1571 жылғы Лепанто теңіз шайқасы

Кіріспе

1571 жылғы Осман-Габсбург соғыстарының теңіз шайқасы 1571 жылғы 7 қазанда Лепанто шайқасы болды. Бұл шайқаста Папа Пий V ұйымдастырған католик мемлекеттерінің коалициясы – Қасиетті Лиганың флоты Патра шығанағында Осман империясының флотына ауыр жеңіліс сыйлады. Осман күштері Лепантодағы (ежелгі Наупакттың венециялық атауы – грек Ναύπακτος, түрік İnebahtı) теңіз базасынан батысқа қарай бет алғанда, Мессинадан шығысқа қарай келе жатқан Қасиетті Лиганың флотымен кездесті. Қасиетті Лиганың флоты 109 галера мен алты галеастан тұратын Венеция Республикасы, 49 галера Испания империясынан, 27 галера Генуя Республикасынан, жеті галера Папалық штаттарынан, бес галера Святой Стефан орденінен және Тоскананың Ұлы Герцогтығынан, үш галера Савой герцогтығынан, үш галера Мальта рыцарларынан және бірнеше жеке кемелерден құралды. Испания королі Филипп II-нің жартылай інісі Иоанн Австрия Папа Пий V-тің бұйрығымен флоттың бас қолбасшысы болып тағайындалды және папалық капитан Маркантонио Колонна мен венециялық Себастьяно Вениермен бірге орталық бөлімді басқарды; қанаттарға венециялық Агостино Барбариго мен генуэздік Джанандреа Дориа жетекшілік етті. Осман флоты 222 галера мен 56 галлиоттан тұрады және Мюеззинзаде Әли-паша, Махмет Сирокко және Оччали басқарды. Теңіз соғысы тарихында Лепанто батыс әлеміндегі соңғы ірі шайқас болып табылады, ол негізінен есу арқылы қозғалатын кемелердің – галералар мен галеастардың арасында өтті, олар ежелгі трирема соғыс кемелерінің тікелей мұрагерлері еді. Шайқас мәні бойынша "суда жүзетін платформалардағы жаяу әскер шайқасы" болды. Бұл классикалық антик заманнан бергі батыс тарихындағы ең ірі теңіз шайқасы болды, онда 450-ден астам соғыс кемелері қатысты. Келесі онжылдықтарда галеонның және желілік тактиканың маңыздылығы артып, галера оның дәуірінің басты соғыс кемесі ретінде ығыстырылып, "Желкен заманының" басталуын қадағалады. Қасиетті Лиганың жеңісі Еуропа мен Осман империясы тарихында маңызды орын алады, Осман флоты дерлік толығымен жойылды және Жерорта теңізіне Османның кеңеюінің шегіне жетті, бірақ Еуропадағы Осман соғыстары тағы бір ғасырға созылды. Бұл шайқас тактикалық параллельдері мен Еуропаны империялық экспансиядан қорғаудағы маңызды рөлі үшін ұзақ уақыт бойы Саламис шайқасымен салыстырылды. Бұл сонымен қатар, протестанттық реформациядан кейін діни соғыстардан қиналған Еуропа үшін үлкен символдық мағынаға ие болды. Папа Пий V Жеңіс шешімін белгіледі, ал Испанияның Филипп II жеңісті "Ең католик патшасы" және мұсылмандық басқындыққа қарсы христиандық дінді қорғаушы ретінде беделін нығайту үшін пайдаланды. Тарихшы Пол К. Дэвис былай деп жазады:

