Кіріспе

Екі қала туралы әңгімедегі ойдан шығарылған кейіпкер Мадам Тереза Дефарж – Чарльз Диккенстің 1859 жылғы «Екі қала туралы әңгіме» романының ойдан шығарылған кейіпкері және басты қарсыласы. Ол трикотездердің жетекшісі, Француз революциясы үшін талмай жұмыс істеген, жазалау кезінде гильотинаның жанында есте қаларлықтай тоқыған әйел. Ол Эрнест Дефаржтың әйелі. Кейбір тарихшылар Диккенстің Дефарж кейіпін көшедегі демонстрацияларда маңызды рөл атқарған революционер Теройн де Мерикур және «Қызыл» атымен танымал, апокрифтік Тоқу клубын құрған Олимп де Гуж үлгісінде жасағанын айтады. Ол романның басты жауларының бірі, Эвремондтарға кек қайтаруға құмар. Ол бұл мақсатын Чарльз Дарнейге, оның әйелі Люси Манетке және олардың баласына қарсы Эвремонд отбасының бұрынғы буыны жасаған қылмыстар үшін аяусыз түрде іске асырады. Олардың ішінде оның жүрегі ауырған немере інісі, қарындасы, інісі, әкесі және күйеуінің інісі де бар. Ол Чарльз Дарнейдің жер иелігінен бас тартып, оны еңбек ететін шаруаларға беру ниетімен өзгеретінін қабылдағысы келмейді. Чарльздың мақтаншы, текетіресші ағасы Маркиз Сент-Эвремонд болғаннан кейін, маркиздің мақтандығы жазықсыз баланың өліміне себеп болады, бұл оны жек көруге және Дефаржтың ашуын ақтауға көмектеседі. Эвремонд отбасына, соның ішінде кінәсіз Дарней мен оның әйеліне кек қайтаруға деген оның толассыз құштарлығы Мисс Просс қолынан оның өзінің қаруымен өліміне әкеледі.

Қабылдау

Дефарж бірнеше тақырыпты бейнелейді. Ол тағдырдың бір қырын көрсетеді. Грек мифологиясындағы Морай (Тағдырлар) адамның өмірін өлшеу үшін жіп қолданған және оны тоқтату үшін кесіп тастаған; Дефарж тоқитады, ал оның тоқуында жасырын түрде өлтірілуге тиіс адамдардың есімдері шифрланады. Дефарж сондай-ақ Француз революциясы кезіндегі Террор билігінің мәнін бейнелейді. Осы кезеңде радикалды якобиндер революцияның барлық нақты немесе күдікті жауларын жаппай саяси қуғынға салып, жаңа республикаға қарсы бүлік жасады деген айыппен гильотинамен жазалады, әсіресе аристократиялық тегі бар адамдарды нысанаға алды. Дефарж көбінесе "Террордың" бір өлшемді бейнесі ретінде қарастырылады; алайда, кейбір ғалымдар оның кейіпкері осымен байланыстыдан әлдеқайда күрделі екенін айтады. Дефарждың кек алуға құштарлығының түпкі себебі – аристократ Евремонд ағайындыларының оның қарындасын зорлағаны, сондықтан Тереза Мангум "оның әңгімесін жетекке алып отырған логика – әйелдерге қарсы жасалған жасырын жыныстық зорлық-зомбылық Француз революциясын тудырады" деген пікірді келтіреді.

Кино мен театрдағы суреттер

1935 жылы түсірілген "Екі қаланың әңгімесі" фильмінде мадам Дефарж рөлін Бланш Юрка ойнайды. 1958 жылы түсірілген "Екі қаланың әңгімесі" фильмінде Розали Кручли мадам Дефарж рөлін ойнады. 1980 жылы "Екі қаланың әңгімесі" телефильмінде Билли Уайтлоу мадам Дефарж рөлін ойнады. 1981 жылы Мел Брукс жасаған "Дүние тарихы, 1-бөлім" пародиасында мадам Дефарж (Клорис Личман ойнады) король Людовик XVI-ны құлату жоспарының басты құрылтайшысы болып табылады. Ол мүлдем кедей болып, тіпті жүннің өзі де бітіп қалғандықтан, енді тек тоқыма таяқтарын ғана үйкеп отырады. 2008 жылы "Екі қаланың әңгімесі" Бродвей мюзиклында мадам Дефарж рөлін Натали Торо ойнады.

Әсерлер

2012 жылы шыққан "Қараңғы рыцарь көтерілісі" фильмінде Марион Котиярд ойнаған Талия әл Гул кейіпкері Мадам Дефарж кейіпкерінен күшті әсер алды. Сондай-ақ, сол фильмде зұлым Бэйн, "Қорқытушы" (Цилиан Мерфи) төрағалық еткен "соттың" бірінің көрермендері арасында отырып, Мадам Дефарж сияқты тоқып отырады.