Мальтаның мемлекеттік гербі: тарихы, сипаттамасы, мағынасы. Гербтегі нышандар, қалалық бейне, бейбітшілік символдары және қолданылуы туралы толық ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мальта мемлекетінің елтаңбасы – Мальта мемлекетінің ұлттық елтаңбасы. Қазіргі елтаңба 1988 жылғы «Мальтаның эмблемасы және мемлекеттік мөрі туралы» заңында Мальтаның ұлттық туын геральдикалық түрде бейнелейтін қалқан ретінде сипатталған; қалқанның үстінде алтыннан жасалған қабырға тәжі, соқпалы есік және Мальтаның бекіністерін көрсететін бес мұнара орналасқан, бұл қала-мемлекетті білдіреді; қалқанның айналасында екі тармақты гүл шоғы: оң жақта зәйтүн, сол жақта құрма бұтағы, бейбітшілік символы және дәстүрлі түрде Мальтамен байланысты, барлығы өздерінің табиғи түстерінде, табанында ақ лентамен байланған, қызыл фонға жазылған «Repubblika ta' Malta» («Мальта Республикасы») деген сөздер қара әріптермен көрсетілген. Ұлттық елтаңба Мальта Президентінің туында да бейнеленген. Әртүрлі елтаңбалар паспорттарда, акциздік маркаларда, ресми құжаттарда және басқа да мақсаттарда қолданылады. Мальта монеталарының көпшілігінде елтаңба бейнеленген, ең ірілері – Мальта лирасының екінші сериясы, сондай-ақ кейбір Мальта евро монеталары мен көптеген алтын немесе күміс ескерткіш монеталары (Мальта лирасымен немесе евромен). Мальта пошта маркаларында да әр түрлі уақытта елтаңбалар пайда болған.
The coat of arms of Malta is the national coat of arms of the country of Malta. The present coat of arms is described by the Emblem and Public Seal of Malta Act of 1988 as a shield showing an heraldic representation of the national flag of Malta; above the shield a mural crown in gold with a sally port and five turrets representing the fortifications of Malta and denoting a city state; and around the shield a wreath of two branches: the dexter of olive, the sinister of palm, symbols of peace and traditionally associated with Malta, all in their proper colours, tied at base with a white ribbon, backed red and upon which are written the words Repubblika ta' Malta (“Republic of Malta” in Maltese) in capital letters in black. The national coat of arms also appears on the Presidential Standard of Malta. The various coats of arms appear on passports, excise stamps, official documents and various other uses. Many Maltese coins feature a coat of arms, most notably the second series of the Maltese lira, some Maltese euro coins, and many gold or silver commemorative coins (either denominated in the Maltese lira or in Euro). Coats of arms were featured various times on Maltese postage stamps as well.
1800-1964 жылдар аралығындағы елтаңбалар
Мальта 1800 жылдан 1813 жылға дейін британдық протекторат, ал 1813 жылдан 1964 жылға дейін колония болды. Мальтада қолданылған елтаңба Ұлыбританияның елтаңбасы болды. Дегенмен, 1875 жылдан 1964 жылға дейін Мальтада үш колониялық белгі болды. Біріншісі (1875 – шамамен 1898 жыл) ақ және қызыл фонға ақ мальтий кресін бейнеледі, екіншісі ( – 1943 жыл) ақ және қызыл қалқанды көрсетті (Мдина қаласының елтаңбасына ұқсас), ал үшіншісі (1943–1964 жылдар) 1898 жылғы елтаңбаға ұқсас болды, бірақ ақ бөлігінде көк түсті кантонға Джордж кресі қосылды. Барлық үш белгі Мальтаның мемлекеттік туларында және губернатордың туында бейнеленді.
