Кіріспе
Қанттан негізінен құралған қантты кондитерлік бұйымдар – негізгі құрамы қант болатын кез келген тәтті. Қантты кондитерлік бұйымдардың негізгі түрлері: қатты қанттар, фонданттар, карамельдер, желелер және ногаттар. Британ тілінде осы қантты кондитерлік бұйымдардың кең санаты "sweets" деп аталады, ал "candy" немесе "sugar candy" атаулары тек дерлік толығымен қанттан тұратын қатты қанттарға қолданылады. Қантты кондитерлік бұйымдар – бұл кондитерлік бұйымдардың бір түрі, ол қантты кондитерлік бұйымдармен қатар шоколад, шайнамалы жәндіктер және басқа да тәтті тағамдарды қамтиды. Кондитерлік бұйымдар өз кезегінде, тәтті нан өнімдері және кейде мұзқаймақ сияқты да қамтитын кондитерлік өнімдердің бір түрі болып табылады.
Sugar candy is any candy whose primary ingredient is sugar. The main types of sugar candies are hard candies, fondants, caramels, jellies, and nougats. In British English, this broad category of sugar candies is called sweets, and the name candy or sugar candy is used only for hard candies that are nearly solid sugar. Sugar candy is a sub type of candy, which includes sugar candies as well as chocolates, chewing gum and other sweet foods. Candy, in turn, is a sub type of confectionery, which also includes sweet pastries and sometimes ice cream.
Тарих
Ең көне қантты тісшелер қант қамысының өсірілген жерінде жасалған деп есептеледі. Қант қамысы, болжам бойынша, Папуа-Жаңа Гвинеяда пайда болған, содан кейін Оңтүстік-Шығыс Азияға және басқа Тынық мұхиты аралдарына, соңында Үндістан мен Қытайға тараған. Иранда шай ішкен кезде, қантты тісшені (набат деп аталады) шайдың ішіне немесе тікелей ауызға салып ішеді. Қытайда қантты тісшелер хризантема шайын тәттілендіру үшін, сондай-ақ кантон десерттері мен байцзю арағын дайындау үшін қолданылады. Қантты тісшелер қытай асүйінде кеңінен қолданылады, көптеген үйлерде етті маринадтау және қуыруға қосу үшін олар бар. Қантты тісшелердің емдік қасиеттері бар деп саналады және яо шан сияқты тағамдарды дайындау үшін пайдаланылады. Ол тамил асүйінде, әсіресе Шри-Ланканың Яффна қаласында жиі қолданылады.
Жіктеу
[[Файл:Rock Candy Closeup. Қанттың нақты кристалдарға ұқсайтын, бірақ ішкі құрылымы кристалдық емес, аморфты болып келетін қатты қантты тәттілері қант классификациясында қарастырылады. Кристалдық қантты тәттілер химиялық тұрғыдан екі фазалы деп сипатталады, өйткені ұсақ, қатты қант кристалдары қалың сұйық ерітіндіде ерітілген. Оларды түйіршікті тәттілер деп те атайды, себебі олардың құрамында түйіршіктер болуы мүмкін. Аморфты қантты тәттілерде тек бір фаза болады – ол қатты немесе сұйық күйде болады және түйіршікті текстурасы болмайды, сондықтан оларды түйірсіз деп атайды. Кремді паста құрамында желатин болуы мүмкін және ол толық кептірілмейді. Сораңғыш тамыр (Ликорис) – сораңғыш тамыр өсімдігімен дәмделген тәтті. Орта ғасырларда Томас Аквинский ораза кезінде қантты тәттілерді пайдалануға рұқсат берді, өйткені "қантталған дәмдеуіштер" (мысалы, комфиттер) оның пікірінше, тамақ емес, дәрі-дәрмекпен тең ас қорытуға көмектесетін құралдар еді.
In candy classification, rock hard sugar candies that look similar to real crystals actually have an amorphous crystal structure, not a crystalline one. Crystalline sugar candies are chemically described as having two phases, because the tiny, solid sugar crystals are suspended in a thick liquid solution. These are also called grained candies, because they can have a grainy texture. Amorphous sugar candies have only one phase, which is either solid or liquid, and do not have a grainy texture, so they may be called ungrained. A cream paste may include gelatin and is not dried as completely. LicoriceLicorice is a candy flavored by liquorice plants. During the Middle Ages, Thomas Aquinas authorized the consumption of sugar candy during the fasting period of Lent, because "sugared spices" (such as comfits) were, in his opinion, digestive aids on par with medicine rather than food.
Сақтау мерзімі
Сақтау мерзімі көбінесе қанттағы су мөлшеріне және сақтау жағдайларына байланысты анықталады. Қант мөлшері жоғары кондитерлік өнімдер, мысалы, қатты қанттар, құрғақ ортада жабық күйде сақталса, көп жылдар бойы сақталуы мүмкін. Төмен ылғалдылықтағы қанттардың бұзылуы қауіпті микроорганизмдердің өсуіне қарағанда, пішінінің, түсінің, текстурасының және дәмінің өзгеруімен байланысты. Өткірмейтін қаптама сақтау жағдайларына байланысты бұзылуды азайтуға көмектеседі. Конфеттердің бұзылуы тезірек болады, егер олардың әртүрлі бөліктерінде судың мөлшері әртүрлі болса (мысалы, зефир мен нугаттан жасалған конфет) немесе олар жоғары ылғалдылықта сақталса. Бұл процесс су әрекетінің нәтижесінде болады, ол жоғары ылғалды ортадан төмен ылғалды қант өніміне қажетсіз судың өтуіне және оны серпімді етуіне немесе жоғары ылғалды қант өнімінен құрғақ ортаға қажетті судың өтуіне және қантты құрғақ әрі сынғыш етуіне әкеледі. Кристалдық емес аморфты қанттарға әсер ететін тағы бір фактор – шыныға ауысу процесі. Бұл аморфты қанттардың қалыпты текстурасын жоғалтуына себеп болуы мүмкін.
Өнер және әдебиет
Джордж Оруэллдің "Жануарлар фермасы" атты сатиралық кітабында Кеңес Одағы билік құрған шошқалардың қатыгездігімен басқарылатын мал фермасымен теңестірілген. Мұса есімді қарға "Шәкәрлі тау" деп аталатын, бұлттардың ар жағындағы керемет жер туралы әңгімелермен Жануарлар фермасының тұрғындарына қуаныш сыйлайды: "Сол бақытты елде біз, кедей жануарлар, еңбегімізден мәңгілік демалыс табамыз!". Оруэлл қалыптасқан дінді "қарапайым діни қызметкерлердің қара қарғасы" деп бейнелейді – өлгеннен кейін аспанда пісірілген тортты уәде етеді және кім билікте болса, соған адал қызмет етеді. Шошқалар қуылған қарғаны қайта әкеледі (IX тарау), сияқты Сталин орыс православие шіркеуін қайтарғандай.