Кіріспе

Флорина (Φλώρινα, Flórina; кейбір басқа атаулармен де белгілі) – Грекияның солтүстік-батыс Македониядағы таулы аймақтағы қала және муниципалитет. Оның ұраны – «Грекияның бастауы». Флорина қаласы Флорина аймақтық бірлігінің орталығы және осы аттас муниципалитеттің тамырқасы болып табылады. Ол Батыс Македония әкімшілік аймағының құрамына кіреді. Қаланың халқы 17 188 адамды құрайды (2021 жылғы халық санауы). Флорина қаласы Грекия мен Солтүстік Македония арасындағы халықаралық шекарадан оңтүстікке қарай, орманды аңғарда орналасқан.

География

Флорина Преспа көлдеріне және жол жүйесі жаңғырылғанға дейін Касторияның ескі қаласына қақпа болып табылады. Ол Эдессадан батысқа, Козаниден солтүстік-батысқа, Иоаннина мен Кастория қалаларынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Грекия шекарасынан тыс жерде ол Албаниядағы Корча мен Солтүстік Македониядағы Битолаға жақын. Ең жақын әуежайлар шығыста және оңтүстікте (Козаниде) орналасқан. Оңтүстік-батысында Верно таулары, солтүстік-батысында Варноу таулары жатыр. Қыста күшті қар жауады және температураның мұз болуы ұзаққа созылады. Сонымен қатар, қала мен оны қоршаған аңғар қыс айларында қалың тұманға оранып, кейбір жағдайларда бірнеше аптаға дейін сақталуы мүмкін. Жаз айларында Флорина қар жауғандықтан және жақын жердегі шаңғы курорттарының арқасында жазғы және, көбінесе, қысқы туризмге серпіліс беретін қарлы қалаға айналады. Флорина 19 ғасырдың соңында Оңтүстік Осман провинцияларында салынған алғашқы теміржол желісіне ие болғанмен, оның теміржол жүйесі дамымаған күйде қалып отыр. Бүгінде Флорина Салоники мен Битолаға, сондай-ақ Козаниге (метрлік өлшемде) стандартты кеңдіктегі бір ғана теміржолмен байланысқан. Одан оңтүстікке қарай жалғасып, Тессалиядағы Каламбакадағы терминалмен қосылу жоспарланған, бірақ 1930 жылдардағы қаржылық дағдарысқа байланысты бұл жоспар іске аспады. Флорина GR 2 (Преспа көлі – Эдесса) және GR 3/E65 (Козани – Флорина – Ники – Битола) тас жолдарынан өтеді. Жаңа A27 (27-ші автокөлік жолы) Флоринаның шығысынан өтеді, оның Флорина – Ники бөлігі 2015 жылдан бері пайдалануда. Тарихи Виа Эгнатия шығысқа қарай орналасқан.

Климат

Флорина - Грекиядағы ең суық қалалардың бірі, өйткені оның биіктігі және географиялық орналасуы осыған себеп. Қыс айларында қар жиі жауады, кейде қатты, қалың тұман мен нөлден төмен температуралар болады, ал жазда ауа жылы немесе ыстық болады. Кёппен климат жіктелімі бойынша Флорина ылғалды субтропикалық климатқа (Cfa) жатады, ылғалды континенттік климатқа (Dfa) жақын.

2012 жылғы суық толқын

2012 жылдың басындағы Еуропадағы суық толқынға дейінгі күндері, атап айтқанда 2012 жылдың 18 қаңтарында, HNMS станциясы 25,1 °C температураны тіркеді, алайда жергілікті баспасөзде муниципалитеттегі ауылдарда 32 °C температураға жеткені туралы бірнеше хабарламалар жарияланды, бірақ мұндай температура ресми түрде тіркелген жоқ. Афина Ұлттық обсерваториясы Флоринада бір күн бұрын 22,2 °C температураны тіркесе, ал сол станция 2012 жылдың 16 қаңтарынан 19 қаңтарына дейін үздіксіз 20 °C төменгі температураны тіркеді. Қаңтар айындағы орташа ең жоғары температура 0,6 °C болды, сондай-ақ 13 күн қатарынан тәулік бойы 0 °C төмен температура сақталды. Бұл жағдай Грекияның Азаматтық қорғау бас хатшылығын Флорина мэрінің өтініші бойынша 2012 жылдың 16 қаңтарында Флорина муниципалитетінде төтенше жағдай жариялауға мәжбүр етті, себебі бірнеше күн бойы қатты суық және қар жауды.

