Кіріспе

3 бөлімді музыкалық форма. Тернарлық форма, кейде ән түрі деп те аталады, және Бахтың Иоанн Пассионының бастапқы хоры.

Қарапайым үштік форма

Үштік формада әр бөлім тақырыптық және гармониялық тұрғыдан дербес болып келеді (яғни, әр бөлімде ерекше және толыққанды мотивтер болады) және нақты аяқталумен бітеді. Көбінесе, ол контрастты мінезге ие; мысалы, А бөлімі қатаң әрі ресми болса, ал контрастты B бөлімі әуенді әрі ағыншақты болады.

Да капо ария

Барокко опера ариялары мен барокколық қасиетті музыка арияларының көп бөлігі Da capo ариясымен еректелді, олар ABA формасында болды. Форманың кең таралған үлгісі негізгі тоналдықтағы ұзақ А бөлімінен басталып, қатысты кіші тоналдықтағы қысқа В бөлімі А бөлімінің тақырыптық материалдарын аздап дамытады, содан кейін А бөлімі қайталанады. Дәстүр бойынша үшінші бөлімде (В бөлімінен кейін А бөлімінің қайталануы) орындаушылар әшекейлер немесе қысқа импровизациялық вариациялар қоса алады. Кейінгі классикалық музыкада мұндай өзгерістер партитураға жазылуы мүмкін. Ондай жағдайларда соңғы бөлімге кейде A' немесе A1 деген белгі қойылады, бұл оның алғашқы А бөлімінен сәл өзгеше екенін көрсетеді.

Құрама үштік немесе үштік пішін

Үштік түрінде әр бөлім бинарлық формадағы би қозғалысы (әрқайсысы қайталанатын екі кіші бөлім) және қайталануы бар, қарсы трио қозғалысы да бинарлық формада болады. Мысалы, Хайднның "Көңілді симфониясынан" алынған менюет пен трио. Минуэт бір қайталанатын бөлімнен (1А) және екінші қайталанатын бөлімнен (1В) тұрады. Триобөлімі де сол форматты ұстанады (2А қайталанады және 2В қайталанады). Толық минует трионың соңында келесідей ойналады: [(1A–1A–1B–1B) (2A–2A–2B–2B) (1A–1A–1B–1B)]. Келісім бойынша, минуеттің екінші орындалуында бөлімдер схема бойынша қайталанбайды: [(1A–1A–1B–1B) (2A–2A–2B–2B) (1A–1B)]. Триобөлімі сондай-ақ дубль немесе I/II деп аталуы мүмкін, мысалы Бахтың екінші оркестрлік сюитасынан поляназ және дубль (немесе Polonaise I/II) және оның екінші ағылшын сюитасынан клавесинге арналған буре және дубль (немесе Буре I/II). Скерцо мен трио, басқа трио формаларымен бірдей құрылымға ие, кеш классикалық және ерте романтикалық кезеңдерде дамыды. Мысалдарға Бетховеннің 9-шы симфониясынан (екінші бөлім) скерцо мен трио және Шюберттің Струнный квинтетіндегі скерцо мен трио жатады.

Үштік форманың ішіндегі үштік форма

Күрделі үштік формада әр бөлім [(A–B–A)(C–D–C)(A–B–A)] схемасында үштік формада болады. Конвенция бойынша әр бөлім тек алғашқы орындалуында қайталанады: [(A–A–B–B–A)(C–C–D–D–C)(A–B–A)]. Романтизм дәуірі композиторлары арасында кеңейтілген үштік формалар ерекше жиі кездеседі; мысалы, Шопеннің "Әскери" Полонезі (Op. 40, № 1) [(A–A–B–A B–A)(C–C–D–C D–C)(A–B–A)] түрінде, онда A және B бөлімдері, сондай-ақ C және D бөлімдері топ ретінде қайталанады, ал бастапқы тақырып соңында қайталаусыз оралады.