Жоаким Набуко: Бразилиялық жазушы, саясаткер және құлдыққа қарсы күрескер

Кіріспе

Бразилиялық жазушы және мемлекет қайраткері

Хоаким Аурелио Баррето Набуко де Араухо (19 тамыз 1849 – 17 қаңтар 1910) – бразилиялық жазушы, мемлекет қайраткері және оның еліндегі құлдықтан азат ету қозғалысының маңызды даусы болған тұлға.

Ерте өмір және білім

Бразилияда дүниеге келген Хоаким, Бразилия империясының көрнекті саяси тұлғасы, өмір бойы сенатор болған, мемлекеттік кеңесші және бай жер иесі Хосе Томас Набуконың (1813–1878) ұлы еді. Жозе 1860 жылдары консерватизмнен либерализмге өтті, 1868 жылы Либералдық партияны құрды және 1888 жылы құлдықты жоюға себеп болған реформаларды қолдады.

Жеке өмір

Хоаким Набуко 1873-1878 жылдар аралығында уақытының көп бөлігін шетелде саяхаттап, өмір сүріп өтті. Жастық шағында Набуко қаржыгер және қайырымдылық шараларын қолдаушы Евфрасия Тейшейра Лейтемен 14 жылға созылған қарым-қатынаста болды, ол сол кезде әлемдегі ең ірі капиталдардың біріне ие болған. Набуко мен Евфрасияның романы 1873 жылы Еуропаға кемемен саяхат жасаған кезде басталып, 1887 жылға дейін жалғасты, содан кейін Евфрасия Хоаким Набукоға соңғы хатын жіберді. Екі жыл өткен соң, 38 жасында ол Эвелина Торрес Соарес Рибейроға үйленді. Набуко белгілі жазушы Машаду де Ассиспен дос болды.

Мансап

1878 жылы Бразилияға оралғаннан кейін Набуко саяси қызметі мен жазбалары арқылы құлдыққа қарсы күресін бастады. Ол 1878 жылдан бастап Депутаттар палатасында құлдыққа қарсы науқан жүргізді және Бразилиялық құлдыққа қарсы қоғамды құрды. 1883 жылы ол португал тілінде құлдыққа қарсы ең маңызды еңбек жазды: O Abolicionismo. 1888 жылы құлдықты жоюға тікелей себепкер болғанмен, қазіргі заманғы зиялылар оның мұны жасауының себептерін құлдықтың Бразилияны "африкалықтандыруы" қаупіне байланысты элиталық қорқынышпен байланыстырады. Ол: «Еркін еңбек пен құл еңбегі қатар өмір сүре алмайды, сондай-ақ құлдық пен көші-қон да қатар өмір сүре алмайды» деген сөздерін айтқан. Алайда, құл саудасына бұрыннан тыйым салынған кезде, Набуко африкалықтардың еркін азаматтарға айналуын қалаған себебін түсіндіру қиын. Бразилия монархиясы құлатылғаннан кейін ол бір кезге қоғамдық өмірден шеттетілді. Кейіннен 1905-1910 жылдары Бразилияның АҚШ-тағы алғашқы елшісі болды, бұл оның елінің әлемдік аренадағы рөліндегі маңызды өзгеріс болды. Набуко Бразилия мен Оңтүстік Америка елдері үшін Солтүстік Америкамен біріккен қарым-қатынас орнатудың маңыздылығын түсінді. Вашингтонда ол осы панамериканизм идеясын қолдаған Элиу Рутпен бірге жұмыс істеді. Ол көп жылдар бойы Англия мен Францияда болды, онда ол 1906 жылғы Панамериканизм конференциясына төрағалық ету арқылы панамериканизмді жақтады. Набуко 1910 жылдың 17 қаңтарында қайтыс болғаннан кейін Вашингтондағы Панамерикан ғимараты аяқталды. Салтанатты ашылуда Мемлекеттік хатшы оның есімін арнап былай деді: «Бүгін мұнда сөйлеуі керек бір дауыс үнсіз қалды, бірақ біздің көптегеніміз жақын және құрметті досымыз Хоаким Набуконы ешқашан ұмыта алмаймыз және оны жоқтап, құрметтей беруден тоқтамаймыз. Бразилия елшісі, американдық дипломатиялық корпустың деканы, бізге баршамызға құрметті, беделді, сенімді, сүйікті және ізбасар болған ол осы ғимараттың құрылысына қатысқан халықаралық қозғалыстың жетекші тұлғасы болды». Оның ең танымал еңбегі – 1900 жылы жарық көрген «Мина формация» атты автобиографиясы. Онда 19 ғасырдағы Бразилиядағы құлдар ұстаған қоғамның жарқын бейнесі сомдалған. Оның маңызды еңбектері «Мина формация» және «O Abolicionismo» ағылшын тіліне «My Formative Years» және «Abolitionism» деп аударылған.

After returning to Brazil in 1878, Nabuco began his public fight against slavery through his political activity and in his writings. He campaigned against slavery in the Chamber of Deputies from 1878, and he founded the Brazilian Anti Slavery Society. In 1883, he wrote probably the most important work against slavery in the Portuguese language: O Abolicionismo. Although he was largely responsible for the abolition of slavery in 1888, contemporary affirmative action intellectuals believe his reasons for doing so were related to an elitist fear of slavery "Africanizing" Brazil. He is quoted as saying, "Free labor and slave labor cannot coexist, and neither can slavery and immigration". However, it is hard to explain, under this view, why Nabuco would want Africans to become free citizens when slave traffic had already been prohibited. After the overthrow of the Brazilian monarchy he retired from public life for a period of time. He later became the first ambassador from Brazil to the United States from 1905–1910, which marked a significant shift in his country's role in the world arena. Nabuco realized the importance for Brazil, and other South American nations, to develop a united relationship with the North American stage. In Washington, he worked with Elihu Root who also supported this idea of Pan Americanism. He spent many years in both England and France, where he was a strong proponent of Pan Americanism, presiding over the 1906 Pan Americanism conference. Following Nabuco's death on January 17, 1910, the Pan American Building in Washington, D. C. was finally completed. At the dedication ceremony the Secretary of State said the following words about him: “One voice that should have spoken here today is silent, but many of us cannot forget or cease to mourn and to honor our dear and noble friend, Joaquim Nabuco. Ambassador from Brazil, dean of the American diplomatic corps, respected, admired, trusted, loved and followed by all of us, he was a commanding figure in the international movement of which the creation of this building is part ”

His best known work is his autobiography Minha formação, published in 1900. It vividly portrays the slave holding society in 19th century Brazil. Of his major works, Minha formação and O abolicionismo have been translated into English, as My Formative Years and Abolitionism respectively.