Муниципальдік бірліктердің бөліністері

Флорина муниципалитеті келесі қауымдарға бөлінеді: Археологтар 1930–1934 жылдары осы жерде қазба жұмыстарын жүргізді, бірақ кейіннен қираған жерлерге қонақ үй салынды. Қазба жұмыстары 1980 жылдары қайта басталды және қазбаланған жалпы аумақ қазір шамамен 8000 шаршы метрді құрайды. Ашылған ғимараттар негізінен тұрғын үйлер, ал табылған заттардың сипаты бұл жердің б.з.д. 4 ғасырынан бастап б.з.д. 1 ғасырында өрттен жойылғанға дейін үздіксіз қоныстанғандығын көрсетеді. Осы табылған заттардың көп бөлігі қазір Флорина археологиялық мұражайында қойылған. Қала алғаш рет 1334 жылы аталады, осы жылы серб патшасы Стефан Душан Сфранцес Палеологты Хлеренон бекінісінің қолбасшысы етіп тағайындады. 1385 жылға қарай бұл жер Осман империясының билігіне көшті. 1481 жылғы Осман дефтерінде (жер кадастры бойынша салық тізімі) 243 шаңырау тіркелген. Флориналық гректер 1821 жылғы Грек төңкерісіне қатысты, ең белгілі күрескері Аггелинас болды, ол сонымен қатар Криетте де шайқасты, ал басқалары Месологгиде де соғысты. Филики Этерияның мүшелері Флорина аймағында туған Лукас Неделькос және Николаос Неделькос ағайындылары болды. Флорина және оның тұрғындары Македония күресіне зор үлес қосты. Олардың ішінде Николаос Пирзас және Петрос Чацитасис есімді жетекшілер болды. Осман империясының соңғы кезеңінде Флоринаны қоршаған аймақ Осман империясына қарсы күрескен Ішкі Македония революциялық ұйымын (IMRO) қолдады. Македония күресі кезінде грек македономахои 1905 жылы 10 айдың ішінде болгар экзархистерінен басымдыққа ие болды және олардың бақылау аймағын Батыс Македонияның әртүрлі аймақтарына, соның ішінде Флоринаның солтүстігі мен оңтүстігіндегі жазықтарға дейін кеңейтті. 1912 жылы Бірінші Балқан соғысында Осман империясының жеңілісі нәтижесінде грек әскерлерінің бақылауына көшті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала тағы да атыс шебінде болды, осы кезде Болгария оны басып алды, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыста, қала славян сепаратизмінің орталығына айналған кезде. Грек азаматтық соғысының (1946–1949 жж.) бір бөлігінде Флорина аймағының таулары коммунистердің бақылауында болды. Славян Македониясының Ұлттық азаттық фронты, кейіннен жай Ұлттық азаттық фронты немесе NOF аймақта маңызды рөл атқарды: 1946 жылға қарай Флорина аймағында жеті славян македондық партизандық отряды жұмыс істеді, ал NOF Флоринада өңірлік комитет құрды. NOF Грекияның Демократиялық армиясымен (DSE) біріккен кезде, аймақтағы көптеген славян македониялықтар DSE қатарына еріктілер ретінде қосылды. 1949 жылдың 12 ақпанында грек армиясы коммунистерді жеңгеннен кейін мыңдаған коммунистер мен славян македониялықтары Югославияға және Шығыс блогына эвакуацияланды немесе қашып кетті.

Темір жол

Қала Флорина станциясы арқылы қызмет көрсетеді, бұл Салоники-Битола бағытындағы және Салоникиге қатынайтын жергілікті пойыздармен байланыстырылған.

Экономика

Флорина – ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы, жазғы және қысқы туризм, шекаралық сауда және астық, жүзім, Флорина бұрышы сияқты көкөністер мен жергілікті өнімдер сатуға бағытталған экономикасы бар нарықтық қала. Мұнда тоқыма фабрикалары да бар және жергілікті дайындалған былғары қолөнер бұйымдарымен әйгілі. Ең ірі өнеркәсіптік кәсіпорын – Птолемая Флорина көмір кеніші. 2002 жылы қала университеті Салоники Аристотель университетінің филиалынан Батыс Македония университетінің құрамына енді. 2004 жылдан кейін Аристотель университетіне қарасты төрт факультет оның мүмкіндіктерін арттырды. Флоринада 8 радиостанция, 2 күнделікті саяси газет, 4 апталық газет, әйелдерге арналған бір басылым және спортқа арналған екі газет бар. 1950-1960 жылдары аймақ халқының көп бөлігі Афина, Салоника, сондай-ақ АҚШ, Канада, Австралия және Германияға көшіп кетті. Грекияның Еуроодаққа қосылуы және экономикалық жағдай жақсарғаннан кейін, көптеген адам Германиядан оралды. 2016 жылы Флоринадан Солтүстік Македония шекарасына дейін жаңа тас жол салынды.