Кіріспе

Окс Хилл шайқас алаңы паркі – Вирджиния штатының Фэрфакс қаласында орналасқан, Окс Хилл шайқасы (Одақ атауы – Шантилли шайқасы) Американдық Азамат соғысы кезінде өткен. Бұл Фэрфакс округінде болған соғыстың ең ірі шайқасы еді. Қазіргі уақытта бұл шайқас алаңы, қала маңындағы құрылыстар мен Фэрфакс Таун Центр сауда орталығының жанындағы қоғамдық саябақ болып табылады және Фэрфакс округінің саябақтар басқармасымен күтіледі. Саябақтың ең айқын ерекшелігі – шайқаста қаза тапқан екі одақ генералдары Исаак Стивенс пен Филип Керниге қойылған ескерткіштер. Стивенс қазіргі парк аумағында қаза тапты, ал Керни одан батысқа қарай қаза болды. Парк кіреберісіне жақын орналасқан екі Вирджиния тарихи белгісі де шайқас пен оның салдарына арналған. Парк мекенжайы: 4134 West Ox Road, Fair Lakes, 50 тас жолының жанында, West Ox Road (State Route 608) және Monument Drive (Керни мен Стивенс ескерткішінің құрметіне аталған болса керек) көшелерінің қиылысында орналасқан. Бұл шайқас болған жердің шамамен 1,5% ғана. Шайқас алаңының қалған бөлігі пәтерлер, кеңсе ғимараттары және басқа да қалалық құрылыстармен салынған. Дегенмен, қалған жер учаскесі шайқас аймағының маңызды бөлігін сақтап тұр.

Шайқас

Екінші Манассас шайқасында (Одақ оны Буль-Ранның екінші шайқасы деп атады) жеңілгеннен кейін, Федералды армия Вирджиния штатының Центревилл маңындағы позицияларға кері шегінді. Конфедерация генералы Роберт Ли Одақ әскерін қоршауға және Вашингтон қаласына қайтуын тоқтатуға тырысып, Стоунволл Джексон басқаруындағы 20 000 әскерді солтүстікке, содан кейін шығысқа қарай Кішкентай өзен бойындағы жолмен (қазіргі 50-ші бағдарламаның бөлігі) Одақ әскерінің орналасқан жеріне тығырыл үшін жіберді. Одақ генералы Джон Поуп осы әрекетті біліп, оларды тоқтату үшін шамамен 6 000 әскерді жіберді. Екі тарап 1862 жылдың 1 қыркүйегінде кездесті. Конфедерация әскері Окс төбесінде, Кішкентай өзеннің жанында болды, ал Одақ әскері оңтүстіктен келді. Екі тарап та шабуылдап, қарсы шабуыл жасағанда қатты дауыл болды, соғыс кезінде Одақ генералдары Стивенс пен Керни қаза тапты. 79-шы Нью-Йорк полкі, кейін Камерон полкі деп аталған, орманға жиналған Конфедерация әскеріне қарсы шабуыл жасағанда, Стивенс полктің құлаған туын жинап алып, "Полкім, менің полкім, генералыңды еріңдер!" деп айғайлады. Бірнеше секундтан кейін Конфедерация оғы оның басына тиіп, ол дереу қайтыс болды. Генерал Дэвид Б. Бирниден Одақ желісінде олқылық бар екенін естігеннен кейін, Керни жүгері даласынан барлау үшін атпен өтті. Бұл оны көтерілісшілердің қатарына жеткізді, олар "Янки офицері! Атып өлтіріңдер!" деп айғайлады. Керни тоқтау бұйрығын елемеді, ал 49-шы Джорджия полкінің мушкеттен атылған оғы оны құлатты. Түнге қарай екі тарап та үзіліс жасауға қол жеткізе алмады және кері шегінді. Одақ шамамен 1300 адамды жоғалтты, ал Конфедерация шамамен 800 адамды жоғалтты. Одақ әскерінің көп бөлігі шығысқа қарай Вашингтонға қарай шегінуге мүмкіндік алды, бұл Лидің Одақ әскерін толық жеңу әрекетін тоқтатты, сонымен қатар астананы шабуылдан қорғады, бірақ бұл көптеген қазалар мен екі маңызды генералдың өліміне әкелді. Ли Мэрилендке бет бұрып, он алты күннен кейін Антиэтам шайқасында шайқасты.