1571 naval battle of the Ottoman–Habsburg wars
the 1571 battle

The Battle of Lepanto was a naval engagement that took place on 7 October 1571 when a fleet of the Holy League, a coalition of Catholic states arranged by Pope Pius V, inflicted a major defeat on the fleet of the Ottoman Empire in the Gulf of Patras. The Ottoman forces were sailing westward from their naval station in Lepanto (the Venetian name of ancient Naupactus – Greek Ναύπακτος, Turkish İnebahtı) when they met the fleet of the Holy League which was sailing east from Messina, Sicily. The fleet of the Holy League consisted of 109 galleys and six galleasses from the Republic of Venice, 49 galleys from the Spanish Empire, 27 galleys from the Republic of Genoa, seven galleys from the Papal States, five galleys from the Order of Saint Stephen and the Grand Duchy of Tuscany, three galleys from the Duchy of Savoy, three galleys from the Knights of Malta and some private ships. John of Austria, half brother of Philip II of Spain, was named by Pope Pius V as overall commander of the fleet and led the centre division along with Papal captain Marcantonio Colonna and the Venetian Sebastiano Venier; the wings were commanded by the Venetian Agostino Barbarigo and the Genoese Gianandrea Doria. The Ottoman fleet consisted of 222 galleys and 56 galliots and was led by Müezzinzade Ali Pasha, Mahomet Sirocco and Occhiali. In the history of naval warfare, Lepanto marks the last major engagement in the Western world to be fought almost entirely between rowing vessels, namely the galleys and galleasses which were the direct descendants of ancient trireme warships. The battle was in essence an "infantry battle on floating platforms". It was the largest naval battle in Western history since classical antiquity, involving more than 450 warships. Over the following decades, the increasing importance of the galleon and the line of battle tactic would displace the galley as the major warship of its era, marking the beginning of the "Age of Sail". The victory of the Holy League is of great importance in the history of Europe and of the Ottoman Empire, with the Ottoman fleet almost completely destroyed and marking the turning point of Ottoman military expansion into the Mediterranean, although the Ottoman wars in Europe would continue for another century. It has long been compared to the Battle of Salamis, both for tactical parallels and for its crucial importance in the defense of Europe against imperial expansion. It was also of great symbolic importance in a period when Europe was torn by its own wars of religion following the Protestant Reformation. Pope Pius V instituted the feast of Our Lady of Victory, and Philip II of Spain used the victory to strengthen his position as the "Most Catholic King" and defender of Christendom against Muslim incursion. Historian Paul K. Davis writes that

More than a military victory, Lepanto was a moral one. For decades, the Ottoman Turks had terrified Europe, and the victories of Suleiman the Magnificent caused Christian Europe serious concern. The defeat at Lepanto further exemplified the rapid deterioration of Ottoman might under Selim II, and Christians rejoiced at this setback for the Ottomans. The mystique of Ottoman power was tarnished significantly by this battle, and Christian Europe was heartened.

Лепантодағы жеңіс әскери жеңістен гөрі моральдық жеңіс болды. Онжылдықтар бойы Осман түріктері Еуропаны қорқытып келді, Сулейманның жеңістері христиандық Еуропаны қатты алаңдатты. Лепантодағы жеңіліс Селим II тұсында Осман күшінің тез нашарлап бара жатқанын көрсетті, ал христиандар Османның осы сәтсіздігіне қуанды. Бұл шайқас Осман күшінің беделін айтарлықтай төмендетті және христиандық Еуропаны көтеріңкі көңіл күйге келтірді.

