Кіріспе

Ресейлік-израильдік математик (1950–2020)

Борис Семенович Цирельсон (4 мамыр 1950 – 21 қаңтар 2020) (, Борис Семёнович Цирельсон) – ресейлік-израильдік математик және Израильдегі Тель-Авив университетінің математика профессоры, сондай-ақ, «Википедия» редакторы.

Өмірбаян

Цирэльсон Ленинградта орыс еврей отбасында дүниеге келген. Әкесі Симеонның жағынан ол 1918-1941 жылдар аралығында Бессарабияның бас раввині, көрнекті позек және еврей көшбасшысы болған раввин Ехуда Лейб Цирелсонның шөбересі болды. Ол Ленинград университетінен ғылым магистрі дәрежесін алып, сонда аспирантураны жалғастырды. 1975 жылы Ильдар Абдулович Ибрагимовтың жетекшілігімен жазылған "Шектелген Гаусс процестерінің жалпы қасиеттері және оған байланысты мәселелер" тақырыбындағы диссертациясын қорғап, ғылым докторы дәрежесін алды.

Математикаға қосқан үлесі

Цирелсон ықтималдықтар теориясы мен функционалдық талдауға маңызды үлес қосты. Оларға мыналар кіреді:

Цирелсон шектеуі – кванттық механикадағы кванттық бейшаралық мәселесімен байланысты теңсіздік. Цирелсон кеңістігі – рефлексивті Банах кеңістігінің мысалы, онда lₚ кеңістігі де, c₀ кеңістігі де ендіріле алмайды. Цирелсон дрейфі – стохастикалық дифференциалдық теңдеулер теориясындағы кері мысал, әлсіз шешімі бар, бірақ күшті шешімі жоқ SDE. Гаусс изопериметриялық теңсіздігі (Владимир Судаков пен Цирелсон, сондай-ақ Кристер Борелл тәуелсіз түрде дәлелдеді), аффинді жартылай кеңістіктердің Гаусс өлшемі үшін изопериметриялық жиынтар екенін көрсетеді.

Өлім

Цирэлсон 2020 жылдың 21 қаңтарында 69 жасында дүние салды.