Кіріспе

Фуке түрі Fasciola gigantica – тропикалық фасциолиазды қоздыратын трематода класының паразиттік жалпақ құрт. Бұл Азия мен Африкадағы тіссіз малдың ең маңызды бір платигельминт инфекциясының бірі саналады. Инфекция көбінесе фасциолез деп аталады. F. gigantica-ның таралу аймағы Fasciola hepatica-ның таралу аймағымен жиі толысады, және екі түр генетикалық, мінез-құлық, морфологиялық және анатомиялық құрылымдары жағынан тым жақын болғандықтан, оларды ажырату өте қиын. Сондықтан, инфекцияны дұрыс анықтау және диагностикалау үшін күрделі молекулалық техникалар қажет.

Тарату

Fasciola gigantica Оңтүстік Азия, Оңтүстік-Шығыс Азия және Африканың тропиктік аймақтарында жақсы дамып, індеттер тудырады. F. gigantica-ның географиялық таралуы Африка және Азияның көптеген елдерінде, және кейде бір ел ішінде F. hepatica-мен қабаттасады, бірақ мұндай жағдайларда паразиттің және оның бұршақ қабықтарының экологиялық талаптары ерекше болады. Жұқпалы аурулар көбінесе қой және ірі қара мал өндірісі дамыған аймақтарда кең таралған. Мысырда F. gigantica перғауын дәуірінен бері үй жануарларында кездеседі.

Өмір циклі

F. gigantica тіршілік циклы: Жұмыртқалар (дәрекімен бірге тасымалданады) → жұмыртқадан жарылу → мирацидиум → мирацидиум шаян аралық қожайынға жұқтырады → (24 сағат ішінде партеногенез) спороцист → редия → қыз редия → серкария → (шаяннан шығу) → метацеркария → қожайын жұқтыруы → ересек сатысы жұмыртқа тудырады.

Аралық хосттар

Басқа трематодалар сияқты, Fasciola spp. да моллюскада аралық жануар ретінде дамиды. F. gigantica-ның өмірлік циклында Lymnaeidae тұқымдасына жататын тұщы су шаяндары аралық жануарлар ретінде жақсы белгілі; алайда, жылдар бойы F. gigantica-ның басқа моллюска аралық жануарларының саны көбейіп келеді. Австралиялық Lymnaea tomentosa (F. hepatica-ның жануары) Шығыс Африка, Малайзия және Индонезиядан келген F. gigantica мирацидиясына сезімтал екені көрсетілді, сондай-ақ өте жылдам циклдік изотермиялық күшейту (LAMP) әдісі қолданылады.

Емдеу

Триклабендазол фасциолезге қарсы ең тиімді препарат, себебі ол ересек және жас паразиттің екеуіне де жоғары тиімді. Артеметердің ин витро жағдайында дәл осы тиімділікке ие екені көрсетілген. Артесунат та сәл нашар тиімді болғанымен, адамдардағы фасциолезге де пайдалы.