Латехар, Джаркханд штаты – табиғи ортасымен, орман және минерал қорымен әйгітлі аудан орталығы. 2001 жылы аудан мәртебесі алды. Географиялық орны және аудандары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Латехар – Жарханд штатының Латехар ауданының орталық қаласы. Бұл қала табиғи ортасымен, орман және орман өнімдерімен, сондай-ақ минералды кен орындарымен әйгілі. Латехар 1924 жылдан бастап Паламау ауданының құрамындағы бөлімше болып келді. 2001 жылдың 4 сәуірінде Жарханд үкіметінің 04.04.2001 күнгі №946 қаулысы бойынша бөлімше мәртебесінен аудан мәртебесіне көтерілді. Латехар Жарханд штатының солтүстік-батыс бөлігінде, Паламау комиссариатында орналасқан. Оның ішінде Ранчи, Лохардага, Гумла, Паламу және Чатра аудандарымен, сондай-ақ Чхаттисгарх штатымен шектеседі. Аудан орталығы 84.51198° шығыс бойлықта және 23.741988° солтүстік ендікте орналасқан. Бұл ауданның халқының шамамен 45,54% -ы белгіленген тайпаларға жатады. Жалпы халықтың 66% -дан астамы жоспарланған касталар мен тайпалардан құралған. Ауданның жалпы аумағы 3622,50 км² құрайды, ал аудан орталығынан 200 км-ден астам қашықтықта блоктардың бірінің бас кеңсесі орналасқан. Жарханд штатының екінші ірі сарқырамасы Латехарда орналасқан.
Latehar is a town which is a headquarter of Latehar district of Jharkhand state, it is known for its natural environment, forest, forest products and mineral deposits. Latehar remained a part of Palamau District as a sub division since 1924. It was elevated from sub divisional status to a district on 4 April 2001, vide Jharkhand Government Notification No 946 dated 04.04.2001. Latehar is located on the north–west corner of Jharkhand in the Palamau Commissionary. It is surrounded by Ranchi, Lohardaga, Gumla, Palamu and Chatra district apart from Chhattisgarh state and district headquarters is situated at 84.51198 East Longitude and 23.741988 North Latitude. It’s a predominantly tribal district with almost 45.54% of the population belonging to the scheduled tribes. More than 66% of total population comprises SCs and STs. The total area of the district is 3,622.50 km2 and one of the block headquarters is more than 200 km away from the district headquarters. Jharkhand's second largest waterfall is situated in Latehar.
Ерте тарих
Паламудың ерте тарихы аңыздар мен дәстүрлерге толы. Аудан көбінесе орманды алқаптардан құралғандықтан, оған басып кіруші әскерлердің назары сирек ауған, аймақ қазіргі Бихардың басқа бөліктерінде құрылған империялардың ықпалынан тыс қалды. Бұл жерде бұрын жергілікті тайпалар мекен еткен болуы мүмкін. Харварлар, Ораондар және Черолар – үш түпкі тайпа бұл аймақты басқарды. Табылған жазулар мен басқа да ескерткіштер аймақтың орманды және салыстырмалы түрде қол жетімсіздігіне қарамастан, дамыған мәдениеті болғанын көрсетеді. Ораондардың штаб-пәтері сол кездегі Шахабад ауданындағы Рохтас-Гархта (қазіргі Каймур және Рохтас аудандарын қамтиды) орналасқан, және Паламудың бір бөлігі Рохтас-Гарх штаб-пәтерінен басқарылған деген мәліметтер бар. Черолар Паламуда шамамен 200 жыл билік құрды. Олардың арасында Гайяның оңтүстік бөлігінің және Хазарибаг пен Сургуджаның (Чхаттисгарх штаты) үлкен бөліктерінің иесі болған Медни Рай болды. Оның ұлы Пратап Рай әкесінің бекінісінен бөлек Паламуда жаңа қамал салды. Паламуда черолар билік құрғанға дейін Ракшел раджпуттары аймаққа билік еткен. Олар өз кезегінде ертедегі мархатталық қоныс салушылардың орнын басып, қазір олардың ізіне таппаймыз. Олар, әдетте, жергілікті халыққа сіңіп кеткен болуы керек. Паламудың нақты тарихы 16 ғасырдың бірінші жартысынан басталады. 1538 жылы Шер Шах Сури өзінің бір офицерін бүлікші басшыларды бақылауға және жолшыларды тонаған олардан Ұлы Көшпенді жолды босатуға жіберді. Мұғұлдардың ықпалы Паламуға 1574 жылы император Акбар тұсында Раджа Мансингтің басып кірген кезінде тарады. Алайда, 1605 жылы Акбар қайтыс болғаннан кейін, ол қалдырған әскерлер қуылды. 