Халықаралық инвестициялық дауларды шешу орталығы (ICSID)
International Centre for Settlement of Investment Disputes
Халықаралық инвестициялық дауларды шешу орталығы (ICSID) – Бұл Дүниежүзілік банкпен байланысты халықаралық арбитраж институты. 153 мемлекетке қызмет етеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық инвестициялық дауларды реттеу орталығы (ICSID) – Дүниежүзілік банкке қатысты халықаралық төрелік институты.
International arbitration institution affiliated with the World Bank
Халықаралық инвестициялық дауларды реттеу орталығы (ICSID) 1966 жылы халықаралық инвесторлар мен мемлекеттер арасындағы құқықтық дауларды шешу және келісу мақсатымен құрылған халықаралық төрелік институты болып табылады. ICSID Дүниежүзілік банк тобының құрамында және оның қаржыландыруымен жұмыс істейді. Оның кеңсесі АҚШ-тың Вашингтон қаласында орналасқан. ICSID – халықаралық инвестиция ағынын ынталандыру және коммерциялық емес тәуекелдерді азайтуға бағытталған, Халықаралық қайта құру және даму банкінің атқарушы директорлары жасаған және мүше елдер қол қойған шарт негізінде құрылған автономды, көпжақты мамандандырылған мекеме. 153 келісім жасаған мүше мемлекеттер ICSID Конвенциясына сәйкес төрелік шешімдерін орындауға және сақтауға міндеттелді. Орталық консультациялық қызметтер көрсетеді және көптеген басылымдар шығарады.
The International Centre for Settlement of Investment Disputes (ICSID) is an international arbitration institution established in 1966 for legal dispute resolution and conciliation between international investors and States. ICSID is part of and funded by the World Bank Group, headquartered in Washington, D. C., in the United States. It is an autonomous, multilateral specialized institution to encourage international flow of investment and mitigate non commercial risks by a treaty drafted by the International Bank for Reconstruction and Development's executive directors and signed by member countries. , 153 contracting member states agreed to enforce and uphold arbitral awards in accordance with the ICSID Convention. The centre performs advisory activities and maintains several publications.
Тарих
1950-ші және 1960-шы жылдары Еуропалық экономикалық ынтымақтастық ұйымы (қазіргі Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы) халықаралық инвестицияларды қорғауға арналған құрылымды жасауға бірнеше мәрте тырысты, бірақ оның күш-жігері шетелдік тікелей инвестициялардың экспроприациясы үшін өтемақы төлеу мәселесіндегі келіспеушіліктерді көрсетті.
In the 1950s and 1960s, the Organisation for European Economic Cooperation (now the Organisation for Economic Co operation and Development) had made several attempts to create a framework to protect international investments, but its efforts revealed conflicting views on how to provide compensation for the expropriation of foreign direct investment.
Жасау
1961 жылы Халықаралық қайта құру және даму банкінің (ХҚДБ) сол кездегі бас кеңесшісі Арон Брочес стандарттарға негізделген шешімдерді қабылдаудың орнына, жеке инвестициялық дауларды әрбір жағдай бойынша шешу процесі туралы көпжақты келісім идеясын ұсынды. Брочес конференциялар ұйымдастырып, Еуропа, Африка және Азиядан келген заң сарапшыларымен кеңесе отырып, алдын ала келісімді талқылады және жасады. ХҚДБ қызметкерлері келісімнің ресми жобасын әзірледі және оны аяқтау мен бекіту үшін ХҚДБ директорлар кеңесінің заңдық өкілдерімен консультациялар жүргізді. Директорлар кеңесі «Мемлекеттер мен басқа мемлекеттердің азаматтары арасындағы инвестициялық дауларды шешу туралы конвенция» деп аталатын келісімнің соңғы жобасын мақұлдады, ал Банк президенті конвенцияны мүше мемлекеттерге қол қою үшін 1965 жылдың 18 наурызында жіберді. Жыйырма мемлекет конвенцияны дереу ратификациялады. Конвенцияға сәйкес, Халықаралық инвестициялық дауларды шешу орталығы (МҚКББ) 1966 жылдың 14 қазанында ресми түрде жұмысын бастады.
