Кіріспе

1-ші 6-шы 8.3 - Не? 1-ші 6-шы 8.4 - Не? 1-ші 6-шы 8.5 - Не?

Сәуір-маусым

25 сәуір – Морея соғысы басталады, өйткені Венеция Республикасы Грекияның Пелопоннес аймағын, Коринф пен Спартаны қамтитын және османдықтар Морея деп атаған жарты аралды бақылау үшін Осман империясына соғыс жариялайды. 18 мамыр – Франция теңіз күштері Франция мен Генуя Республикасы арасындағы Біріктіру соғысы барысында Италияның Генуя қаласын 10 күндік бомбалауды бастайды. Шайқас кезінде Абрахам Дюкен басқаратын француз флоты шамамен 13 000 зеңбірек оғын атып, 21 және 22 мамырдағы уақытша атысты тоқтатудан басқа, жаңа технологияны – жарылғыш бомбаларды пайдаланады. 28 мамырда бомбалау аяқталғанда қаланың үштен екі бөлігі қиратылған немесе зақымдалған. 7 маусым – 27 сәуірде басталған алты апталық қоршаудан кейін Люксембург қаласы Франция армиясы тарапынан Испаниядан алынады, ал бұрын Испан Нидерландысының (қазіргі Бельгия) құрамында болған Люксембург Ұлы Герцогтығы Францияға қосылады. 27 маусым – Португалия Үндістан вице-королі Франсиско де Тавора, Португалияның Оңтүстік-Батысындағы Гоада орналасқан шағын колониясында, жергілікті тұрғындарға ана тілінде, яғни конкани тілінде сөйлеуге тыйым салады және оларға келесі үш жыл ішінде португал тілін үйренуді міндеттейді.

Қазан-желтоқсан

7 қазан – Жапонның бас министрі Хотта Масатоси қаза табады, осыдан кейін шогун Токугава Цунайошиде тиісті кеңесшілер болмай, оны практикалық емес жарлықтар шығаруға және жапон халқына қиындықтар туғызуға итермелейді. 8 қараша – Шотландиялық пастор және корольдер Джеймс VI мен Карл I Шотландиядағы шіркеулерді басып алуға тырысқан «Сойылғандардың» бірі Джеймс Ренвик өзінің «Апологетикалық жарияламасын» Ланнаркширдегі Камбуснетхан және оның төңірегіндегі шіркеу есіктеріне және базар орталықтарына жабыстырады. 19 қараша – 1683 жылы Бомбейдің Шығыс Индия компаниясының губернаторы Джозия Чайлдты тұтқындап, Бомбейдің ресми емес әкімшісі болып билікті өз қолына алған Ричард Кейгвин билікті компанияға және оның елшісі сэр Томас Грантемге қайтарады, соның ішінде жалпы кешірім алады. 10 желтоқсан – Исаак Ньютонның гравитация теориясынан Кеплер заңдарын тудыруы, «De motu corporum in gyrum» еңбегінде жазылған, Корольдік қоғамға Эдмонд Халлей оқиды. 17 желтоқсан – 1679 жылдан бері жалғасып келе жатқан Тибет-Ладах-Мұғұл соғысы 5-ші Далай-лама (Дези Сангье Гятсо) мен Ладакх королі Делек Намгьялдың Тингмосгаңдағы шартқа қол қоюымен аяқталады. Ладакх мемлекеті өзінің тәуелсіздігіне құрмет көрсетілгені үшін (қазіргі Үндістанның Джамму және Кашмир штатының бөлігі) сол аймаққа шетелдік әскерлерді шақырмауға келіседі.

Күні белгісіз

Жапон ақыны Игара Сайкаку Осакадағы Сумиёси тайшасында (ғибадатхана) 24 сағат ішінде 23 500 өлең шығарады; хатшылар оның айтқанын жаза алмай, тек өлеңдерді санап қана қояды. Британдық Шығыс Үндістан компаниясы Кантон қаласында сауда бекетін салуға Қытайдан рұқсат алады. Еуропада шайдың бір фунты бір шиллингке дейін сатылады, бірақ 5 шиллингтік импорт салығы көптеген ағылшын халқына тым қымбат; сондықтан, заңсыз әкелінген шай, заңды түрде әкелінген шайдан әлдеқайда көп ішіледі. Джон Буньян "Саяхатшының жолы" еңбегінің екінші бөлігін жариялайды.