Кіріспе

Күрес стилі

Атыс күресі – 1970 жылдардағы Жапонияның кәсіби күрес айналымында (Пуроресу) пайда болған жауынгерлік спорт түрі. Сол дәуірдің кәсіби күрескерлері өздерінің көрсетілімдерін қызықты ету үшін, театрлық элементтер мен акробатиканы азайтып немесе толығымен жойып, шынайы немесе тіпті "толық контактілі" әрекеттерді қолдануға тырысты, бұл нақты, алдын ала жоспарланбаған төбелес сияқты көрінетін. "Атыс күресі" атауы кәсіби күрес терминінен шыққан, ол жоспарланған күрес іс-шарасының кез келген жоспарланбаған оқиғасын білдіреді. Атыс күресі бағындыру күресінен және әртүрлі кикбоксинг стильдерінен шынайы әрекеттерді қамтыды. Ол әсіресе catch wrestling-тен үлкен әсер алды, бұл 19-шы және 20-шы ғасырдың басында кәсіби күрестің басым стилі болған, сол кезде нәтижесі алдын ала белгіленбеген күрес түрі еді. Атыс күресінің алғашқы толқыны Жаңа Жапония Кәсіби Күресінен (NJPW) Антонио Иноки мен Карл Гочтың шәкірттері болды, олар бұрыннан бері қатаң және шынайы күрес стилін жақтаған екі күрескер еді. Олардың шәкірттері 1984 жылы Универсалды Күрес Федерациясын (UWF) құру үшін NJPW-ден шығып, жаңа стильді дамытуға бастама жасады. Атыс күресін shootfighting, shoot boxing және Shooto, Pancrase және RINGS промоушендеріндегі аралас жекпе-жек өнерінің стильдері сияқты гибридті күрес жүйелерін сипаттау үшін де қолдануға болады. Атыс күресінен бастау алған ұйымдар, промоушендер және жаттығу залдары "U Kei" деп аталады.

Тарих

Тарихи тұрғыдан алғанда, атыс күресі көптеген жекпе-жек өнерінен әсер алды, олардың ең ықпалдылары – ұстап күрес, сондай-ақ еркін күрес, грек-рим күресі, кейіннен самбо, каратэ, муай тай және спорттың кейінгі кезеңдерінде дзюдо. Карл Готч – атыс күресінің дамуындағы маңызды тұлғалардың бірі. Карл Готч күреске деген саяхатын неміс және Солтүстік Американың кәсіби күрес айналымдарында бастады, онда Готч орташа табысқа жетті. Алайда, оның Жапониядағы турнелерінде атыс күресінің алғашқы формалары қалыптасты. Готч Уиган қаласындағы әйгілі күрескер Билли Райли басқарған "Жылан ұясы" спорт залының шәкірті болды. Бұл спорт залы Уиганның кеншілер қаласында кеңінен танымал болған ұстап күрес мектебі болды. Осы жерде Карл Готч ұстап күрес шеберлігін жетілдірді. Карл Готч сондай-ақ Пелвани күрес стилін үйрену үшін Үндістанға барды; кейіннен ол "үнділік маша" (үлкен дубинкалар) қолданатын жаттығуларды таратып, итеріліп жасалатын жаттығулар, мойын жаттығулары, йогалық тыныс алу жаттығулары және күш беру үшін "үнділік отырыстарды" қамтитын үнділік жаттығулар жүйесін енгізді. Готч Жапонияда аңызға айналып, "Күрес құдайы" деген лақап атқа ие болды. 1970 жылдары ол Антонио Иноки, Тацуми Фудзинами, Йошиаки Фудзивара, Сатору Саяма, Масами Соранака және Акира Маэда сияқтыларға ұстап күресті үйретті. Бұл кәсіби күрескерлердің көпшілігі бұрыннан нақты жекпе-жек өнерінде тәжірибелі болған. Масами Соранака толық контактілі каратэ, Кодокан дзюдо және сумоны меңгерген. Фудзивара Йошиаки дзюдодан қара белбеуге ие болса, Сатору Саяма Тошио Фудзиварамен муай тайды оқып, Виктор Когамен самбоны оқыды. Бұл күрес стиліне каратэ, муай тай және дзюдоның қосымша әсер етуіне әкелді. Готчтың шәкірттерінің бірі Антонио Иноки, өзінің "күшті стильдегі кәсіби күресін" басқа жекпе-жек өнерлеріне қарсы қойып, кәсіби күрес пен атыс күресі ең күшті күрес түрлері екенін көрсету үшін аралас жекпе-жек стиліндегі күрес матчтарын өткізді. Иноки осы күрес әдістерін өзінің кәсіби күрес ұйымы – New Japan Pro Wrestling додзосында күрескерлердің жаңа буынына үйретті. Бұл матчтар ақырында Мухаммед Али мен Антонио Инокиге дейін жетті. Бұрынғы матчтар алдын ала белгіленген болса да, Али мен Иноки матч шарттары туралы келісе алмады және ол "шынайы" атысқа айналды. Кейіннен көптеген күрескерлер осы шынайы күрес стилін насихаттауға қызығушылық танытты және 1984 жылы Универсалды күрес федерациясы құрылды. UWF күрес атыс және күшті стильдерін насихаттаған кәсіби күрес ұйымы болды. Алдын ала белгіленгенімен, UWF тиімді және практикалық жекпе-жек өнерінің әрекеттерін күшпен көрсетті. Ұйым тіпті заңды аралас жекпе-жек күресін өткізді, онда UWF күрескерлері өздерінің атыс күрес әдістерін басқа стильдегі күрескерлерге қарсы сынап, Инокидің өзінің ерліктерін қайталады. Алайда, күрескерлер арасындағы ішкі қайшылықтар компанияның тарауына әкелді. Нобухико Такада және оның жақтастары UWF International-ды құрды, Акира Маэда Fighting Network RINGS-ті құрды, ал Йошиаки Фудзивара Pro Wrestling Fujiwara Gumi ("Фудживара отбасы") құрды. UWF-тен шабыт алған көптеген ұрпақтар мен ұйымдар кәсіби күрестен бастап, MMA-ға және тіпті дербес жекпе-жек өнерлерінің стильдеріне дейін, олар бірлесіп "U Kei" ("U тобы" немесе "U класы") деп аталады. Атыс күресінің өзі 1996 жылы UWFi таратылғаннан кейін және Жапонияда аралас жекпе-жектің бірден өркендеуіне дейін 90-шы жылдардың ортасына дейін танымал болды, бұл оның танымалдылығының күрт төмендеуіне әкелді. Көптеген атыс күрескерлері MMA-ға көшті – тіпті Fighting Network RINGS толыққанды MMA ұйымына айналды – немесе кәсіби күрестің көрінеу театрлық формаларына оралды. Қазіргі уақытта бірнеше компания атыс күрес шараларын өткізіп келеді. GLEAT – 2020 жылы LIDET Entertainment құрамында бұрынғы Pro Wrestling NOAH қызметкерлері бар жапондық ұйымдастырушы. "Lidet UWF" – UWF стиліне сәйкес келетін қосалқы бренд. Game Changer Wrestling – Нью-Джерсиде орналасқан американдық ұйымдастырушы, GCW Bloodsport деп аталатын атыс стиліндегі күрес шараларын өткізеді. Бұл шараларға бұрынғы MMA және атыс күресінен шабыт алған кәсіби күрескерлер, мысалы Минору Сузуки, Джош Барнетт, Мэтт Риддл және Дэн Северн қатысты.