In 1961, Aron Broches, then General Counsel of the International Bank for Reconstruction and Development (IBRD), developed the idea for a multilateral agreement on a process for resolving individual investment disputes on a case by case basis as opposed to imposing outcomes based on standards. Broches held conferences to consult legal experts from all parts of the world, including Europe, Africa, and Asia, to discuss and compose a preliminary agreement. The IBRD staff wrote an official draft of the agreement and consulted with legal representatives of the IBRD's board of directors to finalize the draft and have it approved. The board of directors approved the final draft of the agreement, titled Convention on the Settlement of Investment Disputes between States and Nationals of Other States, and the Bank president disseminated the convention to its member states for signature on 18 March 1965. Twenty states immediately ratified the convention. The convention established the ICSID would become officially active on 14 October 1966.
Даулар шешілді
ICSID құрылғаннан бері 1000-нан астам іс қаралып, оның 14-інен басқасының бәрі төрелік істері болды. Қалғандары келісу істері. 2024 жылға дейін 700-ден астам іс аяқталды. 2012 жылдың маусым айында лондондық Churchill Mining компаниясы Индонезия үкіметін сотқа берді, себебі жергілікті билік компания инвестиция салған жергілікті компанияның концессиялық құқықтарын жойды. Сонымен қатар, Эквадорға бұрынғы қарыз бойынша 589 миллион доллар және төрелік сот шығындарының жартысын төлеуге тура келді, осылайша оның жалпы сомасы шамамен 2,4 миллиард долларға жетті. Уганда үкіметі компанияның бұрғылау жұмыстарына дейін мұндай тауарларға салық салуға құқығы болмағанын мәлімдеді. Ірі темекі өндіруші Philip Morris Уругвайды Уругвай-Швейцария екітаралық инвестиция шартын (ЭІС) бұзды деген айыппен, темекі қаптамаларында графикалық денсаулық ескертулерін міндеттегені үшін, ал Австралияны Австралия-Гонконг ЭІС бойынша темекі өнімдеріне қарапайым қаптама талап еткені үшін сотқа берді. Компания екі елдегі қаптама талаптарының оның инвестициясына зиян келтіретінін мәлімдеді.
Since its founding, more than 1,000 cases have been brought to ICSID, all but 14 of which were arbitration cases. The remainder were conciliation cases. As of 2024, more than 700 cases have been concluded. The Indonesian government was sued in June 2012 by a London based mining company Churchill Mining after the local government revoked the concession rights held by a local company in which the firm had invested. Additionally, Ecuador had to pay $589 million in backdated compound interest and half of the costs of the tribunal, making its total penalty around $2.4 billion. The Ugandan government responded that the company had no right to claim tax on such goods prior to commencement of drilling. Tobacco major Philip Morris sued Uruguay for alleged breaches to the Uruguay Swiss BIT for requiring cigarette packs to display graphic health warnings and sued Australia under the Australia Hong Kong BITS for requiring plain packaging for its cigarettes. The company claimed that the packaging requirements in both countries violate its investment.
Құрылыстан бері атқарылған жұмыстар
Екіжақты инвестициялық келісімдер (БІК) ХХІ ғасырдың алғашқы онжылдығында кеңінен таралып, 2007 жылы 2500-ден асты. Мұндай келісімдердің көптегені қазіргі және болашақ инвестициялық дауларды ICSID-ке жүктеуді көздейді. 2012 жылдың 30 маусымына дейін ICSID 390 дауды тіркеді. 2012 жылы тіркелген 390 төрелік істің 246-сы аяқталды, ал 2012 жылы ICSID трибуналдары даулардың шамамен үштен екісін (62%) шешті, ал қалған 38%-ы тараптардың келісімімен тоқтатылды немесе шешілді. Татуластыру комиссиясының есептері татуластыру рәсімдерінің 67%-ы үшін жарияланды, ал 33%-ы тоқтатылды. Татуластыру есептерінің 75%-ында тараптар келісімге келе алмады, ал тек 25%-ында тараптар арасында келісімге қол жеткізілді. 2012 жылы Габон мен Румыния үкіметтері ғана инвесторға қарсы ICSID-ге шағым түсірді. Жауап беруші ретінде ең көп кездесетін мемлекеттер (көшпенділік бойынша): Аргентина – 49 рет, Венесуэла – 36 рет, Египет – 17 рет, Эквадор – 12 рет, Конго – 12 рет, Перу – 11 рет және Украина – 10 рет. 2009 мен 2012 жылдар аралығында заңдық өкілдік шығындары 1 миллионнан 7,6 миллион АҚШ долларына дейін болды. Істің орташа ұзақтығы 3,6 жылды құрады. 2019 жылы ICSID-тің істер тізіміндегі 2% татуластыру істері болды, ал қалғаны төрелік істері.
