Какахи – Жаңа Зеландиядағы шағын елді мекен, Таумарунуиден жоғары, Вангануи өзені бойында орналасқан. Тарихы, өзендер қосылысы, шамшырақтарға толы шатқалдар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Какахи () – Жаңа Зеландияның Таумарунуи қаласынан Ухангуи өзені бойымен шамамен орналасқан кішкентай Корольдік елді мекен. Бұрын ағаш кесетін зауыт ретінде пайда болған, атауы маори тілінде Жаңа Зеландияның тұщы сулы моллюскісін білдіретін сөзден шыққан.
Kakahi ) is a small King Country settlement about up the Whanganui River from Taumarunui, New Zealand. Founded as a sawmill town, it takes its name from the Māori word for the New Zealand freshwater mussel.
География
Какахиге 4-ші мемлекеттік тас жол арқылы жетуге болады, ал Солтүстік аралдың Басты темір жолы Какахи өзені арқылы көпірмен өтеді; 1904 жылдан 1978 жылға дейін темір жол станциясы жұмыс істеген. Уануи өзені мен Уакапапа өзені шамамен шығысқа қарай қосылады, ал Уакапапа өзені Те Рена жолының соңынан (ескі орман шаруашылығы трамвай жолы) осыған ұқсас қашықтықта төмен ағып жатыр. Те Рена жолы тау беткейін терең кесіп өтетін тік жартастардағы көптеген жарық құрттардың кең колонияларымен ерекшеленеді.
Kakahi can be reached from State Highway 4, and the North Island Main Trunk railway passes through it across a bridge over the Kakahi Stream; a railway station was open from 1904 to 1978. The Whanganui River and Whakapapa River meet about to the east, and a similar distance down the Whakapapa River from the end of Te Rena Road (an old logging tram line). Te Rena Road is notable for extensive colonies of glowworms along the sheer banks where the road cuts deeply through the hillside.
Ерте тарих
Какахи маорилердің ұзақ қоныстану тарихына және төрт бекінілген pā орнына ие. Шамамен 15 ғасырда Нгати Хоту тайпасы бес бекініс шайқасында Ухангуи маорилерінен осы жерде жеңіліске ұшырады. 1862 жылдың ақпан айында Джеймс Куттс Кроуфорд Уакапапа өзенін кесіп өтіп, Теренаның қарсы бетінде орналасты.
Kakahi has a long history of Māori settlement, and four fortified pā sites. In about the 15th century, Ngāti Hotu people were defeated here by Whanganui Māori in the battle of the five forts. In February 1862 James Coutts Crawford crossed the Whakapapa River and camped across from Terena.
20 ғасыр
Өткен ғасырда Какахи Корольдік өлкедегі ағаш кесетін қалашық болған, қалашықтың төңірегінде төрт ағаш өңдеу фабрикасы, ағаштарды тасымалдау үшін көптеген трамвай жолдары (көбінесе тотара) болған. Какахиде үш шіркеу, бір қонақ үй (толығымен өртеніп кеткен), бір пансионат және бильярд залы болған. Какахи бастауыш мектебінің жабылуы халық санына, Какахи дүкені мен пошта бөліміне, сондай-ақ жаңа Какахи залына елеулі әсер еткен. 1906 жылы Нгати Туваретоа және Тонгариро ағаш компаниясы Таупо көлінің жағалауымен негізгі магистральды байланыстыратын 64 шақырымдық (40 миль) Какахи-Пукава темір жолын салу туралы келісімге келді. Бұл келісім жерді өңдеу құқығы және басқа да шарттармен жасалды. 1908 жылы Stout Ngata комиссиясына іс-қимылдың болмауы туралы шағым түсті. 1929 жылдың мамыр айына дейін бұл жол салынбады және үкімет Тонгариро ағаш компаниясын сатып алды. Жол салудың тиімдірек екені анықталды. Тонгариро ағаш компаниясының теміржол жері Жаңа Зеландия Парламентімен Маори мақсаттары туралы заң арқылы сатылды. 1922 жылы Те-Рена мектебі жабылды. 1923 жылы Балық шаруашылығының бас инспекторы Лейк Фалконер Эйсон Какахидағы балық шаруашылықтарына барып, Ухангуи өзеніне, Уакапапа өзеніне, Какахи арнасына, Пунга Пунга арнасына және басқа да салаларына жарты миллион Атлантикалық лосось шабақтарын жіберді. Бұл шабақтар Мистер Беббингтонның Какахидағы балық шаруашылық шаруашылығында сәтті өсірілді.