Парктің тарихы

Джон Н. Баллард, Азамат соғысы кезінде конфедерация кавалериясының әскери қызметшісі, Джон С. Мосбидің қол астында аяғын жоғалтқан, 1870 жылдары Мэри Рид Стрифтқа (мұрагерге) үйленгеннен кейін Окс Хилл шайқасы алаңының көп бөлігіне ие болды. 1915 жылдың 7 шілдесінде Баллард және оның әйелі Стивенстің қаза болған жеріне жақын жердегі кішкентай жер учаскесін "Фрут Вейл фермасындағы шайқаста қаза болған кез келген конфедерациялық немесе федералды әскердің өлімін еске алу үшін тиісті ескерткіштер мен белгілерді орнатуға кез келген адамға немесе адамдар тобына рұхсат беру" мақсатымен берді. Бұл шайқас 1862 жылдың 1 қыркүйегінде болды және Окс Хилл немесе Шантилли шайқасы деп аталды. Жер учаскесі алты сенімдіге берілді: үш Нью-Джерсиден (Кирнидің туған жері) және үш Вирджиниядан. Кейіннен сенімділер сот шешімімен тағайындалды. Стивенс пен Кирниге арналған ескерткіштер 1915 жылдың 2 қазанында Нью-Джерсидің бірінші бригадасының қоғамымен ашылды. 1980 жылдары шайқас алаңының аумағы коммерциялық құрылысқа бейімделді. Парк аумағына құқық алған компания ескерткіштерді басқа жерге көшіруді жоспарлады, бірақ бұл жоспарға қарсылық болғаннан кейін (соның ішінде The Washington Post газетіндегі мақалалар) 1987 жылы құрылыс салушы тастарды өз орнында қалдыруға және ескерткіштерді қоршаған жерді Фэрфакс округіне сыйға тартуға келісті. 1994 жылы округ қосымша жер сатып алды. Окс Хилл шайқасы алаңы паркін белгілейтін тақталар орнатылды, бірақ көп жылдар бойы паркпен ештеңе жасалмады. 2004 жылы Фэрфакс округінің парк басқармасы парк жағдайын жақсарту жоспарларын жасады, оның ішінде Азамат соғысы шайқасы алаңының кейбір элементтерін қалпына келтіру, конфедерациялық және одақтық әскерлерге арналған екі жаңа ескерткіш және қосымша ақпараттық тақталар кірді. Фэрфакс округінің парк басқармасы жаңадан қалпына келтірілген парк ашылуын 2008 жылдың 1 қыркүйегінде, конфедерацияның жеңісінің 146 жылдығында тойлады. Жаңа паркте мүгедектерге арналған жол, көрмелер және үш алтыбұрышты ақпараттық стенд бар. Келушілер алғашқы жүгері егілген жердің бір бөлігіне, екі қайта құрылған қоршаудың ішіне кіре алады, бұл қоршаулар шайқас алаңының нақты сызықтарымен сәйкес келеді. Жүгері өсіруге көп еңбек жұмысы қажет болғандықтан, оның орнына жүгеріге ұқсас шөптер отырғызылады.

Тас белгілері

Кирнидің тұқымы – ескерткіштен бірнеше метр қашықтықта орналасқан ағаш тұқымы пішіндес граниттік белгі. Алғашқы ағаш тұқымы Кирнинің қаза тапқан жері деп есептелген, бірақ ол енді жүгері егістігінде (қазіргі парктің шекарасынан тыс) қайтыс болғаны белгілі. Дегенмен, бұл тұқым ескерткіш жер учаскесін анықтауға қолданылған өлшеудің бастапқы нүктесі ретінде пайдаланылды, сондықтан алғашқы тұқым шірігеннен кейін оның орнына тас тұқым қойылды. Парк аумағында генерал Стивенс қаза тапқан жерді көрсететін тас үйіндісі мен кварциттен жасалған үлкен тас та бар. 2008 жылдың қыркүйегіне қарай, Фэрфакс округінің саябақ басқармасы қатардағы жауынгерлердің еңбегін құрметтеу үшін екі ірі граниттік ескерткіш орнату мақсатында қаржы жинау жоспарлап отыр, себебі қазіргі уақытта тек қана қаза тапқан екі одақтық офицер ғана танылған, ал сол жерде соғысып, қаза болған Конфедерация әскерлеріне ешқандай назар берілмейді. Одақтың ескерткіші Шантилли деген атты, ал Конфедерацияның ескерткіші Окс Хилл деген атты алып жүреді.

Жазулар

2000 жылы парктің кіреберісінде екі Вирджиния тарихи маркері орнатылды. B 13 маркері «Окс Хилл (Чантилли) шайқасы» деп аталады және шайқасты еске алады, ал B 29 маркері «Мэриленд (Антиэтам/Шарпсбург) науқаны» деп аталады және генерал Лидің Мэриленд науқанының басталуын, соның ішінде Антиэтам шайқасын еске алады. Жақын жерде шайқас туралы қысқаша мәліметтер берілген бір түсіндіру тақтасы бар. 2008 жылы Фэрфакс округінің саябақ басқармасы орнатқан үш алтыбұрышты ақпараттық стенд шайқастың тарихын және Вирджиниядағы соғыстағы оның маңыздылығын баяндайды. Алтыбұрышты ақпараттық стендтер соғыстың түс тақырыбына – сұр (Конфедерация) жақтарына немесе көк (Одақ) шатырлары бар бағаналарға ұқсауға тырысады.