциясындағы префектуралық деңгейдегі қала. Провинцияның екінші ірі қаласы (провинция астанасы Ланчжоудан кейін). Облыстың оңтүстік-шығысында орналасқан қала Вэй өзенінің жоғарғы ағысымен және Лосс платосы мен Цинлинг тауларының шекарасында жатыр. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 2 984 659 адамды құрайды, оның ішінде 1 212 791 адам 2 қалалық ауданнан (немесе метрополитен аймағынан) тұратын Циньчжоу және Майцзи аудандарында тұрады. Жақын орналасқан Фанматаннан Цинь кезеңіне жататын қабірлер қазылып алынған, оның ішінде 2200 жылдық Циньнің Гуй округінің картасы бар. Цинь империясы тұсында бұл аймақ Лонгсиге қарасты болған, бірақ Хан императоры У 114 ж.б.д. Тарым бассейніне қарай кеңейту аясында аймақты Тяньшуйге қарасты етіп бөліп шығарды. Генерал Ли Гуан осы қаладан шыққан. Ханның жаулаулары мен зерттеулері Солтүстік Жібек жолының дамуына әкелді: Тяньшуй Вэй өзенімен қиылысып, одан кейін Лонг тауынан Чанъаньға (қазіргі Сиань) дейінгі жолмен жалғасты. Жақын маңда Майджишань үңгірлері орналасқан, онда Будда және Гуаньиньнің еркек түрі сияқты мыңдаған будда мүсіндері сақталған. Бұл мүсіндер Вэй және Сун династиялары арасында жолмен саяхаттап жүрген монахтар мен жергілікті буддистер жасаған. Солтүстік Вэй кезінде қала Ханян деп аталды және Ханянге қарасты болды. Батыс Вэй кезінде бұл атау Ханян округіне өзгертілді. Тан және Бес династия кезінде Тяньшуй қаласы Шангуй (上邽) деп аталды. Ол Чэнцзи (қазіргі Киньань) қаласымен кезектесіп, Киньчжоу провинциясының (秦州) астанасы болды. Ли округі Мин әулеті тұсында Чэнхуаның тоғызыншы жылында (1473 ж.) Тяньшуйге қарасты аумақтан бөлініп шықты. Аңыз бойынша, Тяньшуй (天水) атауы – жыл бойы өз мөлшерін сақтайтын, көктен пайда болған көлден шыққан.
Tianshui is a prefecture level city in Gansu province, China, and is the province's second largest city (behind the provincial capital Lanzhou). Located in the southeast of the province, the city strides along the upper reaches of the Wei River and at the boundary of the Loess Plateau and the Qinling Mountains. As of the 2020 census, its population was 2,984,659 inhabitants, of which 1,212,791 lived in the built up (or metro) area made of the 2 urban districts of Qinzhou and Maiji. Characteristically Qin tombs have been excavated at Fangmatan nearby, including one 2200 year old map of Qin's Gui County. Under the Qin Empire, the area was part of Longxi Commandery but the Emperor Wu of the Han separated the region as the Tianshui Commandery in 114 BC as part of his expansion towards the Tarim Basin. The general Li Guang came from the city. The Han conquests and explorations eventually resulted in the development of the Northern Silk Road: Tianshui formed its junction with the Wei River, after which it followed the road past Mount Long to Chang'an (present day Xi'an). Nearby are the Maijishan Grottoes, filled with thousands of Buddhist sculptures representing figures such as Buddha and the original male form of Guanyin, produced between the Wei and Song dynasties by monks travelling along the road and by local Buddhists. During the Northern Wei, the city was known as Hanyang and was the center of the Hanyang Commandery. During the Western Wei, this name was changed to Hanyang County. During the Tang and Five Dynasties, the city of Tianshui was known as Shanggui (上邽). It alternated with Chengji (present day Qin'an) as the capital of the province of Qinzhou (秦州). Li County was separated from Tianshui's jurisdiction during the ninth year of Chenghua (AD 1473) during the Ming dynasty. According to a legend, the name Tianshui (天水) originates from a lake formed from heaven, which would remain the same size year round.
Әуе компаниялары
Тяншуй Майджишан әуежайы құрылыс аймағына жақын орналасқан.
Tianshui Maijishan Airport is located near the built up area.
Теміржол
Қазіргі уақытта Тяньшуйді Лонгхай темір жолындағы Тяньшуй теміржол станциясы қызмет көрсетеді. Бұл станция қала орталығымен Тяньшуй трамвайы арқылы байланысты. 2017 жылы жаңа жоғары жылдамдықты теміржол станциясы – Тяньшуй Оңтүстік теміржол станциясы ашылды. Тяншуй-Лоннань темір жолы қазір салынып жатыр және округке солтүстік-оңтүстік бағыттағы қосымша байланыс құрады.
Tianshui is currently serviced by Tianshui railway station on the Longhai Railway. The railway station is connected to downtown by the Tianshui Tram. A new high speed railway station, Tianshui South railway station, opened in 2017. The Tianshui–Longnan railway is currently under construction and will add a north–south link to the county.
Мәдениет
Тианшуйдің ерекше тағамы – гуагуа (呱呱), жармаланған қара бидай ұнынан жасалған, қайнатылған, илеспелі тағам. Оған чили майы, кунжут пастасы, горчица, май, тұз, сірке су және сарымсақ пастасы қосылып дәмделеді. Бұл тағам көбінесе таңғы ас ретінде жейді. Аңыз бойынша, ол Хан әулетінің генерал Вэй Сяо билігінде императорлық тағам болған. 2024 жылдың басында Тяньшуй малатангы ыстық кастрюлі Қытайда интернетте кең таралды, соның арқасында елдің түкпір-түкпірінен келген көптеген туристер осы тағамды татып көруге келді. Тітіркендіретіндей болған дәмді ащылық Тяньшуй ыстық кастрюлінің "жанды дәмі" болып табылады. Осы "жан" Тяньшуйдің жергілікті ерекше ингредиенттерінен – Майцзи бұрышы мен Гангу чили бұрышынан жасалады. Бұл вирусқа ұқсаған құбылыс 2023 жылғы көктем фестиваліндегі Зибо барбекю ынтасымен салыстырылды.
Tianshui's signature dish is Guagua (呱呱), a sticky boiled buckwheat flour meal, seasoned with chili oil, sesame paste, mustard, oil, salt, vinegar and garlic paste. The dish is normally eaten as a breakfast. According to legends it was the imperial food during Han dynasty general Wei Xiao's rule. In early 2024 Tianshui malatang hot pot went viral online in China, attracting many tourists from all over the country to go and taste the dish. The numbing sensation of spiciness forms the "soul flavor" of Tianshui spicy hot pot. This "soul" comes from local specialty ingredients in Tianshui – Maiji peppercorns and Gangu chili peppers. The viral phenomenon has been compared to the 2023 spring festival Zibo BBQ craze.