Кіріспе

Ирландиялық суретші

Кристи Браун (5 маусым 1932 – 7 қыркүйек 1981) – ирландиялық жазушы және суретші. Оның мидың церебральды салдарынан денесі шешілгендіктен, ол жазу немесе теру үшін тек бір аяғының бақайшаларымен ғана мүмкіндік алды. Оның ең танымал туындысы – 1954 жылғы «Менің сол аяғым» атты автобиографиясы. Кейіннен бұл кітап 1989 жылы «Оскар» сыйлығын жеңіп алған, сол аттас фильмге айналдырылды, онда Дэниел Дэй-Льюис Браун рөлін сомдады.

Өмір

Браун 1932 жылғы маусымда Дублиндегі Ротунда ауруханасында жұмысшы табының ирландтық отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы Бриджит Фаган (1901–1968) және Патрик Браун болды. Оның жиырма бір бауырласы болған, олардың тоғызы бала кезінде қайтыс болды. Браун 49 жасында кешкі ас ішкен кезде тамақтан тұншығып қайтыс болды. Оның денесінде айқын көгалдар табылды, бұл көптеген адамдарды Карр оны физикалық зорлыққа ұшыратқан деген ойға жетеледі. Георгина Хамблтонның "Менің сол аяғымды шабыттандырған өмір" атты өмірбаянында олардың қарым-қатынасының шынайырақ және денсаулыққа зиянды жағы жарияланғаннан кейін күдіктер күшейді. Кітапта Карр алкогольге тәуелді және жиі адалсыздық жасайтын адам ретінде бейнеленген. Хамблтонның кітабында Браунның ағасы Шонның сөзі келтіріледі: "Кристи оны жақсы көретін, бірақ ол оған жауап бермеді, өйткені ол сондай адам емес еді. Егер ол оны айтқандай жақсы көрген болса, ол ер және әйел екеуімен де қарым-қатынасқа түспес еді. Менің ойымша, ол оны түрлі жағдайларда пайдаланды."

Мәдени мұра

Браунның ең маңызды туындысы – «Down All the Days» атты амбициялық жобасы, негізінен «My Left Foot» шығармасын еркін кеңейтуден туындады. Ол 14 тілге аударылған халықаралық бестселлерге айналды. Irish Times газетінің сыншысы Бернард Шейр бұл туындыны «Улисс» романынан бергі ең маңызды ирланд романы деп атады. Джеймс Джойс сияқты, Браун да сана ағыны әдісін қолданды және әзіл-қалжың, нақты диалекттер мен егжей-тегжейлі мінездемелер арқылы Дублин мәдениетін бейнелеуге тырысты. «Down All the Days» романынан кейін «A Shadow on Summer» (1972), «Wild Grow the Lilies» (1976) және «A Promising Career» (1982 жылы, өлімінен кейін жарық көрді) сияқты бірнеше романдар жарық көрді. Ол сондай-ақ үш өлең жинағын шығарды: «Come Softly to My Wake», «Background Music» және «Of Snails and Skylarks». Барлық өлеңдері «Кристи Браунның жинақталған өлеңдері» жинағына енгізілген. 1989 жылы Шейн Коннагтонның сценарийі бойынша Жим Шеридан режиссерлік еткен «My Left Foot» фильмінің экранизациясы жасалды. Дэниел Дэй-Льюис Браун рөлін, ал Бренда Фрикер оның анасы рөлін сомдады; екеуі де рөлдері үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Фильм сондай-ақ «Үздік фильм», «Үздік режиссер» және «Үздік бейімделген сценарий» номинацияларында «Оскарға» ие болды. Англо-ирландтық рок-тобы The Pogues Кристи Браунға «Down All the Days» атты әнімен құрмет көрсетті. Бұл ән 1989 жылы шыққан «Peace and Love» альбомының жетінші трегі болды. Сол сияқты, U2 тобы «Achtung Baby» альбомының 20 жылдығына орай «Down All the Days» әнін шығарды. The Men They Couldn't Hang тобы да 1989 жылы жарық көрген «Silver Town» альбомында «Down All the Days» әнін жазды.