Кіріспе

Үнді аспапы

Эсрадж (шахмукша: اسراج) – Үндістанның екі түрі бар ішекті аспап, ол Үндістан субконтинентінің барлық аймақтарында кездеседі. Бұл аспап салыстырмалы түрде жаңа, шамамен 300 жылдық тарихқа ие. Ол Солтүстік Үндістан мен Пәкістанда, әсіресе Пунджабта таралған, онда сикх музыкасында, индустани классикалық шығармаларында және Батыс Бенгалияда қолданылады. Эсрадж – құрылымы жағынан сәл ерекшеленетін сарангидің қазіргі заманғы түрі. Саранги және оның түрі көптеген ондаған жылдар бойы танымалдылығын жоғалтып келді. 1980 жылдары аспаптың жоғалу қаупі туды. Алайда, сикх киртанының дәстүрлі аспаптарын жаңғыртуға бағытталған "Гурмат Сангит" қозғалысының арқасында, эсрадж қайтадан назар аударуда. Батыс Бенгалияда Рабиндранат Тагор Вишва-Бхарати университетіндегі (Шантиникетан деп те аталады) барлық студенттер үшін осы аспапты міндетті етуге бұйрық берді. Осы себепті, эсрадж дәстүрлі музыканың негізгі сүйемелдеуші аспабы болып саналады.

Тарих

Бұл - The-ның қазіргі нұсқасы. Оны шамамен 300 жыл бұрын 10-шы сикх гуруы Гуру Гобинд Сингх жасаған, ол оны көне және ауыр Taus аспабына негіздеген. Бұл сикх әскері – Халсаға аспапты жылқыда алып жүруді ыңғайлырақ етті. Халық әңгімелерінде айтылуынша, оны Гайадамда тұратын музыкант Ишвари Радж жасаған.

Құрылыс стилі

Оның және оның нұсқасы, , ұқсас, бірақ ерекше құрылыс стиліне ие, әрқайсысында 20 ауыр металл лады бар орташа өлшемді ситар сияқты мойын бар. Бұл мойында 12–15 симпатиялық жіптерден тұратын ұзын ағаш тіреуіш бар, олар тарда жіптері деп аталады, сондай-ақ 2–3 жавари жіптері бар. Жавари жіптері арқылы вади, самвади және найешвар ноталарын күшейтуге болады, бірақ жавари жіптері міндетті түрде болуы керек емес. Жавари дыбысты өткір етуге көмектеседі. -да симпатиялық жіптер көбірек, ал корпусының пішіні басқаша, -да төрт негізгі жіп бар, ал -да 6 жіп бар, екеуі де ішекті аспаптар. Барлық жіптер металдан жасалған. Резонаторлық тақта сарангидегідей, ешкі терісінен жасалған созылған бөлік. Кейде құралдың үстіне тепе-теңдік сақтау үшін немесе дыбысты жақсарту үшін лақ орнатылады. -дың екі түрі бар: дәстүрлі түрі және Раннахир Рой жасаған заманауи модель. Бұл нұсқасы ұзынырақ, саусақ тақтасы кеңірек, ал үш гул жібіне жақын орналасқан қосымша, кішірейтілген "жавари" тіреуіші бар. Жаңа модельдің корпусы үлкен, артқы жағында тесіктер бар, сонымен қатар оның мойнының артында ашық, алынып тасталатын "түмба" бар. Калькутталық аспап шебері Дулал Патра Ройдың нұсқаулары бойынша -дың жаңа моделін жасауға жұмыс істеді.

Ойнау

Ойыншы тізе бүгіп отырғанда тізелерінің арасына, немесе көбінесе отырып тізесіне қоюға болады, сондай-ақ ойыншының алдындағы еденге қойып, мойнын сол иығына сүйейді. Тек қана ойнаушылар оны тік ұстап, құрсағына қояды. Оны садақпен ( "газ" деп аталады) тартады, ал екінші қол ішектердің үстіндегі тақталармен жылжиды. Ойыншы нотаны жоғары немесе төмен жылдырып, портманто немесе миенд эффектін шығара алады. Бұл аспап дауысты музыканың "гамағын" имитациялай алады, ал ортаңғы саусақты қолдану арқылы "критан" жасауға болады. Рой өзінің шығармаларында ситарбаз, сарродбаз және есражбазды пайдаланған.