Кіріспе

Шахмат ашылуы

Зукерторт ашылуы – Йоханнес Зукерторттың есімімен аталатын шахмат ашылуы, ол мына қадаммен басталады:

1. Nf3

Кейде "Рети ашылуы" атауы 1. Nf3 ашылу қадамына қолданылады, бірақ көптеген дереккөздер Ретиді 1. Nf3 d5 2. c4 реттілігі ретінде тар анықтайды. Флангты ашылу, ол ақтардың заңды жиырма ашылу қадамының ішінде 1. e4 және 1. d4-тен кейін үшінші ең танымал қадам. Эдмар Меднис бұл қадамды "үлкен және икемді ашылу" деп сипаттады, ал Арон Нимзович сияқты басқалар "әлбетте, ең сенімді қадам, ал 1. e4 және 1. d4 сияқты қадамдар "міндеттемелі" және "ұстамбас" болып табылады" деді. Ойын көбінесе 1. e4, 1. d4 немесе 1. c4 қадамдарымен басталатын көптеген басқа ашылуларға ауысуы мүмкін. Қара ойыншы сақ болмаса, дайындықсыз күрделі теориялық ашылуға түсіп қалу қаупі бар, мысалы, 1. Nf3 c5-тен кейін ақ 2. e4 ойнап, Сицилия қорғанысының негізгі бағытына жетеді. Басқа жиі кездесетін ауысулар – "Қарапайым гамбиттен бас тарту" (мысалы, 1. Nf3 d5 2. d4 Nf6 3. c4) немесе Каталон ашылуы (мысалы, 1. Nf3 Nf6 2. g3 d5 3. Bg2 e6 4. 0-0 Be7 5. c4).

1...Nf6

Ақтардың қимылы сияқты, қаралардың қимылы да дебюттің бағытын көрсетпейді. 2. d4, 1. d4 Nf6 2. Nf3 (Патшайым пешкасы ойынына қараңыз) қозғалысына толық сәйкес келеді. 2. c4 – ағылшын дебютінің кең таралған бастамасы, немесе ол патшайымның қабылданбаған гамбитіне қайта оралуы мүмкін. 2. g3 – патша үнділік шабуылының кең таралған бастамасы.

1...d5

Қара орталықты басып алады. Ақ түстің көптеген өзгерту мүмкіндіктері бар. 2. d4 қайтадан 1. d4 d5 2. Nf3-қа (Каралеваның пешкасы ойынына қараңыз) тең. 2. g3 – Патша үнділік шабуылы. 2. c4 – Рети ашылуы немесе Англиялық ашылу.

1...c5

Қара Аққа 2. e4 ойнауға шақырып, Сицилиялық қорғанысына немесе 2. c4 ойнау арқылы Англиялық ашылудың симметриялық қорғанысына өтуге мүмкіндік береді.

1...g6

Ақ 2. c4 ағылшын дебюті үшін, 2. e4 сицилиялық қорғаныс үшін, 2. g3 корольдік үнді шабуылы үшін немесе 2. d4 корольдік үнді қорғанысы үшін тағайындауы мүмкін.

1...e6

Ақтардың қимылы сияқты, қаралардың да қимылы ашылудың бағытын анықтамайды. Ақ 2. c4-ке ойнап ағылшын ашылуын, немесе 2. e4-ке ойнап француз қорғанысын (егер қара 2...d5 ойнаса), немесе сицилия қорғанысын (егер қара 2...c5 ойнаса) бастауға мүмкіндік алады. Ақ үшін тағы бір бейтарап қимыл – 2. d4, ол қараның жауабына қарай сицилия қорғанысына, ферзь гамбитінің қабылданбауына, голланд қорғанысына, үнді қорғаныстарына, корольдік үнді шабуылына немесе лондондық жүйеге алып келуі мүмкін.

1...f5

1 f5-тен кейін 2. d4 – голланд қорғанысы. 2. e4 Стаунтон Гамбитінен идеялар қабылдайды.