Кіріспе

1994 жылы Джордж Хуанның "Акулалармен жүзу" (The Boss and Buddy Factor) – 1994 жылы американдық сатиралық фильм, сценарийін Джордж Хуан жазып, режиссерлік еткен. Басты рөлдерде Кевин Спейси, Фрэнк Уэйли және Мишель Форбс ойнаған.

Сюжет

Бадди Акерман, ықпалды кино магнаты, өзінің көмекшісі ретінде жас жазушы Гайды жалдайды. Кино мектепті бітірген Гай жаңа жұмысының алтын мүмкіндік екеніне сенді. Баддидің билігі кезінде қаталданған, шығып бара жатқан көмекші Рекстің ескертулеріне қарамастан, Гай оптимист болып қала береді. Бадди тозақтың бастығы болып шығады; ол Гайға құл сияқты қарайды, оны садистік (және қоғамдық) тілдік қорлауға ұшыратады және оны тек жұмыс өмірінен тыс мағынасыз тапсырмалар жасауға артқа иіліп қояды. Ол өзін қорлап, қорлаудың ауыр зардабын көруге мәжбүр болады. Гайдың жалғыз жұбанышы - оның жаңа қызы Доун, Баддидің фирмасының продюсері. Бадди Гайды телефон арқылы жұмыстан босатып жіберген кезде, Гай ақыры ашуланып, Баддиді ол үшін кек алу үшін барымтаға алады. Ол Баддиді байлап, қатты ұрып-соғып, азаптап, ойнау ойынына ұшыратады. Кейінірек Баддидің үй телефонындағы күту функциясының бұзылуына байланысты, Гай Бадди мен Доунның Баддидің үйінде кездесуді ұйымдастырғанын естиді. Гайдың қолына түскен соң Бадди алғаш рет өзінің адамдық, осал жағын көрсетеді. Ол Гайға әйелі 12 жыл бұрын Рождество қарсаңында атып, зорлап, өлтірілгенін айтады және ол да бір кездері күшті, қатыгез ер адамдардың қорлық көрген көмекшісі болғанын және өзі табысқа жету үшін он жыл бойы осындай қорлықтарға төзуге тура келгенін айтады. Сонымен қатар, ол Гайды қорлау оның жетістіктерін өзі көруге тиіс екенін үйретудің жолы екенін айтады. Доун оқиға орнына келіп, Гайдың Бэддидің бетіне қару ұстағанын көріп, Бэддиді көруге тек Гайдың мансабына көмектесу үшін келіскенін айтады. Доун Гайға қаруды түсіруді сұрайды, содан кейін Бадди Гайға бизнесте алға шығу үшін қағып тастауы керек екенін айтады. Бір сәтке шектен шыққаннан кейін Бадди Гайға атуды айқайлайды, ол да солай істейді. Фильмнің кульминациясы Гайдың Даунды өлтіргенін (Баддиді ұрлап, азаптау үшін кінәланған) және кейіннен жоғарылатылғандығын көрсетеді. Соңғы сахнада Гай бұрынғы әріптесіне өзінің не қалағанын анықтап, оны алу үшін бәрін істеуге кеңес береді. Фильмнің соңында Гайдың кеңсесінен өткен, онымен көз байланысын жасаған және оны кездесуге шақыру үшін үнсіз ыммен белгілеген Бэдди көрінеді. Ол телефонды естімейтін Бэддидің кеңсесіне кіреді. Бадди басқа қызметкерлер өтіп бара жатқанда кеңсе есігін жауып қояды.

