Кіріспе

Француз суретшісі (1849–1935)

Жан Беро (beʁo; 12 қаңтар 1849 – 4 қазан 1935) – Париж өмірін, әсіресе Париж қоғамының түнгі өмірін бейнелеген көптеген суреттерімен танымал француз суретшісі. Елизавета алаңы, кафелер, Монмартр және Сена жағалауындағы суреттері "Әдемі дәуір" кезеңіндегі париждіктердің күнделікті өмірін егжей-тегжейлі көрсетеді. Ол сол заманғы ортада діни сюжеттерді де суреттеген.

Өмірбаян

Беро Санкт-Петербургте дүниеге келген. Оның әкесі (сонымен қатар Жан деп те аталған) мүсінші болған және оның ұлы туылған кезде, Санкт-Исаак соборының құрылысында жұмыс істеген болуы мүмкін. Бероның анасы Женевье Эжени Жакин болды; Бероның әкесі қайтыс болғаннан кейін отбасы Парижге көшіп келді. 1870 жылы франко-пруссия соғысы кезінде Париждің оккупациясына дейін Беро заңгер мамандығын алуға дайындалып жатқан. Беро Леон Боннаның шәкірті болды және 1872 жылы алғаш рет Салонда суреттерін көрсетті. Алайда, ол 1876 жылға дейін танылмады, оның "Қорымнан оралып келе жатқанда" атты суретінен кейін. 1889 жылы Парижде өткен Әлемдік көрмеде француз суретшілер қоғамымен бірге өнер туындыларын көрсетті. Ол Бэль Эпок дәуіріндегі париждік өмірдің көптеген көріністерін, Салонның академиялық өнері мен импрессионистердің стилі арасындағы ерекшеліктермен суреттеді. 1894 жылы "Құрмет легионы" орденімен марапатталды. Бероның суреттерінде XIX ғасырдың соңындағы париждік өмірдің шындыққа негізделген юморі мен сатирасы, сондай-ақ сол заманғы оқиғаларда бейнеленген библиялық кейіпкерлер жиі кездеседі. Мысалы, "Паризшылдар үйіндегі Мария Магдалина" суреті осындай тақырыптарға байланысты дау тудырды. 19 ғасырдың соңында Беро жеке сурет салуға аз уақыт бөлді, бірақ көптеген көрме комитеттерінде, соның ішінде Салон де ла Сосиете Насьональде жұмыс істеді. Беро ешқашан үйленбеген және балалары болған жоқ. Ол 1935 жылдың 4 қазанында Парижде қайтыс болды және Монпарнас зиратында анасының қасына жерленді.

Стиль

Беро Францияда танымал болды, оны Гай де Мопассан «ең сүйкімді фантазист» деп атады (Le plus charmant des fantaisistes). Алайда, оның туындыларын сол кезеңдегі өнер тарихшылары мүлдем назарға алмады. Революциядан кейін орыс суретшілері Бероның туындыларын батыстық коммерциялық тұтынудың символы ретінде қарастырып, оларды бай орта таптың буржуазиялық талғамына құмарлықпен қабылдады, ирониямен күлді. Сурет салу стилі академиялықтан импрессионизмге қарай біртіндеп өзгере бастады. Дегенмен, көрнекті импрессионистер Париждің қауырсынынан қашып, айналасындағы жерлердің пейзаждарын суреттесе, Беро – өзінің досы Эдуард Мане (1832–1883) сияқты, ал кейбір туындыларында Эдгар Дега (1834–1917) – он тоғызыншы ғасырдың соңындағы қалалық өмірдің жанды көрінісін бейнеледі. Беро қолданған көркемдік тәсілдер, әсіресе «À la salle Graffard» суретін салу кезінде, кейіннен басқа суретшілер тарапынан да қолданылды. Суреттің жоғарғы бөлігі жеңіл тұманға оранған, көрермендер алдыңғы планға шақырылып, сөзге құлшыныспен жауап береді, ал анархист спикерлер қараңғы фонға қарсы аңғарылады.