Өмірбаян

Христиандық коалицияны папа Пий V 1570 жылы Никосия мен Кипрдегі басқа да венециандық иеліктердің құлауынан кейін, 1571 жылдың басында түрік әскерлері қоршап алған Кипр аралындағы Фамагустаның венециандық колониясын құтқару мақсатымен құрған болатын. 1 тамызда венециялықтар Кипрді еркін тастап кетуге рұқсат етілетініне көз жеткізген соң, капитуляциялады. Алайда, Осман әмірі Лала Кара Мустафа-паша қоршауда шамамен 50 000 әскерін жоғалтып, уәдесін бұзып, венециялықтарды тұтқынға алды және Марко Антонио Брагадинге тірідей терісін сызып тастады. Қасиетті Лигаға Венеция Республикасы, Испания империясы (оның құрамында Неаполь Корольдігі, Габсбург монархиясы, Испания иелігінің бір бөлігі ретінде Сицилия және Сардиния Корольдіктері), Папалық Штаттар, Генуя Республикасы, Савой, Урбино және Тоскана Герцогтықтары, Госпитальдік Орден және басқалары кірді. Папаның батасын алған флоттың туы 1571 жылдың 14 тамызында Неаполь Корольдігіне (сол кезде Испанияның Филипп II билік еткен) жетті, онда ол салтанатты түрде Иоанн Австрияға тапсырылды. Альянстың барлық мүшелері Османдық флотты Жерорта теңізіндегі теңіз саудасының қауіпсіздігіне де, континенттік Еуропаның қауіпсіздігіне де қатысты маңызды қауіп ретінде қарастырды. Испания ең ірі қаржылық үлес қосушы болды, бірақ испандықтар өздерінің көп бөлігін Испанияның Барбария жағалауындағы султанаттарға қарсы соғыстары үшін сақтап қалуды жөн көрді, Венецияның мүддесі үшін теңіз күштерін жұмсауға құштар емес еді. Біріккен христиандық флот Австрияның Иоаннының басқаруына берілді, ал оның бас орынбасары Маркантонио Колонна болды. Әртүрлі христиандық контингенттер 1571 жылдың шілде және тамыз айларында Сицилиядағы Мессина қаласында Венецияның болашақ дожы Себастьяно Веньер басқаратын Венециядан келген негізгі күшпен кездесті.

