Кіріспе

Джон Мейсон Пек (1789–1858) – американдық баптист миссионері, АҚШ-тың батыс шекарасында, әсіресе Миссури және Иллинойс штаттарында қызмет еткен. Заманының көрнекті құлдыққа қарсы күресушісі Пек көптеген білім беру орындарын құрды және жазбаларымен белгілі болды.

Өмірбаян

Коннектикут штатының Личфилд қаласында шаруа отбасында дүниеге келген Пек формальды білім аз алды, бірақ 1807 жылы мектепте оқытушы болып жұмыс істеді. Ол өз қауымдық шіркеуінде өткен діни шарада христиан дініне келді.

Неке және отбасы

1809 жылы 8 мамырда Пек Личфилдте танысқан Нью-Йорк штатының тумасы Салли Пэйнге үйленді. 1811 жылы жұбайлар Коннектикут штатынан Нью-Йорк штатының Грин округіне, оның отбасының үйіне жақын жерге көшіп кетті. Бірінші ұлдары дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай олар Жаңа Дурхам, Нью-Гэмпшир шіркеуінен келген миссия аясында баптист шіркеуіне қосылды. Пек мектепте сабақ берді және көп ұзамай Кэтскилл мен Амениядағы баптист шіркеулерінде пастор болып қызмет етті. Льютер Райспен кездескеннен кейін ол миссионерлік жұмысқа қызығушылық танытты және тағайындалуды күтіп тұрғанда Уильям Стаугтоннан сабақ алу үшін Филадельфияға барды. Сол жерде Пек Джеймс Элли Уэлчпен танысты, ол оның миссионерлік серігіне айналды.

Мансап

"Миссури территориясына миссионерлік қызмет көрсету" үшін қаржы жинаған Пек және Уэлч отбасылары батысқа қарай сапар шегіп, 1817 жылдың желтоқсан айында Сент-Луиске келді. Пек және Уэлч Сент-Луис қаласындағы алғашқы протестант шіркеуі – Бірінші Баптист шіркеуін құрды және 1818 жылдың ақпанында Миссисипи өзенінде екі адамды дүркіреп суға батырып, дінге өтті. Жыл соңына қарай олар батыстағы алғашқы миссионерлік қоғамды құрды: Жақсы Жаңалықты Тарату Біріккен Қоғамы. 1820 жылы үшжылдық конвенция, қаржы тапшылығына тап болып, миссионерлердің көшіп кетуі жалғасады деп сенгендіктен, оларға миссионерлік қолдау көрсетуді тоқтатты. Пек Исаак Маккоймен бірге америкалықтар арасында жұмыс істеу үшін шығысқа немесе солтүстікке оралудан бас тартты. Оның орнына ол Сент-Луис маңында өз миссионерлік қызметін және шіркеулер құруын дербес жалғастырды. Екі жылдан кейін Массачусетс Баптист Миссионерлік Қоғамы Пекті миссионерлік сапарларға аптасына 5 доллар төлеп жұмысқа алды. Осы уақытта Сент-Луис баптистері Батыс Баптист Қоғамымен бірге ғимарат салып, үстіне бас қосатын зал (олар англикан, методист, пресвитериан және басқа да протестанттық конфессиялармен бөлісті) салды. Пек Киелі кітап қоғамдарын және жексенбілік мектептер қауымдастығын құруға белсенді түрде қатысты. Киелі кітаптарды тарату Дэниел Паркер сияқты географиялық тұрақтылықтағы уағыздаушылардың миссионерлік қызметіне қарсылықты "тыныш түрде әлсіретті", сонымен қатар сауаттылықты және христиандық принциптерді (ұстамдылық пен құлдыққа қарсылық сияқты) таратып, шашыраңқы ауылдық халық арасында тарады. 1822 жылы Пек Иллинойс штатындағы Рок-Спрингске ферма құру үшін көшті және ол құрған әртүрлі қоғамдарды, сондай-ақ шалғайдағы шаруа қожалықтарын аралау үшін сапарлар ұйымдастырды. Бір сапарында Пек 80 жасқа жуық Дэниел Бунға барып, кейіннен шекарашының өмірі туралы кітап жазды. 1824 жылы Пектің уағыздауы Иллинойс губернаторы Эдвард Коулздың Иллинойс конституциясын құлдыққа рұқсат беру үшін қайта қарау әрекеттерін жеңілдетуге көмектесті. Төрт жылдан кейін Сент-Луистегі қара баптистер өз шіркеуін құруға тырысты және Пектің көмегімен Сент-Луис Африкалық шіркеуін (кейіннен Сент-Луис Бірінші Баптист шіркеуі деп аталды) құрды. Алғашқы 220 мүшесінің 200-і құл болған. Пек жас ерікті Джон Берри Мичумды олардың пасторы етіп тағайындады. Содан кейін Пек Иллинойс Баптист Білім беру Қоғамын құрып, оның бірінші хатшысы болды. Америка Баптист Үй Миссиясы Қоғамы 1832 жылы Пектің ықпалымен ұйымдастырылды, ал оның бірінші хатшысы ретінде Джонатан Гоинг (өткен жылы оның өтініші бойынша Массачусетстен жіберілді) тағайындалды. Бұл қоғам, Пек сияқты, өз күш-жігерін шекарадағы адамдарға – қоныс аударушыларға, америкалықтарға және кейін бұрынғы Конфедерация құлдарына бағыттады. Пек сонымен қатар 1834 жылы Иллинойс штатының Баптист конвенциясын құруға көмектесті және оның бірінші президенті болды. Ол ауыл шаруашылығы, шекаралық тарих және америкалықтар туралы көп жазды. 1843 жылы ол Америка Баптист Баспа Қоғамын құрды. Пек сондай-ақ апталық діни журнал – "Батыс Пионері" журналын шығарды. Гарвард университеті 1852 жылы Пекке құрметті диплом берді.

Өлім және мұра

40 жылдық қызметі барысында Пек 900 баптист шіркеуінің ашылуына көмектесті, 600 пастор қадімдікке ие болды және 32 000 адам баптист дініне келді. Ол Иллинойс штатындағы Рок-Спрингс қаласында қайтыс болды, сонда алғаш рет жерленді. Оның денесі Сент-Луис қаласындағы Беллефонтейн зиратына қайта жерленді.