Негізгі көтермелеулер

Атыс күресі бастапқы Универсалды күрес федерациясының тарауынан кейін бірнеше салаға бөлінді. Негізгі түрлері мен қайта жаңғырулары төменде тізілген. Фудзивара Йошиакидің шәкірттері Масакацу Фунаки және Минору Сузуки 1993 жылы UFC-ге дейін пайда болған, аралас жекпе-жектерді дамытқан Pancrase ұйымын құрды, ол бастапқыда нақты, сценарийсіз кездесулерде атыс күресі ережелерін қолданды. Акира Маэда 1991 жылы MMA-ға ауысқан, суреттегі күрес стилін насихаттаған Fighting Network Rings ұйымын құрды. Әлемдік деңгейдегі «Арыстан Ордасы», «Такада Додзо» және «Шамрок Жеке Күрес Академиясы» сияқты жаттығу орталықтары атыс күресіне негізделген стильді таратуда. Голландиялық кикбоксингші және MMA жұлдызы Бас Рюттен атыс күресшісі Масакацу Фунакимен бірге жаттықты. Жас ұлттық корей таэквондосының чемпионы Маса Кин Джим атыс күресімен айналысты. Корея жекпе-жегін насихаттау мақсатымен Жапонияға жасаған қысқа сапарында Маса Кин Джим атыс күресі стиліне қызығушылық танытты. 1998 жылы ол Оңтүстік Кореядағы алғашқы атыс күрес академияларының бірін ашты. 2004 жылы атыс күресі Батыс Канадада ресми спорт түрі деп танылды және лицензия алуға құқық алды. Жаңа спорт түрін таныстыру үшін көптеген кездесулер көпшілік назарына ұсынылды.

Жауынгерлік күрес

Шабуылсыз ММА деп те аталатын, күрес күресі – Кигучи Додзо мектебінде құрылған атыс күресінің бір түрі. Бұрын күрескер болған Дуохо өзінің спортына классикалық күрес ережелерін енгізді. Атақты аралас жекпе-жекшілер де турнирге қатысады, және бүкіл Жапония бойынша турнирлер өткізіледі. Кәсіби күрескерлер мен аралас жекпе-жекшілерде көрінбейтін жұптастыру (matchmaking) да тартымды, және қазір аралас жекпе-жекшілер үшін сәтті мүмкіндікке айналды. Сонымен қатар, буынға бұру және тұншығу құлатуға әкелмесе, бұрыс саналады, бірақ күрес күресінде құлату жеңіс әкелмейді (ол бағалау кезінде ұпал ретінде есептеледі). Егер күрескер буынға бұрудан немесе тұншығудан бас тартса, жеңімпаз анықталады. Негізгі ереже – соққылау техникаларына тыйым салынған, және олар көбінесе әуесқойлар аралас жекпе-жек өнерінде қолданылады.

Атыс

Антонио Инокидің шәкірті, кәсіби күрескер Сатору Саяма 1985 жылы шынайы және тиімді жекпе-жек жүйесіне негізделген спорт түрін жасау мақсатымен "Шуто" ұйымын құрды. "Шуто" жекпе-жектің барлық түрлеріне назар аударады: соққылар, тік күресу және жердегі жекпе-жек. Осы спортпен айналысушыларды "шутерлер" немесе "шутистер" деп атайды.

Атыс

ММА-ның бастапқы атауы, кәсіби күрестен алынған "shoot" терминіне негізделген, бұл жекпе-жектің қойылмаған екенін көрсетеді. Ол ММА сияқты соққы және күресті қамтиды.

Суотбокс

Кикбоксшы Цезарь Такэши 1985 жылы "Шуот боксинг" атты тұрып күресетін лиганы құрды, онда тік тұрып қана тапсыру және лақтыруларға рұқсат етіледі.