АҚШ-тағы Ватикан елшілігінің тарихы мен мәртебесі

Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы Әулие Тақтың дипломатиялық миссиясы – Америка Құрама Штаттарындағы Ватикан елшілігі деп те аталатын Апостолдық нунциатура, Ватиканның Америка Құрама Штаттарындағы дипломатиялық миссиясы болып табылады. Ол Вашингтон, Колумбия округі, Массачусетс авенюі, 3339 нөмірдегі (Солтүстік-батыс) елшіліктер орналасқан ауданда орналасқан. 2016 жылдан бері папалық нунций болып кардинал Кристоф Пьер тағайындалған. Америка Құрама Штаттарындағы Апостолдық нунциатура – АҚШ-тағы католик шіркеуінің елшілік статусына ие шіркеулік кеңсесі. Нунций АҚШ үкіметі алдында Әулие Тақтың елшісі және Америкадағы католик иерархиясы мен папа арасындағы өкіл және байланыс қызметін атқарады. Апостолдық нунциатура – АҚШ-тағы католик шіркеуінің әкімшілік орталығы. АҚШ-тағы католик епископтары конференциясы мен АҚШ-тағы әртүрлі епархиялардан келетін хабарламалар нунциатура арқылы Әулие Таққа жіберіледі. Нунций АҚШ-та епископтарды тағайындауда маңызды рөл атқарады және мұндай тағайындауларды жариялауға жауапты. Апостолдық нунцийдің және оның қызметкерлерінің кеңселері орналасқан ғимарат Америка Құрама Штаттарындағы нунциатура деп аталады. Ол Вашингтон архиепископиясының құзыретінен босатылған (366 1° канон).

Тарих

АҚШ-тағы Апостолдық делегация 1893 жылғы 24 қаңтарда құрылды, кеңсесі Вашингтон қаласында орналасқан; оны апостолдық делегат басқарды. Бұл делегацияның құрылуы – Папа Лео XIII және президент Бенджамин Харрисон арасында байланыс орнатуға бағытталған Киелі Тақтың күш-жігерінің нәтижесі болды. Апостолдық делегат – дипломат емес, шіркеудің лауазымды тұлғасы, ол өз еліндегі Католик шіркеуінде Киелі Тақтың өкілі ретінде танылады. Делегат АҚШ үкіметі тарапынан мойындалмағандықтан, Киелі Тақ делегатты таңдауда шектеулерге ұшырамады, сондықтан бір уақытта екі делегат қызмет еткен жағдайлар да болды. Дипломатиялық қатынастарды орнату ниетімен, Киелі Тақ көбінесе делегаттың орнына пронунцийді тағайындайды. АҚШ пен Ватикан арасындағы дипломатиялық қатынастар 1984 жылғы 10 қаңтарда Папа Иоанн Павел II мен президент Рональд Рейганның жақын достығының арқасында орнатылды, ал делегация 11 қаңтарда нунциатура дәрежесіне көтерілді. Киелі Тақтың өкілі пронунций атағын сақтап қалды, себебі сол кезде Ватикан тек өз елшілеріне – қонақ елдердегі дипломатиялық корпустың декандары болғандарға ғана нунций атағын берді. 1990 және 1991 жылдары Ватикан елшілердің дипломатиялық корпусының деканы емес, жаңа тағайындалған барлық елшілері үшін пронунций атағын қолдана бастады, бірақ бұрын тағайындалғандар үшін пронунций атағын сақтап қалды. 1893 жылы құрылған Апостолдық делегация бастапқыда Америка Католик университетінде уақытша орналасқан, ал 1894 жылдан бастап АҚШ Капитолийінің солтүстігіндегі соғысқа дейінгі үйлердің қатарында орналасты. 1907 жылы ол 1811 Biltmore Street NW мекенжайындағы жаңа үйге көшті, бұл үй 1905 жылы сәулетші Альберт Олзевски фон Гербулис тарапынан осы мақсат үшін жобаланды (1973 жылы бұзылды). Массачусетс даңғылындағы Апостолдық нунциатураның қазіргі орны 1931 жылы 223 000 долларға сатып алынды, ал ғимараттың құрылысы – кеңсе, басқа да кеңселер мен тұрғын үйлерден тұратын үш қабатты кешен – 1937 жылы 550 000 долларға аяқталды. Фредерик В. Мерфи жобалаған бұл ғимарат римдік палаццо стилінде салынған, оның құрамында әк тас және арт-деко элементтері кеңінен қолданылған. Нунциатурада сонымен қатар Вашингтонда штаб-пәтері орналасқан Америка мемлекеттері ұйымына Киелі Тақтың тұрақты бақылаушысының қызметкерлері де орналасқан.

The Apostolic Delegation to the United States was established on January 24, 1893, with offices in Washington, D. C.; it was led by an apostolic delegate. The delegation was the result of an effort by the Holy See to establish communication between Pope Leo XIII and President Benjamin Harrison. An apostolic delegate is an ecclesiastical official, rather than a diplomat, who represents the Holy See to the Catholic Church in his host country. Because the delegate was not recognized by the U. S. government, the Holy See was not restricted in its choice of delegate, and there were periods when two delegates served at the same time. The Holy See usually names a pro nuncio rather than a delegate in anticipation of the establishment of diplomatic relations. Diplomatic relations between the U. S. and the Vatican were established on January 10, 1984, the result of the close friendship between Pope John Paul II and President Ronald Reagan, and the delegation was elevated to the rank of nunciature on January 11. The Holy See's representative continued to be titled pro nuncio because at the time, the Vatican only gave the title of nuncio to its ambassadors who were deans of the diplomatic corps in their host country. In 1990 and 1991, the Vatican quietly began using the title of nuncio for all its newly appointed ambassadors who were not the deans of a country's diplomatic corps, though it retained the pro nuncio title for all those already appointed. At its establishment in 1893, the Apostolic Delegation occupied temporary quarters at the Catholic University of America, then from 1894 on a row of antebellum houses north of the United States Capitol. It moved in 1907 into a new home at 1811 Biltmore Street NW, designed for that purpose in 1905 by architect Albert Olszewski Von Herbulis (razed in 1973). The current site of the Apostolic Nunciature on Massachusetts Avenue was acquired in 1931 for $223,000 and the construction of the building, a three story complex that includes a chancery, other offices and residential quarters, was completed in 1937 at a cost of $550,000. Designed by Frederick V. Murphy, the design, based on a Roman palazzo, features ample use of limestone and Art Deco influences. The nunciature also houses the staff of the Holy See's permanent observer to the Organization of American States, which is headquartered in Washington.