Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адриан Пуанеску (20 шілде 1943 – 5 қараша 2010) – румын жазушысы, баспагер, мәдениетті қолдаушы, аудармашы және саясаткер. Өте тартымды, даулы және күрделі тұлға, суретші мен адамды ажырату өте қиын. Бір жағынан ол коммунистік режиммен ынтымақтастық жасады деп айыпталады, бірақ екінші жағынан, ол режимнің кемшіліктерін ашық сынағанда және оның ықпалы қауіпті деп саналғанда, режим тарапынан қуғынға ұшырап, оқшауландырылды. "Ассошиэйтед Пресс" агенттігінің "Нью-Йорк Таймс" газетінде келтірген мәліметінше, Пуанеску "Румынияның ең танымал ақыны" деп аталды. Пуанеску Румынияда танымал болды, бірақ "интеллектуалдар оның адалдығына және туындыларының әдеби құндылығына күмән келтіруде". Орындаушылардың құрамына Пуанескудің өзі іріктеген кәсіби артистер мен дарынды жаңа өнерпаздар кірді. Осы "жаңадан бастаушылардың" көптегені, мысалы, Нику Алифантис, Адриан Иваницки, Марсела Сафтьюк, Мадлина Амон, Штефан Хрушка, Мирча Баничу, Мирча Винтиля, Татьяна Степа және тағы да басқалар белгілі артистерге айналды. Шаралар өте танымал болған кезде ондаған мың жас адамдар стадиондарды толтырып, қатысты.
Adrian Păunescu (; 20 July 1943 – 5 November 2010) was a Romanian writer, publisher, cultural promoter, translator, and politician. A profoundly charismatic personality, a controversial and complex figure, the artist and the man are almost impossible to separate. On the one hand he stands accused of collaboration with the Communist regime, but on the other hand he was persecuted and ostracised by the regime when he started to confront its failures, and when his influence started to be considered dangerous. Păunescu was called "Romania's most famous poet" in an Associated Press story, quoted by The New York Times. Păunescu remained popular in Romania, although "intellectuals continue to question his integrity and the literary value of his work". The performers were a mix of professional artists as well as talented amateurs vetted by Păunescu himself. Many of these ”novices” have become famous performers, household names for example Nicu Alifantis, Adrian Ivaniţchi, Marcela Saftiuc, Mădălina Amon, Ștefan Hrușcă, Mircea Baniciu, Mircea Vintilă, Tatiana Stepa and many others. At the height of its popularity, the events were gathering tens of thousands of young people, filling stadiums.
Поэзия
Адам сияқты, Адриан Пуанескудың поэзиясын анықтау немесе оңай жіктеу қиын. Алғашқы туындыларында ол қазіргі заманғы абстрактілі риторикадағы ежелгі мифтерді қайта қарастырып, модернистік және мифологиялық үнмен жазады. Осы кезеңде ол өзінің көрнекті замандасы Ничита Станескуға ұқсас «таза поэзияны» да жазады, бірақ көпшілік пен әдеби сыншылар көбінесе кейінгі Пуанеску поэзиясын еске алады – мессиандық үнге көшкен, онда оның өлеңдерін мыңдаған жастар стадиондарда оқып, әндейтін поэзияны. Кейінгі туындыларына қатысты әнші және ән жазушы Дэниел Рейно, кейде (Австралия, АҚШ) Пуанеску өлеңдеріне негізделген әндер орындайды, «Соғысқа қарсы» (Antirăzboinica – Адриан Пуанеску өлеңдері, музыка Валериу Стериан, аударған Даниел Ионицэ) Боб Диланның немесе кез келген адамның жазған соғысқа қарсы өлеңімен немесе әнімен теңеседі деген пікірді білдірді. Әдеби сыншы Николае Манолескудың айтуынша, Адриан Пуанеску – сүйікті де, жек көрілетін де, шынайы да, жалған да, керемет поэзияға да, қарапайым ұрандарға да қабілетті. Ол әрине, мақсатты түрде немесе жай ғана қысыммен: «Мен оның ақынының барлық жағын жек көремін, оның поэзиясынан басқа» (Евгений Барбу). Пуанеску поэзиясында эмоция мен өрнектердің үлкен және жылдам өзгерістеріне қабілетті, онда жоғары поздаудан кейін нәзік күмән, ал памфлет – гимнге ұласуы мүмкін. «Пәленің денесі, періште жаны». Әдебиет тарихшысы және сыншы Алекс Штефанескудің пікірінше, егер кәсіби түрде антологияға енгізілсе, нашар бөліктерінен арылса, Адриан Пуанескудың поэзиясы румын поэзиясының ең жақсы туындыларымен теңесе алады.