Bilateral investment treaties (BITs) proliferated during the first decade of the 21st century, reaching more than 2,500 by 2007. Many such treaties contain text that refers present and future investment disputes to ICSID. As of 30 June 2012, ICSID has registered 390 disputes. as of 2012, 246 of 390 registered arbitration cases were concluded, as of 2012, ICSID tribunals had resolved nearly two thirds (62%) of disputes while the remainder (38%) were settled or discontinued. Conciliation commission reports were issued for 67% of the conciliation proceedings, while 33% of proceedings were discontinued. In 75% of the conciliation reports, parties failed to reach an agreement, and only 25% recorded agreement among parties. as of 2012 only two governments, Gabon and Romania, had ever filed an ICSID case against an investor. States appearing most often as a respondent were in descending order: Argentina 49, Venezuela 36, Egypt 17, Ecuador 12, Congo 12, Peru 11 and Ukraine 10 times. Between 2009 and 2012, legal representation cost between US$1 and 7.6 million. The approximate duration of a case was 3.6 years. As of 2019, ICSID's caseload included 2% conciliation cases. The rest were arbitrations.
Басқару
ICSID-тің басқаруын оның Әкімшілік Кеңесі жүзеге асырады, ол жыл сайын жиналады, орталықтың бас хатшысын және бас хатшының орынбасарын сайлайды, қағидалар мен ережелерді бекітеді, орталықтың іс жүргізуін қадағалайды және орталықтың бюджеті мен жылдық есебін мақұлдайды. Кеңес орталықтың барлық келісімшарт жасасқан мүше мемлекеттерінен бір өкілден тұрады және төрағалықты Дүниежүзілік банк тобының президенті жүзеге асырады, бірақ президент дауыс беруге құқығы жоқ. ICSID-тің күнделікті жұмысын оның 40 қызметкерден тұратын хатшылығы атқарады, оны ICSID-тің бас хатшысы басқарады. Хатшылық Әкімшілік Кеңеске орталықтың іс жүргізуін жүргізуде көмек көрсетеді. Сонымен қатар ол орталықтың бітімгерлер мен төрешілер тобын басқарады. Әрбір келісімшарт жасасқан мүше мемлекет әрбір топқа төрттен адам тағайындай алады. ICSID конвенциясына қол қойған 163 мүше мемлекеттің ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымының 162 мүшесі және Косово бар. Осы мүше мемлекеттердің 154-і «келісімшартқа қатысушы мүше мемлекеттер» болып табылады, яғни олар конвенцияны ратификациялаған. Эквадор 2009 жылы ICSID конвенциясынан шығып, 2021 жылы қайта қосылды. ICSID-тің барлық келісімшартқа қатысушы мүше мемлекеттері, олар нақты даудың тараптары болсын болмасын, ICSID конвенциясына сәйкес ICSID төрелік шешімдерін тануға және орындауға міндетті. ICSID-тің келісу және төрелік процедураларына жүгіну толығымен ерікті. Алайда, тараптар ICSID конвенциясына сәйкес төрелікке келісім бергеннен кейін, ешқайсысы өз келісімін біржақты түрде қайтарып ала алмайды. ICSID хатшылығы басқа да шарттар бойынша дауларды шешу рәсімдерін жүзеге асыруы мүмкін және БҰҰ Халықаралық сауда құқығы жөніндегі комиссиясының (UNCITRAL) төрелік ережелеріне сәйкес инвесторлар мен мемлекеттер арасындағы төрелік істерде соттарға немесе даулы тараптарға тұрақты түрде көмек көрсетеді. Орталық Гаагадағы Тұрақты төрелік соты, Лондон халықаралық төрелік соты және Париждегі Халықаралық сауда палатасы сияқты балама құралдар арқылы көптеген халықаралық дауларды шешу рәсімдеріне әкімшілік және техникалық қолдау көрсетеді. 1986 жылдың сәуір айынан бастап орталық «ICSID Review: Foreign Investment Law Journal» атты жарты жылдық құқықтық журналын жариялап келеді. ICSID іс жүргізуі көбінесе Вашингтон қаласында өтеді, бірақ тараптар іс жүргізуді бірнеше мүмкін орналасқан жерлердің бірінде өткізуге келісе алады, соның ішінде Тұрақты төрелік соты, Каирдегі Азиялық-Африкалық құқықтық консультативтік комитетінің өңірлік төрелік орталықтары, Куала-Лумпур немесе Лагос, Мельбурндағы Австралия халықаралық коммерциялық төрелік орталығы, Сиднейдегі Австралия коммерциялық даулар орталығы, Сингапур халықаралық төрелік орталығы, Бахрейндегі Перс шығанағы ынтымақтастық кеңесінің коммерциялық төрелік орталығы, Германия төрелік институты, Сингапурдағы Максвелл палаталары, Гонконг халықаралық төрелік орталығы және Боготадағы Сауда палатасының төрелік және татуласу орталығы.