Last century Kakahi was a King Country sawmill town, with four timber mills around the township, many tram lines for moving the timber (mainly tōtara). Kakahi also had three churches, one hotel (burned to the ground), one boarding house and a pool hall. The Kakahi Primary School closure had a serious impact on population numbers, the Kakahi General Store and post office, and the new Kakahi Hall. In 1906, Ngāti Tūwharetoa and the Tongariro Timber Company struck an agreement for the construction of a 40 mile (64 km) Kakahi to Pukawa railway line, connecting the main trunk line to the shores of Lake Taupō. This was in exchange for the milling rights of of land, and other considerations. Subsequently, in 1908 a case was put to the Stout Ngata Commission over the lack of action. By May 1929 this line had still not been built and the government acquired the Tongariro Timber Company. A road was deemed at being more viable. The Tongariro Timber Company railway land was finally disposed by the New Zealand Parliament in the Māori Purposes Act. In 1922 Te Rena School is closed. In 1923 Lake Falconer Ayson, Chief Inspector of Fisheries, visits the Kakahi hatcheries, to liberate half a million Atlantic salmon fry into the Whanganui River, Whakapapa River, Kakahi Stream, Punga Punga Stream and other tributaries. These fry were successfully hatched in the Kakahi hatchery by Mr. Bebbington.
Қазіргі тарих
Қақахи қалалық әкімдігі ғимараты бастапқыда жергілікті ағаш өңдеу кәсіпорнының бірінің тапсырысымен салынған және сол кезде үнсіз фильмдер көрсетілетін кинотеатр және би залдары ретінде пайдаланылған. Сондықтан ол әлі күнге дейін фортепианосын, отқа төзімді целлюлоидты фильм проекциялау бөлмесін және тіпті "ақ спирт" ішкі жарықтандыру жүйесі үшін төбеде мыс құбырларын сақтап тұр. Қақахидегі басқа да сақталған коммерциялық ғимараттар – етхана, нан пісіру (зейнеткерлікке шыққан нан пісіру пештерімен бірге), бастапқы почта кеңсесі және теміршінің атқоралары. Қақахи нан пісірушілері аймақ бойынша ыстық нандарымен танымал болды, тіпті алыс-алысқа, Ұлттық саябаққа дейінгі төбелердегі көптеген шағын диқандарды да қамтамасыз етті. "Тілке кеспеден жақсырақ ештеңе жоқ" деген сөз көптеген шағын нан пісірушілердің қымбат, патенттелген (кейде сенімсіз) нан кескіштерін алуға шамасы келмейтінін көрсетпейді. Бұл осындағы нан пісірушілердің жабылуына ықпал етті. Қақахида Жаңа Зеландиядағы соңғы дүкендердің бірі саналатын әйгілі дүкен бар. Оны Ману Лала басқарады, ол – қауымдастықтың тірегі. Лала отбасы бұл дүкенді 1937 жылдан бері басқарып келеді. Қақахи аймағы алабұға балық аулаумен де әйгілі.
The Kakahi Town Hall was originally commissioned by one of the local timber milling businesses and was used as a silent movies cinema and dance hall. As such it still retains its piano, fireproof Celluloid film projection room and even has copper tubing in the ceiling for the "white spirit" internal lighting system. Other commercial buildings that remain in Kakahi that are no longer in their original use are the butcher, baker (complete with retired bread oven), original post office and a blacksmith's stables. The Kakahi bakers were known for trucking their hot bread widely in the region, and even supplied many of the Bush Mills in the hills as far away as National Park. The expression "The best thing since sliced bread" belies the fact that many small bakers could not afford the expensive patented (and sometimes unreliable) bread slicers. This was a contributing factor in the closing of bakers here. Kakahi has an iconic general store, one of the last few remaining general stores in New Zealand. It is run by Manu Lala, who is one of the cornerstones of the community. The store has been run by the Lala family since 1937. The Kakahi area is also noted for trout fly fishing.
Мара
1913 жылы салынған Какахи Марае және оның Таумайхиоронго жиналыс үйі Нгати Манунуи руының Нгати Туваретоа хапуы үшін жиналатын орын. Марае шетінде қоңырау мұнарасы бар католик шіркеуі орналасқан. 2020 жылдың қазан айында Үкімет оны және тағы төрт мараені жаңарту үшін Провинциялық даму қорынан 1 338 668 доллар бөлді. Те Рена Марае және Хикаиро жиналыс үйі Какахиге жақын жерде орналасқан. Бұл Нгати Хикаиро руының Нгати Туваретоа хапуы үшін жиналатын орын. Какахи мектебі 1-8 сынып оқушыларына арналған мемлекеттік бастауыш мектеп болды. 2015 жылы мектепте тоғыз оқушы тіркелген, ал 2016 жылы тізімде оқушы қалмады. Какахи мектебі 2016 жылдың 15 сәуірінде ресми түрде жабылды.
Kākahi Marae and its Taumaihiorongo meeting house, built in 1913, are a meeting place for the Ngāti Tūwharetoa hapū of Ngāti Manunui. A Catholic church, complete with a bell tower, stands on the edge of the marae. In October 2020, the Government committed $1,338,668 from the Provincial Growth Fund to upgrade it and four other marae. Te Rena Marae and Hikairo meeting house, located near Kakahi, is a meeting place for the Ngāti Tūwharetoa hapū of Ngāti Hikairo. Kakahi School was a co educational state primary school for Year 1 to 8 students. In 2015, nine students were reported on the school roll, by 2016 there were zero students on the roll. Kakahi School officially closed April 15, 2016.