Кіріспе

Кореялық маскалардың түрлі жағдайларда қолданылуының ұзақ тарихы бар. Корей тілінде кез келген маска "тал" деп аталады, бірақ олар "гамьон", "гвангдай", "чорани", "талбак" және "талбагаджи" сияқты көптеген басқа да атаулармен белгілі. Кореялық маскалардың бүйірлеріне басының артынан жабу және қара шаштың көрінісін тудыру үшін қара мата тігілген.

Мақсаты

Олар соғыста, әскерлер мен олардың жылқыларында қолданылған, сондай-ақ салтанатты шараларда, нефрит пен қоладан жасалған жерлеу рәсімдерінде, шамандық обрядтарда зұлым рухтарды қуу үшін, ұлы тарихи тұлғалардың есімін сақтау үшін және өнерде, әсіресе салтты билерде, сарайлық және театрлық қойылымдарда пайдаланылған. Бүгінде олар туристерге сувенир ретінде немесе ұялы телефондарға сәттілік әкелетін бейнелер ретінде ілінеді. Маскаларды екі түрге бөлуге болады: діни және көркемдік маскалар. Діни маскалар көбінесе зұлым рухтарды қорғау үшін қолданылса, көркемдік маскалар негізінен билер мен театрлық қойылымдарда қолданылған.

Би маскалары

Кореяда билерде қолданылатын маскалардың шамамен 250 түрі бар, олар пішін жағынан әртүрлі. Орталық аймақтағы маскалар көбінесе әдемі болып келеді және адам бетіне жақынрақ ұқсайды, ал оңтүстік облыстардағы маскалар сатиралық сипатта және шамандық мәні бар.

Шамандық маскалар

Көбінесе қорқынышты немесе әзіл-қалпына келтіретін маскалар шамандық амалдарда қорқыныш пен күлкіні ояту қабілеті үшін қолданылды. Маскалар көбінесе қарағаштан жасалған, оларға жылтырлық беру және киюге ыңғайлы болу үшін бірнеше қабат лак жағылған. Олар көбінесе боялған және аузы қозғалмалы болуы үшін ілмектері болған. Маскалар ата-бабаларға арналған рәсімдерді өткізуге немесе маска киіп зұлым рухтарды қууға қолданылады. Көбінесе мынадай маскаларды кездестіруге болады, олардың кейбіреулері ұлттық мәдени мүліктер ретінде белгіленген. Хахо, Сандэ және Тальчхум – дәстүрлі корей маскалық драмалары, олардың салт-дәстүрлік және діни маңызы бар. Хахо Бёльсин Гут – экзорцизм (рухты қуу) жанрындағы қойылым, онда орындаушылар янгбантал (ақсүйек), бунетал, сонбитал (ғалым), какситал (келіншек), чорангитал, хальмитал (әже), чучитал (бас монах), чунгитал (монах), бекчонгтал (қасапшы) және имаетал сияқты маскалар киеді.

Мәдениеттік құндылықтар мен ұлттық қазыналар

1980 жылы 17 қарашада Оңтүстік Корея үкіметі Хахое Бэйолсин қуыршақ театрын маңызды материалдық емес мәдени мұра #69 ретінде тіркеді. Хахое (hangul=하회) және Бэйолсин маскалары да сол күні Оңтүстік Кореяның #121 ұлттық қазынасы деп жарияланды. Хахое маска биі – Андоң қаласындағы Пунчхон Хахое ауылының халықтық драмаларының бірі және оның тарихы Корё дәуіріне дейін жетеді.