Кіріспе

1946 жылғы Чарльз Видордың американдық нуар фильмі

Сюжет

Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласына жаңадан келген америкалық Джонни Фаррелл құмар ойында алдап, көп ақша табады. Оны тонау әрекеті кезінде бейтаныс Баллин Мандсон құтқарады. Фаррелл заңсыз, жоғары деңгейдегі казинода алдамауға ескерілгенімен, ол оның кеңесін елемейді. Блэкджекте ұтып алғаннан кейін, оны казино иесіне алып барады, ол Мандсон болып шығады. Фаррелл оны жұмысқа алуға көндіреді және көп ұзамай Мандсонның сенімді казино менеджеріне айналады. Мандсон сапардан оралып, өте әдемі жаңа әйелі Гилданы таныстырады, онымен бір күн танысқаннан кейін үйленгенін айтады. Джонни мен Гилда бірден бір-бірін өткеннен таниды, бірақ екеуі де оны сұрағанда мойындамайды. Мандсон Фарреллге Гилданы қадағалауды тапсырады. Екеуі бір-бірін жек көреді, ал Гилда Джонниді ашуландыру үшін барлық уақытта әртүрлі ер адамдармен бірге көрінеді, ал ол оған қарсы ашкеренседі. Мандсонға екі неміс мафиози келеді. Олардың ұйымы вольфрам картелін қаржылаған, барлық мүлікті Мандсонның атына тіркеп, олардың қатысын жасырған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін картелді қайта бақылауға алу қауіпсіз деп шешкен, бірақ Мандсон меншік құқығын беруден бас тартады. Аргентина полициясы немістерге күдікпен қарайды және агент Обрегонды Фарреллден ақпарат алуға жібереді, бірақ ол Мандсон операцияларының бұл жағын білмейді. Немістер карнавал кезінде казиноға оралады, ал Мандсон олардың біреуін атып өлтіреді. Фаррелл Гилданы қауіпсіз жерге апаруға асығады. Мандсонның үйінде жалғыз қалғанда, олар тағы да қақтығысады, бір-біріне деген өшпес жеккөрушіліктерін білдіргеннен кейін, құмарлықпен сүйіседі. Алдыңғы есіктің жабылуын естігеннен кейін, Мандсон оларды естігенін түсінеді, ал кінәлі Фаррелл оны күтіп тұрған жеке ұшаққа дейін қуып жетеді. Ұшақ әуеде жарылып, мұхитқа құлайды. Мандсон парашютпен құтылады. Бұл туралы білмейтін Фаррелл оның өлгенін ойлайды. Гилда оның мүлігіне ие болады. Фаррелл мен Гилда бірден үйленеді, бірақ Джонни оны Мандсонға сатқындық жасағаны үшін жазалау үшін үйленеді, бұл екі жүзділік, өйткені ол да Мандсонның сенімін бұзған. Ол оны тастап кетеді, бірақ оны күні-түні өз адамдарымен қудалайды. Гилда азапты некеден бірнеше рет қашып құтылуға тырысады, бірақ Фаррелл әр әрекетін тоқтатады. Обрегон казиноны тәркілейді және Фарреллге Гилданың Мандсонға немесе оған ешқашан адал болмағанын айтады, бұл Фарреллді онымен татуласуға итермелейді. Сол сәтте Мандсон қайта пайда болып, өзін-өзі өлтіруді жалған екенін ашады. Ол Гилда мен Фарреллді өлтіргісі келеді, бірақ бармен Пьо оны арқасынан пышақтап өлтіреді. Обрегон келгенде, Джонни кісі өлтіруді мойнына алуға тырысады, бірақ Обрегон Мандсон заңды түрде өлгендіктен оны тұтқындай алмайтынын айтады. Фаррелл Обрегонға Мандсонның сейфінен алынған айыптау құжаттарын береді. Ол мен Гилда ақыры татуласып кетеді.

Өндіріс

Гилда продюсер Вирджиния Ван Апп Хейворт үшін жасалған, ол сол кезде көбінесе музыкалық комедиялардағы рөлдерімен танымал болған. Алғашқыда бұл оқиға Эдмунд Гулдинг режиссерлік еткен американдық гангстерлік фильм ретінде жоспарланған. Алайда, цензор Джозеф Бриннің наразылығынан және Гулдингтің Чарльз Видормен ауыстырылуынан кейін оқиға орны Буэнос-Айрес қаласына көшірілді. Хейворттың алғашқы көрінісі екі рет түсірілді. Оның басын кадрға енгізуі мен одан кейінгі әңгімесі бірдей болғанымен, ол әртүрлі киімдермен түсірілген – бір фильмде жолақты көйлек пен қара юбка, ал екіншісінде белдемше киген.