1629 жылы император Шах Жахан Ахмад Ханды Патнаның субедары етіп тағайындады. Паламу оған жағыр ретінде берілді. Ахмад Хан 136 000 рупилік салық салды. Паламудың черо билеушілерінің бұл міндетті салықты төлемеуі моғолдардың үш рет шабуылына әкелді. Алғашқы шабуыл Пратап Рай тұсында болды. Моғол әскерін Бихар губернаторы Шаиста Хан басқарды. Әскер Паламу бекінісіне жетіп, Пратап Райды жеңіп, 80 000 рупилік салық төлеуге мәжбүр етті. Екінші шабуыл ішкі кикілжіңдерден туындады. Осыған байланысты Пратап Рай келіссөздер нәтижесінде жыл сайынғы 100 000 рупилік салық төлеуге келісті. Шаиста Ханның ізбасары Итайкад Ханның ұсынысы бойынша император Шах Жахан оған 250 000 рупилік жамамен әскери басшы ретінде Паламуды берді. Екі шабуылға қарамастан, черо басшылары салықты тұрақты түрде төлемеді. Соңғы шара ретінде Бихар губернаторы Дауд Хан 1660 жылы Патнадан күшті күшпен шығып, ауыр қиындықтарға және қиын жерге қарамастан Паламуға 3 шақырым жетті. Үш күнге созылған шайқас болды, содан кейін бекініс басып алынды. Паламу Мұхаммед Фауждардың басқаруына берілді. Бірақ бұл жүйе көп ұзамай жойылды және Паламу 1660 жылы Бихар вице-королінің тікелей бақылауына көшті. Паламуға тағы да Субедар Сарбалланд Хан шабуыл жасады. Бірақ нақты шайқастың алдын алу үшін 100 000 рупий және алмаз түрлерінде ақша төленді.
The early history of Palamu is shrouded in legends and traditions. Since the district consisted mostly of forest tracts the territory seldom engaged the attention of invading armies, and the area remained outside the pale of influence of empires which were established in other parts of modern Bihar. The area was probably inhabited by autochthonous tribes in the past. The Kharwars, Oraons and Cheros, three aboriginal races ruled over this tract. Inscriptions and other relics which have been found indicate a fairly developed civilization in spite of the jungles and comparative inaccessibility of the area. The Oraons had their headquarters at Rohtas Garh in the then Shahabad district (which included the present district of Kaimur and Rohtas) and there are indications that for sometime a portion of Palamu was ruled from the headquarters of Rohtas Garh. The Cheros reigned in Palamu for nearly 200 years. This included the Chero ruler Medni Rai, who according to tradition made himself lord Paramount of the southern portion of Gaya and of large portions of Hazaribag and Surguja (in Chhattisgarh). His son, Pratap Rai built a fort at Palamu separate from the fort that had been built by his father. Prior to the domination of Palamu by the Cheros, Rakshel Rajputs held sway over the district. They, in turn, had supplanted early Marhatta settlers of whom, however, no trace is to be found now. They have probably been assimilated in the indigenous population. A factual history of Palamu, begins from the first half of the 16th century. In 1538, Sher Shah Suri had sent one of his officers to control the turbulent chiefs and free the Grand Trunk Road from their clutches who used to exploit the travellers. The Mughal influence extended to Palamu during the reign of Emperor Akbar when it was invaded by Raja Mansingh in 1574. The troops left by him were, however, driven out in 1605 when Akbar died. In 1629, Emperor Shah Jahan appointed Ahmad Khan as the sufedar of Patna. Palamu was conferred to him as his Jagir. Ahmad Khan imposed tax to the tune of 1,36,000. The non payment of this mandatory tax by the Chero rulers of Palamu led to three successive attacks by the Mughals. The first invasion took place in the reign of Pratap Rai. The Mughal army was led by Shaista Khan the Governor of Bihar. The army reached the fort of Palamu, defeated Pratap Rai and compelled him to pay a tax of 80,000. The second invasion was called by internal bickerings. As a result of this Pratap Rai after negotiations agreed to pay an annual tax off Rs. One lakh only On the recommendation of Itaikad Khan, successor of Shaista Khan, Emperor Shahjehan gave Palamu to him as a military chief on a jama of 2.5 lakh. Despite two invasions, the payment of tax by Chero Chiefs were never regular. As a last resort, Daud Khan, Governor of Bihar, left Patna with a strong force in 1660 and in spite of heavy drawbacks and difficult terrain, reached within 3 km of Palamu. There was an engagement and fighting which lasted three days, after which the fort was captured. Palamu was then placed in charge of Muhammadan Faujdar. But this system was done away soon and Palamu was placed under the direct control of the Viceroy of Bihar in 1660. Palamu was again invaded by Subedar Sarballand Khan. But actual fighting was warded off by the payment of one lakh of rupees in cash and in the shape of diamonds.
География
Латехар теңіз деңгейінен орташа есеппен 387 метр (1270 фут) биіктікте орналасқан.
Latehar is located at It has an average elevation of 387 m (1,270 ft).
