Кіріспе

Мьянманың оңтүстігіндегі архипелаг Мьянманың ең оңтүстік бөлігінде орналасқан Мьянма архипелагы (Мьейк архипелагы немесе Мьейк Кюндзу) Танинтарьи аймағының құрамына кіреді. Ол 800-ден астам аралдан тұрады, олардың мөлшері өте кішкентайдан жүздеген шаршы километрге дейін өзгеріп, Малай түбегінің батыс жағалауындағы Андаман теңізінде, оның Индокитайдың қалған бөлігімен жалғасатын солтүстік жағына жақын орналасқан. Малай халқы жергілікті тұрғындар Пашу деп аталатындықтан, оларды кейде Пашу аралдары деп те атайды.

Қоршаған орта

Геологиялық тұрғыдан алғанда, аралдар негізінен әктас пен граниттен тұрады. Олар көбінесе тығыз тропикалық өсімдіктермен, оның ішінде жаңбырлы ормандармен жабылып, жағалаулары жағажайлармен, жартасты мүйістермен және кейбір жерлерде мангр батпақтарымен көркейді. Жағалауда кеңінен тараған коралл рифтері бар. Архипелагтың адамзаттың табиғи ортаға тигізетін әсерінен шалқаюы, аралдар мен Андаман теңізінің суларындағы өсімдік және жануарлар әлемінің мол түрлілігіне әкелді, бұл аймақтың дайвингке танымал орын ретіндегі беделін арттырды, сондай-ақ кит акулалары мен дугонгтар сияқты жойылу қаупі төніп тұрған мегафаунаға да мекендейді. Бұл аймақ көшіп жүретін киттер үшін де маңызды. Канма Кюннің шығысындағы "Киттер шығанағы" көптеген киттердің бұл жерде болғанының тарихи куәсі ретінде аталған. Осы түрлілікке Брайд китінің тұрақты популяциясы, көк киттердің сирек кездесуі, лонгманның тұмсықты киті, белдік тісті кит, косатка, дельфиндер, қанатсыз дельфиндер және Иравади дельфиндері кіреді. Аралдарда бұғылар, маймылдар, мүйізді құстарды қоса алғанда тропикалық құстар және жабайы шошқалар сияқты әртүрлі жануарлар гүлденеді. Ірі аралдардың бірі Ланбиде Суматралық мүйізді бұғының кездесетіні туралы расталмаған хабарлар бар, бірақ бұл кеңінен күмәндануда. Аймақтағы экологиялық қауіптерге шамадан тыс балық аулау және жарылыс арқылы балық аулау кіреді.

Тарих

Бұл архипелагқа алғаш рет оңтүстіктен келген малай теңізшілері қоныстанған болуы мүмкін. Дегенмен, ол 20-ғасырға дейін көбінесе адам қоныстанбаған. Малайлар мен қытай саудагерлері оңтүстік-батыс муссонынан қашу үшін ішкі сулардан пайдаланса, ірі кемелер күрделі теңіз географиясынан сақтанды. Бұл жер қарақшылар мен құл сатушыларға да пана берді, себебі оны бақылауға келмейтін еді. Осы себепті мокен халқы осы жерде қашып, қазіргі заманға дейін қорғалды. Аралдардың нақты карталары 1824 жылы британдықтар басып алғаннан кейін ғана жасала бастады. Бірінші болып капитан Росс 1820-жылдардың соңында сыртқы аралдарды зерттеді, ал капитан Ллойд 1830-жылдардың соңында ішкі аралдарды зерттеді. Сондай-ақ, сол кезде, 1838-1840 жылдар аралығында, доктор Йохан В. Хелфер Шығыс Индия компаниясы тапсырмасымен архипелагтың барлық аспектілерін зерттеді. Оның күнделігінің көшірмесі және оның маршруттарын көрсететін интерактивті карталар төмендегі сыртқы сілтемелерде берілген.

Халық саны

Жергілікті халық Мокен деп аталатын этникалық азшылыққа жатады, кейде оларды "Теңіз цыгандары" деп те атайды, бірақ бұл термин Оңтүстік-Шығыс Азиядағы бірнеше топты қамтиды. Олар теңізде тіршілік ететін халық және ғасырлар бойы сақталған дәстүрлі өмір салтын ұстанады, мысалы, балық аулау және қайық жасау сияқты жұмыстармен айналысады. Құрғақ маусымда оларды дәстүрлі қайықтарында кездестіруге болады, ал жаңбырлы маусымда көбінесе құрлықта тұрады. Мокендердің айтуынша, аралдар үлкен мифологиялық су тасқынынан кейін материктен бөлініп шыққан.

Архипелагтағы әскери режимнің зорлық-зомбылығы

Мергуи архипелагы Танинтарьи облысында орналасқан. Бұл облыс Мьянма азамат соғысы кезінде зорлық-зомбылықтың күшті әсеріне ұшыраған аймақтардың бірі. Мергуи архипелагындағы зорлық-зомбылық көбінесе бейбіт азаматтарға бағытталған, оның ішінде балықшылардың жаппай қырғыны және көркем Кристи аралының тұрғындарының толық құрылымына жасалған шабуылдар да болды.

Туризм

Бұл аймақ 1997 жылы Мьянма мен Таиландтың Пхукет аралындағы дайвинг операторлары арасындағы келіссөздерден кейін ғана шетелдік туристерге ашылды. Суға түсуге ең қолайлы жағдайлар желтоқсаннан сәуірге дейін байқалады, ал кит акулалары мен манта сәуірден мамырға дейін келеді. Бес жұлдызды казино және гольф курорты – "Андаман" клубы қазір Тахтай Кюнде орналасқан.

Танымал мәдениетте

1965 жылы Джеймс Бондтың "Тандербол" фильмінде Эрнст Ставро Блофельд НАТО-дан халықаралық қылмыстық ұйым SPECTRE-ге 100 миллион фунт стерлингке бағаланған, міңсіз ақ алмаз төлемін талап етеді, оны Мьянма жағалауындағы Мергуи архипелагына салу керек. Мергуи архипелагы В. Э. Джонстың "Бигглс" кітаптарында бірнеше рет кездеседі: "Бигглс – Әуе комиссары" (1937), "Бигглс тауар жеткізеді" (1946) және "Бигглс және жоғалған тәждер" (1964).