ICSID is governed by its Administrative Council which meets annually and elects the centre's secretary general and deputy secretary general, approves rules and regulations, conducts the centre's case proceedings, and approves the centre's budget and annual report. The council consists of one representative from each of the centre's contracting member states and is chaired by the President of the World Bank Group, although the president may not vote. ICSID's normal operations are carried out by its secretariat, which comprises 40 employees and is led by the secretary general of ICSID. The secretariat provides support to the Administrative Council in conducting the centre's proceedings. It also manages the centre's Panel of Conciliators and Panel of Arbitrators. Each contracting member state may appoint four persons to each panel.]] ICSID's 163 member states which have signed the centre's convention include 162 United Nations member states plus Kosovo. Of these member states, 154 are "contracting member states", that is they have ratified the contract. Ecuador withdrew from the ICSID Convention in 2009 but rejoined in 2021. All ICSID contracting member states, whether or not they are parties to a given dispute, are required by the ICSID Convention to recognize and enforce ICSID arbitral awards. Recourse to ICSID conciliation and arbitration is entirely voluntary. However, once the parties have consented to arbitration under the ICSID Convention, neither party can unilaterally withdraw its consent. The ICSID Secretariat may also administer dispute resolution proceedings under other treaties and regularly assists tribunals or disputing parties in arbitrations among investors and states under the United Nations Commission on International Trade Law (UNCITRAL)'s arbitration regulations. The centre provides administrative and technical support for a number of international dispute resolution proceedings through alternative facilities such as the Permanent Court of Arbitration in The Hague, Netherlands, the London Court of International Arbitration, and the International Chamber of Commerce in Paris, France. Since April 1986, the centre has published a semi annual law journal entitled ICSID Review: Foreign Investment Law Journal. Although ICSID's proceedings generally take place in Washington, D. C., parties may agree that proceedings be held at one of a number of possible alternative locations, including the Permanent Court of Arbitration, the Regional Arbitration Centres of the Asian African Legal Consultative Committee in Cairo, in Kuala Lumpur, or in Lagos, the Australian Centre for International Commercial Arbitration in Melbourne, the Australian Commercial Disputes Centre in Sydney, the Singapore International Arbitration Centre, the Gulf Cooperation Council Commercial Arbitration Centre in Bahrain, the German Institution of Arbitration, the Maxwell Chambers in Singapore, the Hong Kong International Arbitration Centre, and the Centre for Arbitration and Conciliation at the Chamber of Commerce of Bogota.
Сын
ICSID кейде өте теңсіз сот шешімдеріне байланысты сынға ұшырайды. Атап айтқанда, Джеффри Сакс Тетиан мыс компаниясының құқықтарына қатысты Пәкістанға қабылданған 5,9 миллиард АҚШ доллары сомасындағы сот шешімінің "кемшілікті және сыбайлас инвестициялық төрелік процесі" екенін айтты. Пәкістанның Жоғарғы соты Чилидің Антофагаста PLC және Канаданың Barrick Gold Corporation компанияларының пайдасына Белуджистан даму басқармасы жасасқан мәміленің күшін жойды. Дегенмен, басқалар бұл соманың ықтимал құнды активтің (Reko Diq кені) негізсіз тартылып алынуын көрсететінін айтты.
ICSID has sometimes been the target of criticism about grossly inequitable judgements. Notably, Jeffrey Sachs suggested that the US$5.9 billion judgement against Pakistan in relation to rights presumed by Tethyan Copper Company amounted to a "flawed and corrupt investment arbitration process". The Pakistan Supreme Court had voided a transaction entered into by Balochistan Development Authority finding in favour of Antofagasta PLC of Chile and Barrick Gold Corporation of Canada. Nevertheless, others have suggested this amount is a fair reflection of the fact that a potentially extraordinary asset (Reko Diq Mine) had effectively been seized seemingly without good reason.