As with the man, Adrian Păunescu's poetry is difficult to define or pigeonhole easily. On debut he writes in a modernist and mythological tone reinterpreting old myths couched within abstract contemporary rhetoric. In this phase he also writes "pure poetry", similar to his illustrious contemporary Nichita Stănescu, although most people and literary critics mostly remember the later Păunescu poetry, the one moving to a Messianic tone, where his verses were sung and recited by thousands of young people in stadiums. Regarding the later, singer and song writer Daniel Reynaud, who occasionally performs (Australia, USA) songs on verses of Păunescu translated in English, expressed the opinion that Against War (Antirăzboinica Verses Adrian Păunescu, music Valeriu Sterian, translation Daniel Ioniță) is on par with any anti war poem or song Bob Dylan, or anyone, might have written. According to literary critic Nicolae Manolescu, Adrian Păunescu is a both loved and loathed, authentic and false, capable of sublime poetry as well as mediocre slogans. He certainly irritates, be it by default or design: "I hate everything about his poet, apart from his poetry " (Eugen Barbu). Păunescu is capable of large and swift movements of emotion and expression in his poetry, where loud posing can be followed by delicate doubt, and a pamphlet by a hymn. "A devilish body with an angel's soul". Literary historian and critic Alex Ștefănescu is of the opinion that if professionally anthologised, liberated from its weaker parts, Adrian Păunescu's poetry could be on par with the best of what Romanian poetry has to offer.
Саяси мансап
1989 жылдан кейін Паунеску саяси мансапқа көшті, социализммен, содан кейін әлеуметтік демократиялық саяси партиялармен байланыс орнатты. 1996 жылы ол Румыния президенттік сайлауына қатысты, бірақ тек 87 163 дауыс (0,69%) жинады. 1992 жылдан 2008 жылға дейін сенатор болды, алғаш Доль округін (1992–2004), кейін Хунэдоара округін (2004–2008) өкілдік етті. Бастапқыда Социалистік Еңбек партиясының (PSM), соңынан Румынияның Социал-демократиялық партиясының (PSD) мүшесі болды. 2008 жылғы сайлауда округінде ең көп дауыс алғанмен, қолданылған аралас сайлау жүйесі бойынша дауыстар қайта бөлінгеннен кейін сенатқа өте алмады.
After 1989 Păunescu pursued a political career, aligning himself with socialism and then social democratic political parties. In 1996, he ran in that year's Romanian presidential election but received only 87,163 votes (0.69%). He was a senator from 1992 to 2008, representing Dolj County (1992–2004) and then Hunedoara County (2004–2008), initially representing the Socialist Labour Party (PSM), and later the Social Democratic Party of Romania (PSD). He received the most votes in his district at the 2008 election, but failed to win a seat after the votes were redistributed pursuant to the MMP system used.
Өлім және мұра
67 жасында Паунеску 2010 жылғы 26 қазанда Бухаресттегі Флореаска жедел жәрдем ауруханасының жансақтау бөлімшесіне өкпе ісігінен туындаған, өмірлік маңызды органдарының проблемаларымен түсті. Кейіннен Паунеску бүйрек, бауыр және жүрек жеткіліксіздігіне шалдықты. Ол 2010 жылғы 5 қарашада сағат 7:15-те қайтыс болды. Әйелі мен үш баласы қалған Паунескуға Румыния президенті Траян Басеску өнер саласына қосқан үлесі үшін алғыс айтты.
At aged 67, Păunescu was hospitalized on 26 October 2010 in the intensive care unit of the Floreasca Emergency Hospital in Bucharest, with problems of more vital organs caused by pulmonary edema. Păunescu had subsequent renal, liver and heart failure. He was declared dead at 7:15 AM, on 5 November 2010. Survived by his wife and three children, Păunescu was posthumously thanked by Romania's president Traian Băsescu, who in saluting him mentioned only his contributions to art.