Malta was a British protectorate from 1800 to 1813 and a colony from 1813 to 1964. The coat of arms used in Malta was the arms of Great Britain:
However, Malta had three colonial badges between 1875 and 1964. The first (1875 – c. 1898) showed a white Maltese cross on a white and red panel, the second ( – 1943) showed a white and red shield (like the arms of Mdina), and the third (1943–1964) was like the 1898 arms, but with a George Cross on a blue canton on the white half. All three badges were featured on the Maltese state ensigns and the Governor's flag:
1964 және 1975 жылдар аралығындағы елтаңба
Бұл елтаңба 1964 жылдың 21 қыркүйегінде тәуелсіздік алғаннан кейін қабылданды. Онда Мальта туын ұстаған екі дельфин бейнеленген, біреуі пальма бұтағымен, екіншісі жеңісті және бейбітшілікті көрсететін зәйтүн бұтағымен. Жоғарыда қамал пішіндес қабырғалық тәж, оның үстінде бес сегізбұрышты мұнара орналасқан, ал мұнараның үстінде қызыл және ақ ленталар бар. Төменде – айналағы Жерорта теңізін бейнелейтін көк толқындар, Мальтаның сегіз қырлы кресі – Сент-Джон орденімен байланысты екенін, сондай-ақ батылдық пен нығайлылықты көрсетеді. Қалқанның астындағы лентада Virtute et Constantia (Батырлық және нығайлылық) деген ұран жазылған. Бүгінде бұл ұран Ұлттық Еңбек орденінде қолданылады. Сонымен қатар, қабырғалық тәждің орнына Сент-Эдвард тәжінде тұрған арыстан бейнеленген нұсқасы да болды, ол Мальтаның генерал-губернаторының елтаңбасы ретінде пайдаланылды.
This coat of arms was adopted upon independence on 21 September 1964. It depicts two dolphins which support a depiction of the Maltese flag, one with palm branch and the other with an olive twig representing victory and peace respectively. Above is a mural crown shaped like a fort with five octagonal turrets surmounts a helmet, with red and white ribbons. Below are blue waves representing the surrounding Mediterranean Sea, the Maltese eight pointed Cross representing the connection with the Order of St. John as well as courage and determination. The ribbon under the shield has the motto Virtute et Constantia (by Valour and Firmness). Nowadays, this motto is used by the National Order of Merit. A version with a statant guardant lion on the St Edward's Crown instead of the mural crown was also used, and this served as the coat of arms of the Governor General of Malta.
1975-1988 жылдар аралығындағы эмблема
Бұл эмблема Мальта республика болып жарияланғаннан кейін жеті ай өткен соң, 1975 жылдың 11 шілдесінде қабылданды. Онда күннің шығысы, дәстүрлі мальтийлік қайық, қашау және шанышқы, сондай-ақ опунция бейнеленген. Бұл символдардың барлығы Мальтамен байланысты. Суреттің астында сол кездегі мемлекеттің жаңа аты – Repubblika ta' Malta (Мальта Республикасы) деп жазылған. Мальта премьер-министрі Дом Минтофф 1964 жылғы гербті өзгертуді қалаған, себебі ол қабырға тәжін монархияның символы деп қате түсінді, демек ол республикалық Мальтаның гербінде орын алмауы керек еді. Минтофф Эспирит Бартет оқытқан өнер студенттерінен дизайн жасауды сұрады, осы дизайн паспорттардың мұқабасына қолданылатын болды. Эдуард Абела жасаған дизайн таңдалды. Соңғы нұсқасы келісілді, жаңа паспорттар басылып шығарылды және бұл дизайн Мальтаның ресми эмблемасы ретінде қабылданды. Эмблема геральдикалық емес болғандықтан көп дау тудырды және 1987 жылғы сайлауда ұлтшылдар жеңіске жеткеннен кейін көп ұзамай қазіргі гербпен ауыстырылды. 1964 жылғы гербті қайта қабылдау туралы ұсыныс болды, бірақ ақырында оның жеңілдетілген нұсқасы таңдалды. Жаңа гербтің алдын ала эскиздерін Адриан Стрикленд, ал дизайнды аяқтауды Роберт Кали жасады.
This emblem was adopted on the 11 July 1975, seven months after Malta became a republic. It showed a coastal scene with the rising sun, a traditional Maltese boat, a shovel and a pitchfork, and an Opuntia. All of these symbols are somewhat connected to Malta. Underneath the image the then new name of the state Repubblika ta' Malta (Republic of Malta) was written. The Maltese Prime Minister, Dom Mintoff, had wanted to change the 1964 coat of arms since he mistook the mural crown as representing royalty and therefore had no place on republican Malta's coat of arms. Mintoff chose a class of art students taught by Esprit Barthet to create a design to be used on the covers of passports, and a design by Edward Abela was chosen. A final design was agreed upon and the new passports were printed and the design was officially adopted as the emblem of Malta. The emblem was controversial since it was not heraldic, and it was replaced by the current coat of arms soon after the Nationalists won the 1987 election. It was proposed that the 1964 coat of arms be readopted, but eventually a simplified version of it was chosen. The new coat of arms was designed by Adrian Strickland, who prepared preliminary sketches, and Robert Calì, who finished the design.