Жауынгерлік реті мен орналасуы

Христиандық флот 206 галерея мен алты галеястан (венециялықтар жасаған, айтарлықтай артиллериясы бар үлкен жаңа галереялар) тұрды. Испания королі Филипп II-нің жартылай інісі Иоанн Австрияны папа Пий V флоттың бас қолбасшысы етіп тағайындады және орталық бөлімге жетекшілік етті, оның басты орынбасарлары мен кеңесшілері римдік Маркантонио Колонна мен венециялық Себастьяно Вениер болды; қанаттарға венециялық Агостино Барбариго мен генуэздік Джанандреа Дориа басшылық етті. Венеция Республикасы 109 галерея мен алты галеяны, 49 галерея Испания империясынан (оның ішінде Неаполь патшалығынан, Сицилия патшалығынан және басқа итальяндық аймақтардан 26 галерея), Генуя флотының 27 галереясы, Папалық мемлекеттердің жеті галереясы, Сент-Стефан ордені мен Тоскана Ұлы Герцогтығының бес галереясы, Савой герцогтығы мен Мальта рыцарларының әрқайсысынан үш галереясы және бірнеше жеке меншік галереялар берді. Бұл христиандық одақтың флотында 40 мың теңізші мен есуші болды. Сонымен қатар, ол шамамен 30 мың жауынгерді тасымалдады: 7000 жоғары сапалы испандық жаяу әскері, (Испания империясының 4000 әскері Неаполь патшалығынан, көбінесе Калабриядан алынған), 7000 неміс, 6000 итальяндық жалдамалы әскер, барлығы жақсы жауынгерлер. Тарихшы Джордж Финлейдің бағалауынша, қасиетті одақтың жағынан 25 мыңнан астам грек осы шайқаста соғысқан (әскерлер мен теңізшілер/есушілер ретінде) және олардың саны "көбінесе кез келген басқа ұлттың жауынгерлерінен асып түскенін" мәлімдеді. Есушілер көбінесе еркін азаматтар болды, олар құл немесе тұтқынға алынған есушілерден жоғары саналды, бірақ 16 ғасырда барлық галерея флотында (соның ішінде Венеция флотында 1549 жылдан бастап) құлдар, сотталғандар және әскери тұтқындар тез өсіп келе жатқан шығындарға байланысты бірте-бірте ауыстырылды. Венециялық есушілер көбінесе еркін азаматтар болды және қару-жарақ алып жүруге қабілетті болды, бұл олардың кемелерінің жауынгерлік күшін арттырды, ал сотталғандар қасиетті одақтың басқа эскадрильяларындағы көптеген галереяларды есуге пайдаланылды. Олардың көпшілігі бұрынғы жаулап алулар мен шайқастар кезінде тұтқынға алынған христиандар болды. Христиандар үшін артықшылық – кемелердегі қару-жарақ пен оқ-дәрілердің көптігі болды. Христиандардың 1815 қаруы болғаны анықталды, ал түріктерде бар болғаны 750 қару болды, олардың оқ-дәрілері жеткіліксіз болды. Христиандық флот 16 қыркүйекте Мессинадан шығып, Адриатика теңізін кесіп өтіп, жағалау бойымен жүзіп, 6 қазан күні Коринф шығанағының солтүстігінде орналасқан жартасты аралдар тобына жетті. Венециялық және испандық әскерлер арасында қақтығыс болды, ал Вениер Дон-Хуанды испандық әскердің намыстылығы үшін асып тастауымен ашуландырды. Ауа райы нашар болғанына қарамастан, христиандық кемелер оңтүстікке қарай жүзіп, 6 қазанда Сами портына, Кефалонияға (сол кезде Валь д'Алессандра деп те аталды) жетті, онда олар біраз уақыт болды. 7 қазанның таңында олар Патра шығанағына қарай жүзіп, Османдық флотқа кездесті. Екі флоттың да шығанақта стратегиялық мақсаттары болмаса да, екеуі де шайқасқа түсуді жөн көрді. Османдық флоттан Селим II шайқасуға нақты бұйрық берген, ал Иоанн Австрия Киевке қарсы жорықтың тұтастығын сақтау үшін шабуыл жасау қажет деп ойлады. 7 қазанның таңында, шайқасқа түсу туралы шешім қабылданғаннан кейін, христиандық флот солтүстік-оңтүстік бағытта төрт бөлімге бөлінді: Солтүстік бөлімі, жағалауға ең жақын, негізінен венециялық 53 галереядан тұрды, оған Агостино Барбариго жетекшілік етті, ал Марко Кверини мен Антонио да Канале қолдау көрсетті. Орталық бөлім Иоанн Австрияның өзінің «Реал» кемесінде 62 галереядан тұрды, сондай-ақ Маркантонио Колонна Папалық флагманды басқарды, Вениер венециялық флагманды басқарды, Паоло Джордано I Орсини және Мессинаның приоры Пьетро Джустиниани Мальта рыцарларының флагманды басқарды. Оң жақ бөлімі оңтүстікке қарай адмирал Андреа Дорианың шөбересі генуэздік Джованни Андреа Дориа басқаратын тағы 53 галереядан тұрды. Негізгі флоттың артында (яғни батысында) резервтік бөлім орналасқан, Альваро де Базан басқаратын, қажет болған жағдайда қолдау көрсетуге дайын болды. Османдық флоттың оң жағында Мехмед Сироко 57 галерея мен екі галлиоттан, ортасында Әли Паша 61 галерея мен 32 галлиоттан, оңтүстік жағалауда Улудж Али 63 галерея мен 30 галлиоттан тұрды. Орталық бөлімнің артында сегіз галерея, 22 галлиот және 64 фустадан тұратын кішкентай резервтік бөлім болды. Әли Паша өзінің христиандық құлдарына: «Егер мен шайқаста жеңіске жетсем, сіздерге бостандық беремін. Егер күн сіздердікі болса, онда Құдай сіздерге оны берді». Иоанн Австрия одан да қысқарып, экипажына: «Қорқақтар үшін жұмақ жоқ» деп ескертті.

