Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1858 жылы Лондонның орталығында болған ластану оқиғасы
1858 pollution event in central London
1858 жылдың шілде және тамыз айларында Лондонның орталығындағы Ұлы Иіс деп аталатын оқиға болды. Ыстық ауа райы Темза өзенінің жағасында болған өңделмеген адам қалдықтары мен өнеркәсіптік ағынды судың иісін күшейтті. Бұл мәселе бірнеше жыл бойына күшейіп келді, Темзаға тікелей құйылатын ескірген және жеткіліксіз кәріз жүйесі себеп болды. Ағынды судан шыққан миазма жұқпалы ауруларды таратуға себеп болады деп есептелді, ал Ұлы Иіске дейін өзендегі ахуалға байланысты холераның үш іргелісі тіркелді. Иіс пен оның салдарынан туындаған қорқыныш ұлттық және жергілікті басшыларды мәселені шешудің мүмкін болатын жолдарын қарастыруға итермеледі. Билік инженер Жозеф Базальгеттің ағынды суды метрополия аумағынан тысқары жерлерге бағытталған, бір-бірімен байланысқан кәріздер арқылы шығысқа қарай жылжыту туралы ұсынысын қабылдады. Жаңа Солтүстік және Оңтүстік ағынды кәріздерінің жоғары, орта және төмен деңгейдегі жүйелеріне жұмыс 1859 жылдың басында басталып, 1875 жылға дейін жалғасты. Су ағынын жеңілдету үшін сорғы станциялары төменгі деңгейден жоғары құбырларға кәріз суын көтеру үшін орнатылды. Сәндік безендірілген екі станция – Стрэтфордтағы Абби Миллс және Эрит батпақтарындағы Кроснес станциялары, кеңесші инженер Чарльз Драйвердің архитектуралық жобаларымен, Англия мұрасының қорғауында. Базальгеттің жоспары Лондонға үш жағалауды – Виктория, Челси және Альберт жағалауларын енгізді. Базальгеттің жұмысы Темза жағалауына ағынды судың төгілуіне тоқтатты және холера іргелеріне соңғы нүкте қойды; оның іс-қимылдары кез келген басқа викториялық шенеуніктің күш-жігерінен гөрі көптеген өмірді сақтап қалды деп есептеледі. Оның кәріз жүйесі 21 ғасырда да жұмыс істеп, 8 миллионнан астам халқы бар қалаға қызмет көрсетеді. Тарихшы Питер Акройд Базальгеттің Лондонның батыры деп есептелуі керек деп санайды.
The Great Stink was an event in Central London during July and August 1858 in which the hot weather exacerbated the smell of untreated human waste and industrial effluent that was present on the banks of the River Thames. The problem had been mounting for some years, with an ageing and inadequate sewer system that emptied directly into the Thames. The miasma from the effluent was thought to transmit contagious diseases, and three outbreaks of cholera before the Great Stink were blamed on the ongoing problems with the river. The smell, and fears of its possible effects, prompted action from the national and local administrators who had been considering possible solutions for the problem. The authorities accepted a proposal from the civil engineer Joseph Bazalgette to move the effluent eastwards along a series of interconnecting sewers that sloped towards outfalls beyond the metropolitan area. Work on high , mid and low level systems for the new Northern and Southern Outfall Sewers started at the beginning of 1859 and lasted until 1875. To aid the drainage, pumping stations were placed to lift the sewage from lower levels into higher pipes. Two of the more ornate stations, Abbey Mills in Stratford and Crossness on the Erith Marshes, with architectural designs from the consultant engineer, Charles Driver, are listed for protection by English Heritage. Bazalgette's plan introduced the three embankments to London in which the sewers ran—the Victoria, Chelsea and Albert Embankments. Bazalgette's work ensured that sewage was no longer dumped onto the shores of the Thames and brought an end to the cholera outbreaks; his actions are thought to have saved more lives than the efforts of any other Victorian official. His sewer system operates into the 21st century, servicing a city that has grown to a population of over eight million. The historian Peter Ackroyd argues that Bazalgette should be considered a hero of London.
Өмірбаян
Лондонға 17-шы ғасырдан бастап, Флит және Уолбрук өзендерінің бөліктері осы мақсатта жабылған кезде кірпіштен жасалған канализация жүйесі салынды. 1856 жылға дейінгі ғасырда Лондонда жүзден астам кәріз құрылыс жасалды, ал сол кезде қалада шамамен 200 000 шұңқыр және 360 кәріз болды. Кейбір шұңқырлардан метан және басқа газдар шығып, олар жиі өртеніп, жарылысқа әкеліп соқты, ал көптеген кәріздер нашар күйде болды. 19-шы ғасырдың басында лондондықтарды сумен қамтамасыз ету жақсартылды, ал 1858 жылға қарай қаланың ортағасырлық ағаш құбырларының көп бөлігі темірге ауыстырылды. Бұл, сондай-ақ, су ағызылатын дәретханалардың енгізілуі және қала халқының бір миллионнан үш миллионға дейін өсуі канализацияға көбірек су құйылуына және осыған байланысты лас судың көбеюіне әкелді. Зауыттардан, мал сою орындарынан және басқа да өнеркәсіптік қызметтен шығатын қалдықтар бұрыннан нашарлап тұрған жүйеге қосымша жүк салды. Бұл ағынның көп бөлігі асып кетті немесе тікелей Темзаға құйылды. Ғалым Майкл Фарадей 1855 жылғы шілдеде "Таймс" газетіне жазған хатында жағдайды былай сипаттады: Темзаның жағдайына қатты ожарланып, "судың мөлдірлігін тексеру үшін" өзенге ақ қағаз кесектерін тастады. Оның қорытындысы мынадай болды: "Көпірлер маңында лас су бұлттар түрінде оралып, олар соншалықты тығыз болғандықтан, тіпті осы судың бетінде де көрінеді. Иіс өте жаман болды және барлық суға ортақ болды; ол қазір көшедегі дренаж шұңқырларынан шығатын иіс сияқты еді; бүкіл өзен сол кезде нағыз кәрізге айналды."
Brick sewers had been built in London from the 17th century when sections of the Fleet and Walbrook rivers were covered for that purpose. In the century preceding 1856, over a hundred sewers were constructed in London, and at that date the city had around 200,000 cesspits and 360 sewers. Some cesspits leaked methane and other gases, which often caught fire and exploded, while many of the sewers were in a poor state of repair. During the early 19th century improvements had been undertaken in the supply of water to Londoners, and by 1858 many of the city's medieval wooden water pipes were being replaced with iron ones. This, combined with the introduction of flushing toilets and the rising of the city's population from just under one million to three million, led to more water being flushed into the sewers, along with the associated effluent. The outfalls from factories, slaughterhouses and other industrial activities put further strain on the already failing system. Much of this outflow either overflowed, or discharged directly, into the Thames. The scientist Michael Faraday described the situation in a letter to The Times in July 1855: shocked at the state of the Thames, he dropped pieces of white paper into the river to "test the degree of opacity". His conclusion was that "Near the bridges the feculence rolled up in clouds so dense that they were visible at the surface, even in water of this kind. The smell was very bad, and common to the whole of the water; it was the same as that which now comes up from the gully holes in the streets; the whole river was for the time a real sewer."