Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1654 жылғы 16 мамырда болған бұл шайқас Дарданелл бұғазының аузындағы бірқатар қатал шайқастардың біріншісі болды, себебі Венеция және кейде басқа христиан күштері түріктерді Критке шабуыл жасаудан алдын ала тоқтатуға тырысты. Венециялық қолбасшы Джузеппе Дельфино 19 сәуірде Дарданеллдің аузына жетті. Оның 17 желкенді кеме, 2 галесса және 8 галерадан тұратын флоты жеткілікті емес немесе толық дайын болмады. Мурад, Капудан-паша (адмирал) 10 мамырда Стамбулдан 30 желкенді кеме, 6 галесса (Түркияда махон деп аталады) және 40 галерамен шығып, 15 мамырда Дарданеллдің аузынан жоғарыдағы Тарлыққа жетті. Оның флоты 3 қатарға бөлінді: біріншісі – желкенді кемелер, екіншісі – галеастар, үшіншісі – галералар. Келесі күні Дельфино шабуыл жасады. Оның жоспары түріктер өтіп кеткенше кемелерін бекініп тұруға және содан кейін арттан шабуылдау еді. Бірақ венециялық кемелердің көпшілігі тым ерте шабуылдады, Дельфиноның «Сан-Джорджо-Гранде» кемесі, оның орынбасары Даниэле Морозинидің «Аквила-д'Оро» кемесі, «Орсола Бонавентура» (Себастьяно Молино), «Маргарита», 2 галесса және 2 галера қолдаусыз қалды. «Аквила-д'Оро» алдымен үлкен Осман кемесінің шабуылына ұшырады, оны 5 түрік кемесі көмекке келгенге дейін басып алды. Осман кемесі өртенді, соның салдарынан «Аквила-д'Оро» да өртенді. Морозини қайықпен қашуға тырысқанда тұтқынға алынды. Шайқас жалпыға бірдей күшпен жүрді, аяқталғанда венециялықтар 2 кеме және 1 галераны өртеді, 1 галераны басып алды, галералардың басшысы Франческо Морозини қаза тауып, Даниэле Морозини тұтқынға алынды. Жалпы шығын 30 қаза тапқан және 40-қа жуық жараланған адамды құрады, бірақ бір мәліметте көрсетілген сан одан да көп. Османдықтар 2 желкенді кеме, мүмкін 1 галесса және 1 галераны жоғалтты.
This battle, which took place on 16 May 1654, was the first of a series of tough battles just inside the mouth of the Dardanelles Strait, as Venice and sometimes the other Christian forces attempted to hold the Turks back from their invasion of Crete by attacking them early. Venetian commander Giuseppe Delfino reached the mouth of the Dardanelles on 19 April after a voyage in which he lost approximately 3 ships. His fleet of 17 sailing ships, 2 galleasses and 8 galleys was not large enough or adequately prepared. Murad, the Kapudan Pasha (admiral) left Istanbul with 30 sailing ships, 6 galleasses (known in Turkey as mahons), and 40 galleys on 10 May and reached the Narrows, just above the mouth of the Dardanelles, on 15 May. His fleet was formed into 3 lines: sailing ships first, then galleasses, then galleys. The next day Delfino attacked. His plan was for his ships to remain at anchor until the Turks passed and then to attack the rear. However most Venetian ships sailed too soon, leaving Delfinos ship, San Giorgio grande, that of his second, Daniele Morosini, Aquila d'Oro, along with Orsola Bonaventura (Sebastiano Molino), Margarita, 2 galleasses and 2 galleys without support. Aquila d'Oro was attacked first, by a large Ottoman ship which she managed to capture, before 5 Turkish vessels came to its rescue. The Ottoman vessel ended up being burnt, leading to the burning of Aquila d'Oro too. Morosini was taken prisoner as he tried to flee in a boat. The action became more general, and when it was over the Venetians had lost 2 ships and 1 galley burnt, 1 galley captured, as well as the leader of the galleys, Francesco Morosini, killed, and Daniele Morosini captured. Total casualties were 30 killed and about 40 wounded, although one account had higher figures. Ottoman losses were 2 sailing ships burnt, and perhaps 1 galleass and 1 galley lost.