Кіріспе
Dom Pérignon – жылдық шампан шарабының бренді. Бұл шампан шарабының сапасын жақсартуға үлкен үлес қоскан, бірақ көпке тараған мифтерге карамастан, шампан шарабын жасау әдісін ашкан емес бенедиктин монахы Дом Периньонның құрметіне аталған.
the sparkling wine
Dom Pérignon (,/d//ɒ//m// //p//ɛr//ɪ//n/'/j//ɒ//n/ DOM perrinYON, dɔ̃ peʁiɲɔ̃) is a brand of vintage Champagne. It is named after Dom Pérignon, a Benedictine monk who was an important quality pioneer for Champagne wine but who, contrary to popular myths, did not discover the Champagne method for making sparkling wines.
Тарих
Дом Периньон (1638–1715) – монах және О-Вильердегі бенедиктин аббаттығының шарап сақтаушысы. Ол 1670 жылдар шамасында шарап жасаудың бірқатар жаңа әдістерін енгізді – шарап сапасын жақсарту үшін жүзімді алғаш рет араластырып, бір компонентті екіншісімен үйлестіріп, олардың жетілмеген тұстарын жоюға тырысты; қара жүзімнен таза ақ шарап жасау өнерін сығымдарды тиімді басқару арқылы жетілдірді; Шампан шараптарының табиғи қантын сақтап қалуға ықпал етіп, көктемде екінші ферментацияны табиғи түрде қозғады; осы шараптарды қашан бөтелкеге құю керектігін анықтауда шеберлік танытты. Ол сондай-ақ ағаш емес, майға малынған канаппен бекітілетін тығындарды (пробкаларды) енгізді, бұл шараптарды жаңа және газдалған күйде ұстауға көмектесті, сонымен қатар бөтелкелерді нығайту үшін қалың шыны қолданды (сол кезде олар жарылуға бейім болған). Шампан шараптарының өндірісінде газдалған шараптардың басты стиль ретінде дамуы Дом Периньонның қайтыс болғаннан кейін бір ғасырдан астам уақыт өткен 19 ғасырда жүзеге асты. Dom Pérignon-ның алғашқы шығарылымы 1921 жылы жасалды және 1936 жылы ғана сатуға шығарылды, "Нормандия" лайнерімен Нью-Йоркке жеткізілді. 1927 жылы Champagne Mercier бренді Moët компаниясына екі отбасының арасындағы неке тойына байланысты берілді. 1935 жылы Dom Pérignon-ның 1926 жылғы алғашқы партиясынан 300 бөтелке Ұлыбританияда Moët шараптарын импорттаған Simon Bros. & Co компаниясына сатылды, олар өздерінің 150 ең жақсы клиенттеріне олардың 100 жылдығын атап өту үшін екі бөтелкеден сыйлады. Бұл бөтелкелер Dom Pérignon-ның кейінгі шығарылымдарына ұқсас болғанымен, оларда Dom Pérignon атауы болмады, оның орнына "Simon Brothers & Co компаниясының 1835–1935 жылдар аралығындағы 100 жылдығына арнайы жеткізілген Шампан" деп жазылған. Шарап бірден нарықта танымал болды және 1921 жылғы 100 қорап АҚШ-қа, енді Dom Pérignon атауымен жіберілді. Америкалық темекі компаниясын құрған миллиардер Джеймс Бьюкенен Дьюк өзіне 100 бөтелке тапсырыс берді. 2004 жылдың маусым айында Нью-Йорктегі Christie's аукционында сатылған 17 бөтелке осы тапсырыстың бір бөлігі болды (миллиардердің қызы Дорис Дьюк оларды өз шарап сақтау бөлмесінде сақтаған). Dom Pérignon-ның қазіргі шарап сақтау шебері Ричард Джеффридің (2012) айтуынша, 1990 жылдан бері Chef de Cave қызметін атқарып келе жатқан 1921 жылғы жүзімнің "сантал ағашы, ваниль және пралинеден құралған ерекше хош иісі" бар. 1943 жылғы жүзімге дейін Dom Pérignon тұрақты жүзімнен жасалған, Moët & Chandon Шампаны ұзақ сақталғаннан кейін арнайы 18 ғасыр стиліндегі бөтелкелерге құйылған. Осылайша, бұл Moët & Chandon Vintage Champagne-нің басқа бөтелкедегі "oenothèque" шығарылымы болды. 1947 жылғы жүзімнен бастап Dom Pérignon бастапқыда бөлек өндірілді. 1971 жылы Иран шахы Парсы империясының 2500 жылдығын мерекелеу үшін Dom Pérignon Rosé (1959) тұңғыш өнімінің бірнеше бөтелкесін тапсырыс берді. 2008 жылы аукционда осы тапсырыстан алынған шампанның бір бөтелкесі 24 758 еуроға сатылды. 1981 жылы Dom Pérignon леди Диана Спенсер мен принц Чарльздың тойына таңдалды. 29 шілдеде ұсынылған Dom Pérignon Vintage 1961 магнумдары арнайы рәсім үшін жасалған ерекше белгімен безенді.