Өндіріс

Джордж Хуан Роберт Родригеспен әңгімелескеннен кейін сценарий жазуға бел буды. Хуанның "Настоящая жизнь" ("Reel Life") атты сценарийін Cineville компаниясының атқарушы директоры Франк Эверс іріктеді, ол тәуелсіз инвесторлардан қаржыландырылып, Sony Pictures Entertainment компаниясынан маңызды өндірістік қолдау алды. Фильм кейін Trimark Pictures компаниясына сатылды (кейін 2000 жылы Lionsgate компаниясының меншігіне өтті). Cineville компаниясы фильмді Cineville төрағасы Карл Колпартпен және өндірісті бақылайтын Стив Александрмен бірлесіп жасады. Жазушы Джордж Хуан сол кезде Sony Pictures компаниясының даму жөніндегі аға вице-президенті болған Барри Джозефсонның ассистенты болғанымен, кейбір адамдар Бадди кейіпкерінің нағыз киномагнат Скотт Рудиннің прототипі болғанын айтады, ал басқалары оның продюсер Джоэл Сильверге ұқсас екенін, ал Гай кейіпкерінің 1990-жылдардың басында Сильвердің ассистенті болған Алан Шехтерге негізделгенін санайды. Фильмде Бадди жалдаған режиссер Фостер Кейн, 1941 жылғы "Гражданин Кейн" ("Citizen Kane") фильміндегі Орсон Уэллстің кейіпкері Чарльз Фостер Кейннің құрметіне аталған. Metacritic сайтында 14 сыншының пікірлеріне сүйене отырып, 66% рейтинг алды, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлер" екенін көрсетеді. Spacey-дің актерлік шеберлігіне ерекше баға берілді. Entertainment Weekly журналынан Оуэн Глейберман: "Мегаломаниялық, қатыгез продюсер – ұялы телефоны бар шайтан – қазіргі Голливуд сатирасының стандартты бейнесі. Бірақ Кевин Спейси осы архетиптік жағымсыз кейіпкерді жаңа деңгейге, шексіз тәкәппарлыққа көтеріп, "Акулалармен жүзуде" ("Swimming With Sharks") керемет жаңалықтар сыйлайды". Глейберман Гай кейіпкеріне толыққанды бейне беру қажет екенін айтып, фильмге B бағасын берді. The New York Times газетінен Жанет Маслин: "Мистер Уэйли шеберлікпен басшысының мақтаншылдық әдеттеріне қуана ілесіп кететін "иә" деуші адамды бейнелейді". Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үшеуін берді. Фильмнің соңы ықпалсыз болғанын мойындаса да, ол былай деді: "Акулалармен жүзудің" ең қызықты бөліктері – Гайдың телефонмен және жалған айту дағдыларын қалай жетілдіретіні, немесе Баддидің телефонды қалай қолданатыны туралы егжей-тегжейлі сипаттамаларда. Соңында Гай Баддиден ең маңызды сабақты алады, және осы қараңғы әзіл-сықақтың логикасында фильм өз мәнін табады". Хуан 2018 жылғы сұхбатында: "Адамдар осы фильмін бастапқы нұсқа ретінде қарауы мені қорқытады. Бұл нұсқаулық емес. Мен жай ғана оның қалай жұмыс істейтінін көрсетуге тырыстым. Бұл фильмнің қалай түсірілу керектігі туралы емес, ескерту болуы керек еді, бірақ маған агенттер, менеджерлер мен продюсерлер келіп, "Фильмнің көшірмесін ала аласыз ба? Біз оны жаңадан келгендерге көрсеткіміз келеді" деді. Олар оны оқу үшін пайдаланып жатыр".

Үй медиасы

Акулалармен жүзу алғаш рет Lionsgate компаниясы тарапынан 1998 жылдың 12 тамызында DVD форматында жарық көрді. Фильмнің он жылдығына арналған мерейтойлық шара ретінде, Lionsgate 2005 жылдың 7 маусымында арнайы басылымды DVD шығарды. Бұл DVD-ге Хуан, Уэйли және Спейсидің аудиокомментарийлері, сондай-ақ "Танкқа қайта оралу: 10 жыл өткен соң" атты фильмнің түсірілу тарихына арналған деректік фильмдер кірді. 2021 жылдың 19 шілдесінде фильм Ұлыбританияның Fabulous Films компаниясынан Blu-ray форматында да жарық көрді.

Кезеңнен кезеңге бейімдеу

Майкл Лессли жазған сахналық қойылым 2007 жылғы қазан айында Лондондағы «Водевиль» театрында тұңғыш рет көрсетілді. Аталған пьесада Бадди рөлін Кристиан Слейтер, Гай рөлін Мэтт Смит, Рекс рөлін Артур Дарвилл, ал Доун рөлін Хелен Баксендейл сомдады. 2012 жылғы қаңтарда «Оскар» сыйлығына ие болған Демиан Бичир Мексика қаласында осы пьесаның испан тіліндегі нұсқасын қойды. «PANGDEMONiUM!» атты сингапурлық театр ұжымы 2012 жылғы 20 қыркүйектен 7 қазанға дейін Сингапурдың «Драма орталығында» осы пьесаны көрсетті. Бұл қойылымда Бадди рөлін Адриан Пэнг, Гай рөлін Джордж Янг, ал Доун рөлін Дженнис Кох ойнады.

Теледидарлық бейімдеу

2022 жылы Кэтлин Робертсон жазған бейімдеме «South by Southwest» фестивалінде көрсетілгеннен кейін «The Roku Channel» арнасында көрсетілді. Бейімдемеде Дайан Крюгер мен Кирнан Шипка басты рөлдерде ойнайды.