Қабылдау

Алғашқы көрсетілімінде фильмге аралас пікірлер айтылды, бірақ көбінесе жағымды бағаланды. Variety журналы фильмді жақсы бағалап, «Хейвортты ең тартымды етіп суретке түсірген. Өндірушілер оның сүйкімділігін [сексуалдық тартымдылығын] көрсетуде ешқандай жаңалыққа бармаған, бұл, әдетте, дұрыс шешім болды. Гленн Форд – ол бірнеше жылдан кейін алғаш рет түскен фильмінде өзінің рөлін сомдады. «Гилда» әрине, қымбат өндіріс, және оны көрсетеді. Режиссурасы бірқалыпты, бірақ бұл сценарийшілердің кінәсі» деп жазды. The New York Times үшін фильмді мақалалаған Босли Кроутер фильмге теріс баға берді, ол фильмді ұнатпағанын және түсінбегенін мойындады, бірақ Фордты «жас, тәжірибелі қарулас рөліндегі шыдамдылығы мен салмақтылығы» үшін мақтады. «Гилда» 1946 жылғы Канн кинофестивалінде көрсетілді, ол фестивальдің алғашқы өткізілуі болды. Прокатта фильм АҚШ және Канадада 3,75 миллион доллар, ал әлем бойынша 6 миллион долларлық табыс әкелді. Соңғы кезде киносыншы Эммануэль Леви оң пікір жазды: «Рита Хейворттың ең танымал рөліндегі «Гилда» Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін шығып, жанрлардың үйлесімінен және кейіпкерлердің бір-бірімен қарым-қатынасынан өзінің ерекше күшін алады. «Гилда» 1940-жылдардың қылмыстық триллері мен «әйелдер туралы фильмдер» циклының арасындағы келісімділік болды. Қазіргі заманғы көзқараспен қарағанда, фильм сексуалдық мәселелерді талқылауымен ерекшеленеді». The A.V. Club былай деді: «Гилданың тартымдылығының бір бөлігі – ол femme fatale образын күрделендіруде. ( ) Хейворт Гилданы терең ойшаулықты жасырған батылдықпен ойнайды», бірақ фильмнің қарапайым, бақытты аяқталуы кино тәжірибесін бұзуға жақын болды.

"Кресторожный" операциясы ядролық сынағы

Оның бірден табысқа жеткенін растайтын, Маршалл аралдарындағы Бикини атолында сынақтан өтетін атом бомбасының үстіне Хейворттың суреті және оның "бомбалық" статусына сілтеме жасайтын фильмнің аты жазылатыны туралы кеңінен хабарланды. Бомба 1946 жылғы маусымдағы "Esquire" журналынан алынған Хейворттың суретімен әшекейленді; оның үстіне екі дюймдік қара әріптермен құрылғының "Gilda" деген лақап аты жазылды. Бұл әрекет мақтау ретінде жасалғанымен, Хейвортқа қатты тиді. "Гильда" фильмінің түсірілімі кезінде оның күйеуі Орсон Уэллстің айтуынша, Хейворт мұны Columbia студиясының бас директоры Гарри Кохнның жарнамалық тәсілі деп ойлады және ашуға булықты. Уэллс биограф Барбара Лимингке былай деді: "Рита үнемі қатты ашуланып отыратын, бірақ ең қатты ашуы оның суреті атом бомбасына жабыстырылғанын білгенде болды. Рита ашудан ақылдан асып, Вашингтонға барып баспасөз конференциясын өткізгісі келді, бірақ Гарри Кохн бұған рұқсат бермеді, себебі бұл патриоттық емес еді". Уэллс Хейвортты бүкіл оқиғаның Кохнның жарнамалық тәсілі емес, ұшқыштар экипажының оған деген құрметі екеніне көндіруге тырысты.

Естелік заттар

"Amado Mio" түнгі клубындағы сахнада Хейворт киген екі бөліктен тұратын костюм 2014 жылдың 24 қарашасында Нью-Йорктегі Бонхамс аукционында "TCM Presents There's No Place Like Hollywood" аукционының аясында ұсынылды. Костюмнің 40 000 мен 60 000 доллар аралығында сатылатыны күтілген, бірақ ол 161 000 долларға сатылды (2014 жылғы 161000.0 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең).

Үй медиасы

2016 жылдың қаңтар айында The Criterion Collection компаниясы «Gilda» фильмінің DVD және Blu-ray Disc нұсқаларын жарыққа шығарды. Blu-ray нұсқасында сығылмаған монофониялық дыбын жолы бар, жаңа 2K сандық форматта фильмнің қалпына келтірілген нұсқасы қоса берілді.

Мұра

Кейіннен Хейворт фильмге көңілі қалды және оның өзінің бейнесіне тигізген әсерінен ашуланды. Хейворт бірде ащылықпен: "Ерлер Гилдамен ұйықтайды, бірақ менімен оянады", - деді. Арнайы шақырылған жүргізушілер Джоан Коллинз және Дебра Уингер де осы фильмді таңдап, талқылады.