Жылқы өнімі
Dom Pérignon әрқашан бір жылғы шарап болып табылады, яғни шарап жасауға қолданылған барлық жүзім бір жылы жиналған. Шарап нашар жылдары жасалмайды, яғни егер жинаудың жалпы сапасы тым төмен деп есептелсе. Стандартты шампан үшін бір жылғы шараптың ең ерте нарыққа шығарылуы әдетте 8-10 жылдан кейін болады, ал екінші толықтығы немесе Œnotheque сияқты арнайы шығарылымдар үшін пісіру уақыты ұзағырақ (төменде қараңыз). 1921 жылдан 2013 жылға дейін Dom Pérignon шампаны 45 жылғы өнімдерден жасалған. Бір қатар екі жылдан астам жылғы өнімдер сирек кездеседі, және 2006 жылға дейін бұл тек үш рет болды: 1969–1971, 1998–2000 және 2002–2006 (бір рет бес жылғы өнімдер қатарынан жасалған). 2008 жылғы жылдық өнім 2009 жылғыдан кейін тізбексіз шығарылған алғашқы өнім болды. 2013 жылға дейін 45 ақ Dom Pérignon жылдықтары: 1921, 1926, 1928, 1929, 1934, 1943, 1947, 1949, 1952, 1953, 1955, 1959, 1961, 1962, 1964, 1966, 1969, 1970, 1971, 1973, 1975, 1976, 1978, 1980, 1982, 1983, 1985, 1988, 1990, 1992, 1993, 1995, 1996, 1998, 1999, 2000, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2010, 2012 және 2013 жылдары шығарылды. 1959 жылдан бері Dom Pérignon-ның құлпынай түрі де өндірілуде. 2023 жылға дейін 28 Dom Pérignon Rosé жылдықтары өндіріліп, шығарылды: 1959, 1962, 1964, 1966, 1969, 1971, 1973, 1975, 1978, 1980, 1982, 1985, 1986 (ақ түрі шығарылмаған алғашқы құлпынай жылдығы), 1988, 1990, 1992, 1993, 1995, 1996, 1998, 2000, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2008 және 2009. Бұл қосымша пісіп-жетілу уақытының нәтижесі болып табылады және шеф-де-пещера оның толық пісіп-жеткендігін анықтау үшін оны үнемі бақылап, дәм татып отырады. Бірінші толықтық – 8-9 жыл бойы шөміштен пісірілгеннен кейін шығарылатын Dom Perignon. Екінші толықтық 15-20 жыл шөміштен пісірілгеннен кейін шығарылады. P3 шөміштен әлдеқайда ұзақ пісірілгеннен кейін және өте аз мөлшерде шығарылады.
Стиль
Dom Pérignon әрқашан Pinot noir және Chardonnay жүзімдерінің қоспасы болып табылады, бірақ соңғы құрамы әрбір жылғы өнімге қарай өзгереді: кейде толық тең пропорциядағы қоспа (мысалы, 1990 жылғы Rosé), кейде 60% Chardonnay (1982) немесе 60% Pinot noir (1969), ал бір рет 60% асып кеткен (1970 жылы 65% Chardonnay). Ричард Джефройдың манифесті мен блогында былай делінген: "Dom Pérignon жеті жылдан кейін алғашқы толықтығын көрсетеді", екінші толықтығы өнім алынғаннан кейін 12-15 жыл өткенде (алғашқы Œnothèque шығарылымы, қазір P2 деп аталады), ал үшінші толықтығы 30-40 жылдан кейін (екінші Œnothèque шығарылымы, қазір P3 деп аталады). 2016 жылы өндіруші Œnothèque деген атауды қолдануды тоқтатты және жаңа толықтығы бар өнімдерді P2 немесе P3 деп белгілеуді бастады, бұл Œnothèque атауына қарағанда төгілу күнін анықтауды жеңілдетті. Қоспаға кіретін жүзімдер ең жақсы, күнге толы жерлерден алынады. Серена Сатклифф: "Елжасы ұлғайған сайын Dom Pérignon тост пен кофе хош иісімен керемет тартымды гүлдестеге ие болады, шампанның ең қызықты иістерінің бірі". 2024 жылдың наурыз айына қарай Dom Pérignon 2013 жылғы өнімнен, ал Dom Pérignon Rosé 2008 жылғы өнімнен шығарылды. 2010 жылдың 17 сәуірінде The Daily Telegraph хабарлағандай, Ұлыбританияда шарап сату бойынша жаңа рекорд орнатылды. Сатып алушы 1996 жылғы Dom Perignon Champagne Rose (Rose Gold) 6 литрлік Methuselah үшін 35 000 фунт стерлингтен астам ақша жұмсады. Бұл мәміле Вестбери қонақүйінде жаңа фильм "Буги-вуги" көрсетілгеннен кейін өткен кеште болды. Dom Pérignon Rosé Œnothèque вертикалі, Dom Pérignon қорындағы жертөледен шыққан және бұрын коммерциялық мақсатта шығарылмаған әлемдегі тұңғыш шығарылымы, 2010 жылдың мамырында Гонконгта Sotheby's ұйымдастырған шарап аукционында рекордтық бағаға сатылды. 1966, 1978, 1982, 1985, 1988 және 1990 жылдардағы Dom Pérignon Œnothèque Rosé бөтелкелері мен магнумдарының 30 бөтелкеден тұратын партиясы HK$1,331,000 (US$170,641) құнына сатылды, бұл шампанның бір партиясы үшін жаңа әлемдік аукциондық рекордты орнатты және Sotheby's Гонконгта сатқан алғашқы HK$1 миллиондық шарап партиясы болды.