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Латехардың халқы 864 677 адамды құрады. Халықтың 53% ер адамдар, ал 47% әйелдерді құрайды. Латехардағы оқу сауаттылығының деңгейі 61%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) жоғары. Ерлердің сауаттылығы 70%, әйелдердің сауаттылығы 51% шамасында. Латехар халқының 15% 6 жасқа дейінгі балалар болып табылады.
as of 2011 India census, Latehar had a population of 8,64,677. Males constitute 53% of the population and females 47%. Latehar has an average literacy rate of 61%, higher than the national average of 59.5%: male literacy is 70%, and female literacy is 51%. In Latehar, 15% of the population is under 6 years of age.
Экономика
Халықтың экономикасы орман өнімдері, ауыл шаруашылығы және минералдарға негіделген. Күріш, жемістер, жүгері, бидай және басқа да дақылдар негізгі өнімдер болып табылады. Латехар және Чатра аудандары арасында орналасқан Central Coalfield Ltd компаниясының Мағадх Амрапали көмір кеніші Азиядағы ең ірі көмір кеніші. Латехарда көптеген қолданыстағы көмір кеніштері бар. Jharkhand State Mineral Development Corporation (JSMDC) Сикниде көмір өндіру жобасын жүзеге асыруда. Hindalco Industries Кукутпатта боксит кенішіне ие. Чандвада Matrishri Usha Jayaswal атындағы 1080 МВт қуаттылығы бар көмірмен жұмыс істейтін жылу электр станциясы бар, ол Corporate Power Ltd (Abhijeet Groups компаниясының бөлімшесі) құрған. Essar Power Ltd Торида 1800 МВт қуаттылығы бар жылу электр станциясын пайдалануда.
The economy of the people revolves round the forest produces, agriculture and minerals. Rice, fruits, maize, wheat, etc. are the major crops grown here. Magadh Amrapali coal mines of Central Coalfield Ltd between Latehar & Chatra districts is the largest coal mine of Asia. It has many operational coal mines in Latehar. Jharkhand State Mineral Development Corporation (JSMDC) also has a coal mining project at Sikni. Hindalco Industries has a bauxite mine at Kukutpat. Chandwa has a thermal power project, i. e, Matrishri Usha Jayaswal Thermal Power Plant, a coal fired power plant of 1080 MW established by Corporate Power Ltd, a unit of Abhijeet Groups. Essar Power Ltd has a thermal power plant of 1800MW at Tori.
Бетла ұлттық паркі
Латехар ауданында, Барвадиден 8 шақырым қашықтықта орналасқан, аумағы 979 шаршы шақырымды құрайды. Қорықтың 232 км² көлемді түйінді аймағы 1989 жылдың қыркүйегінде Бетла ұлттық паркі деп жарияланды. Парк Чота Нагпур үстіртінің батыс бөлігін алып жатыр және 1960 жылы Хазарибаг ұлттық паркіне қосымша ретінде құрылды. Барвади 1932 жылы әлемдегі алғашқы жолбарыс санағының жүргізілген орманы ретінде ерекшеленеді. Парк 1974 жылы "Жолбарыс жобасы" аясында Үндістандағы алғашқы 9 жолбарыс қорығының біріне айналды. Парк орманды аймақтарында тропикалық ылғалды мәңгі жасыл ормандар (төменгі бөліктерде), аралас (ылғалды және құрғақ) жапырақты ормандар (ортаңғы бөліктерде) және сал мен бамбук басым құрамындағы орташа альпійлік ормандар (жоғарғы бөліктерде) сияқты әртүрлі өсімдіктер кездеседі, сонымен қатар көптеген емдік шөптер де өседі. Парктің солтүстік бөлігінен Кёль өзені және оның салалары ағып өтеді. Өзен бойында жайылымдықтар бар. Бұдан басқа, мұнда сарқырамалар мен ыстық бұлақтар да кездеседі. Бұрын Черо патшаларының резиденциясы болған бұл жерде екі тарихи бекініс орналасқан, олардың бірі 16 ғасырға дейін сақталған және орманның тереңінен табылды. Ескі бекіністің басты күзетшісі төбеде көрінеді, үш бағытта қорғаныс жүйесімен және үш негізгі қақпасымен жабдықталған.
Situated in the district of Latehar, 8 km away from Barwadih, it is spread over an area of 979 sq km. The core area of 232 km2 of the sanctuary was declared as Betla National Park in September 1989. The park occupies the western parts of the Chota Nagpur Plateau and was constituted in 1960 as an extension of the Hazaribagh National Park. Barwadih has the distinction of being the forest where the world's first tiger census was enumerated in 1932. The park became one of the earliest 9 tiger reserves in India under 'Project Tiger' in 1974. The forests of the park have a range of vegetation consisting of tropical wet evergreen forests in the lower reaches, mixed (moist and dry) deciduous forests in the middle and temperate alpine forests in the upper reaches including sal and bamboo as the major components along with a number of medicinal plants. The river Koel and its tributaries run through the northern portion of the park. There are grasslands in the river flowing area. It also has waterfalls and hot springs. Once the seat of Chero kings, there are two historical forts, one of them from the 16th century, deep inside the forest. The main sentinel of the old fort is visible high up on the hill with defences in three directions and three main gates.