Кіріспе

Американдық жазушы және суретші (1905–1976)

Уилбур Монро Лиф (Munro Leaf) (4 желтоқсан, 1905 – 21 желтоқсан, 1976) – 40 жылдық мансабында 40-қа жуық кітап жазып, суреттеген американдық балалар әдебиеті жазушысы. Ол ең көп танымал "Фердинандтың тарихы" (1936) балалар классигімен. Ол осы кітапты сары түсті заңдық блокнотта бір сағаттан да аз уақытта жазған. Оны бүлікшіл деп танығандықтан, халықаралық дауға себеп болды.

Ерте өмір

Мунро Уилбур Лиф 1905 жылғы 4 желтоқсанда Мэриленд штатының Гамильтон қаласында Чарльз У. Лиф (1871-1965) және Эмма Индия Лифтің ұлы болып дүниеге келді. Лифтің үлкен әпкесі Элизабет У. Лиф болды. 1910 жылға қарай оның отбасы Вашингтон қаласына көшіп, онда оның әкесі Үкіметтік баспа кеңсесінде механик болып жұмыс істеді. Лиф Мэриленд университетінде оқыды, онда лакросспен айналысып, сыныптың қазынашысы болды және 1927 жылы бітірді. 1928 жылы ол әйелі Маргарет Поуппен бірге Еуропаға бал айына саяхаттады. 1931 жылы Гарвард университетін ағылшын әдебиеті саласында магистр дәрежесімен бітірді.

Мансап

1929 жылы Бостон қаласындағы Белмонт Хилл мектебінде орта мектепте ағылшын тілінен сабақ берді, содан кейін Frederick A. Stokes Company баспасында редактор болып жұмыс істеді. Лиф бірде былай деді: "Жазушылық жолымның басында егер айтуға тұрарлық шындықтар табылар болса, оларды жастарға олар түсінетін тілмен жеткізу керек екенін түсіндім". Ол "Фердинандтың тарихы" атты туындысын досы, суретші Роберт Лоусонға арнап жазды. Испанияның ауылдық аймақтарында бұқалармен күресуден гүлдерді иіскеуді ұнататын мейірімді бұқа туралы бұл әңгіме қызу дау тудырды, себебі Фердинандты кейбір адамдар бейбітшілік символы деп санады. Испанияда тыйым салынған және нацистік Германияда насияттық материал ретінде өртелген бұл кітап 60-тан астам шетел тіліне аударылды және бірде де басылымнан шыққан емес. Оқиға 1938 жылы "Оскар" сыйлығын жеңіп алған Уолт Дисней фильміне негіз болды. Лиф пен Лоусонның екінші бірлескен жұмысы – "Уи Гиллис", Шотландияда, әкесінің туған жері Таулы аймақта және анасының туған жері Жазық далада өмір сүретін ұл туралы – 1939 жылы Кальдекотт сыйлығының иегері атанды. 1930 және 1940 жылдары Лиф "The American Magazine" журналы үшін "Әлемнің ең жақсы әңгімелерінің қысқаша нұсқалары" деген тұрақты рубрика жазды, онда Иванхо, Робинзон Крузо, Ромео мен Джульетта сияқты шығармалардың бір беттік, әзіл-қалжыңға толы, еркін баяндалған қысқаша мазмұны ұсынылды.

Қараушы құстар

Лифтің тағы бір маңызды туындысы – Watchbirds мультсериалы, адамдардың мінез-құлқы туралы сатиралық мультфильм. Ол "Ladies' Home Journal" журналында тұрақты түрде жарияланып, кейін бірнеше кітапқа жинақталды.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лиф Армия департаментінде жұмыс істеді, ал соғыстан кейін ол өз білігін Мемлекеттік департаментке тегін және ресми емес түрде ұсынды, "Халықаралық істер жөніндегі [Халықпен байланыс бюросымен] жұмыс істеуге асығыс екенін" мәлімдеді. Осы ынтымақтастық нәтижесінде Маршалл жоспары комитеті "Маршалл жоспарына қарсы кім?" атты мультфильм кітабын және негізгі ресми құжаттардың кітапханасын жариялады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лиф және Тед Гейзель (қаламымен Dr. Seuss) "Бұл Энн" атты, сақтық шараларын алмаған әскерлерге малярия тарататын шыбыз туралы буклет жасады.

Соғыстан кейінгі жылдар

Лиф Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 25 кітап жазды. Оның екеуі, "Төрт және жиырма күзетші құс" және "Құрметпен қалай сөйлеуге болады және не үшін" кітаптары, оның өлімінен кейін жарық көрді.

Жеке өмір

Лиф 1976 жылғы 21 желтоқсанда 71 жасында Мэриленд штатының Гаррет Парк қалашығындағы үйінде қатерлі ісіктен қайтыс болды. Лифтің Мэриленд университетінің лакросс таяғы Анн-Арбор Пионер және Анн-Арбор Скайлайн орта мектептері арасындағы жеңімпаздар үшін саяхат кубогы ретінде табысталды, оны кездесулерде жеңген команда иеленеді.

Мұра

1995 жылғы 22 сәуірде Лиф Мэриленд университетінің түлектердің құрмет залына енгізілді. Оның кейбір кітаптары соңғы жылдары қайта басылды. Ағылшын композиторы Алан Ридут «Фердинандтың оқиғасы» шығармасын музыкаға қойды. Француз тіліндегі нұсқасы, Analekta (AN2 8741–2) лейбелімен шығарылған, Пьер Лебо оқыған Анжель Дюбоның Solo туындысы болып табылады. 1998 жылы Миннесота оркестрі Элис Гомеске «Фердинандтың оқиғасы» негізінде екі шығарма жазуды тапсырды. Испан стилінде жазылған El Piquete de Abeja («Арының шағуы») және Habanera de Ferdinand Фердинандтан шабыттанған сюитаны құрайды. Бұл шығармалар 2008 жылы Мичиган филармониясымен жазылды.