Кіріспе

"Get Up, Stand Up" - Боб Марли мен Питер Тош жазған ән. Ол алғаш рет The Wailers тобының 1973 жылғы "Burnin'" альбомында жарық көрді. Боб Марли мен The Wailers тобы оны көптеген нұсқада жазып, тікелей орындады, ал Питер Тош пен Банни Уэйлер жеке орындауларын ұсынды. Кейіннен ол "Legend" және "Rebel Music" жинақтарына, сондай-ақ "Live at the Roxy" сияқты концерттік жазбаларға енгізілді. 1973 жылы "Get Up, Stand Up" Нидерландтың Top 40 тізімінде 33-орынды, ал 1986 жылы Жаңа Зеландияда 49-орынды иеленді. "Get Up, Stand Up" Марлидің ең ұлы әндерінің бірі саналады. 2020 жылы Rolling Stone журналы оны Боб Марлидің 50 ең үздік әнінің тізімінде бірінші орынға, ал The Guardian журналы Марлидің 30 ең үздік әнінің тізімінде екінші орынға қойды. 1999 жылы Island Records лейблындағы Боб Марли & The Wailers тобының 1973 жылғы "Get Up, Stand Up" жазбасы Грэмми атақ залына енгізілді.

Концерттердегі тұжырымдама және қолдану

Марли Гаитиде гастрольдік сапарда жүргенде осы әнді жазған. Оның сол кездегі әйелі Эстер Андерсонның айтуынша, Гаитидің кедейлігі мен халықтың өмірі оған терең әсер еткен. Хордың мелодиясы Марлидің құрмет тұтқан War тобының өткен жылы жарық көрген "Slippin' into Darkness" әніндегі аспаптық мотивке негізделген. Бұл ән Марлидің концерттерінде жиі орындалды, көбінесе соңғы ән ретінде. "Get Up, Stand Up" Марли сахнада орындаған соңғы ән болды, ол 1980 жылдың 23 қыркүйегінде Питтсбург, Пенсильвания штатындағы Стэнли театрында (қазіргі Бендем орталығы) орындалды. "Live at the Hollywood Bowl" DVD-дегі Бен Харпер өзінің бала кезіндегі бір оқиғасын айтады: 1978 жылы Боб Марлидің Starlight Amphitheater-дегі концерті кезінде Питер Тош еш хабарсыз осы ән орындалып жатқанда келіп, Марлиден микрофонды алып, әннің соңғы шумағын дауыстап айта бастады, бұл оқиға көп көрерменнің ықыласына бөленді. Тош сол кезде Rolling Stones тобының гастрольдік тобы ретінде сахнада болған.

The Wailers-тің жазбалары

Ән үш үлкен Wailers тобы тарапынан қайта жазылып, қайта шығарылды. Әрқайсысы үшінші тармақтағы "Құдіретті Құдай – тірі адам" деген мәлімдемеге әртүрлі аранжировкалармен және тәсілдермен жақындасты. Bob Marley and the Wailers 1975 жылы Live! альбомында Bob Marley-дің ғана нұсқасын шығарды, бұл нұсқа үшінші тармақтан кейін айтылатын "WO YO!" ұранымен ерекшеленді. Тош 1977 жылы екінші альбомы Equal Rights-қа өзінің жеке нұсқасын қосты. Бэнни Уэйлер Protest альбомында өзінің нұсқасын соңғы болып шығарды. Бұл нұсқада Тош, оның өлімінен бұрын альбомды жазуға қатысқандықтан, қатысты.

Қаптамалар мен ремикстер

1988 жылы ән Адам құқықтары үшін Amnesty International концертінде Брюс Спрингстин, Стинг, Питер Габриэль, Трейси Чэпман және Юссу Н'Дур орындаған. 2014 жылы жарық көрген "Songs from a Stolen Spring" альбомында "Squeeze" тобымен танымал Гленн Тилбрук орындаған әннің нұсқасы бар. Бұл нұсқа египеттік әнші Дина Эль Ведидидің "Beyond These Doors" әнімен үйлесім тапқан. 2014 жылы украиндық Bloom Twins тобы Киевтегі Тәуелсіздік алаңын басып тұрған Евромайдан наразыларына қолдау көрсету мақсатында ән жазды.