The Christian fleet consisted of 206 galleys and six galleasses (large new galleys with substantial artillery, developed by the Venetians). John of Austria, half brother of Philip II of Spain, was named by Pope Pius V as overall commander of the fleet and led the centre division, with his principal deputies and counselors being the Roman Marcantonio Colonna and the Venetian Sebastiano Venier; the wings were commanded by the Venetian Agostino Barbarigo and the Genoese Gianandrea Doria. The Republic of Venice contributed 109 galleys and six galleasses, 49 galleys came from the Spanish Empire (including 26 from the Kingdom of Naples, the Kingdom of Sicily, and other Italian territories), 27 galleys of the Genoese fleet, seven galleys from the Papal States, five galleys from the Order of Saint Stephen and the Grand Duchy of Tuscany, three galleys each from the Duchy of Savoy and the Knights of Malta, and some privately owned galleys in Spanish service. This fleet of the Christian alliance was manned by 40,000 sailors and oarsmen. In addition, it carried approximately 30,000 fighting troops: 7,000 Spanish Empire regular infantry of excellent quality, (4,000 of the Spanish Empire's troops were drawn from the Kingdom of Naples, mostly Calabria), 7,000 Germans, 6,000 Italian mercenaries in Spanish pay, all good troops, A significant number of Greeks also participated in the conflict on the side of the Holy League with three Venetian galleys commanded by Greek captains. The historian George Finlay estimated that over 25,000 Greeks fought on the side of the Holy League during the battle (both as soldiers and sailors/oarsmen) and stated that their numbers "far exceeded that of the combatants of any other nation engaged". Oarsmen were mainly drawn from local Greek populations, who were experienced in maritime affairs, Free oarsmen were generally acknowledged to be superior to enslaved or imprisoned oarsmen, but the former were gradually replaced in all galley fleets (including those of Venice from 1549) during the 16th century by cheaper slaves, convicts, and prisoners of war owing to rapidly rising costs. The Venetian oarsmen were mainly free citizens and able to bear arms, adding to the fighting power of their ships, whereas convicts were used to row many of the galleys in other Holy League squadrons. many of them Christians who had been captured in previous conquests and engagements. an advantage for the Christians was the numerical superiority in guns and cannon aboard their ships. It is estimated that the Christians had 1,815 guns, while the Turks had only 750 with insufficient ammunition. The Christian fleet started from Messina on 16 September, crossing the Adriatic and creeping along the coast, arriving at the group of rocky islets lying just north of the opening of the Gulf of Corinth on 6 October. Serious conflict had broken out between Venetian and Spanish soldiers, and Venier enraged Don Juan by hanging a Spanish soldier for impudence. Despite bad weather, the Christian ships sailed south and, on 6 October, reached the port of Sami, Cephalonia (then also called Val d'Alessandria), where they remained for a while. Early on 7 October, they sailed toward the Gulf of Patras, where they encountered the Ottoman fleet. While neither fleet had immediate strategic resources or objectives in the gulf, both chose to engage. The Ottoman fleet had an express order from Selim II to fight, and John of Austria found it necessary to attack in order to maintain the integrity of the expedition in the face of personal and political disagreements within the Holy League. On the morning of 7 October, after the decision to offer battle was made, the Christian fleet formed up in four divisions in a north–south line:
At the northern end, closest to the coast, was the Left Division of 53 galleys, mainly Venetian, led by Agostino Barbarigo, with Marco Querini and Antonio da Canale in support. The Centre Division consisted of 62 galleys under John of Austria himself in his Real, along with Marcantonio Colonna commanding the papal flagship, Venier commanding the Venetian flagship, Paolo Giordano I Orsini and Pietro Giustiniani, prior of Messina, commanding the flagship of the Knights of Malta. The Right Division to the south consisted of another 53 galleys under the Genoese Giovanni Andrea Doria, great nephew of admiral Andrea Doria. A reserve division was stationed behind (that is, to the west of) the main fleet, to lend support wherever it might be needed, commanded by Álvaro de Bazán. The Ottoman fleet consisted of 57 galleys and two galliots on its right under Mehmed Siroco, 61 galleys and 32 galliots in the centre under Ali Pasha in the Sultana, and about 63 galleys and 30 galliots in the south offshore under Uluç Ali. A small reserve consisted of eight galleys, 22 galliots, and 64 fustas, behind the centre body. Ali Pasha is supposed to have told his Christian galley slaves, "If I win the battle, I promise you your liberty. If the day is yours, then God has given it to you." John of Austria, more laconically, warned his crew, "There is no paradise for cowards."

Шайқас

"Реал" кемесіндегі қарауыл 7 қазан күні таңертең түрік фургонын байқады. Дон Хуан соғыс кеңесін шақырып, шайқасқа түсуге шешім қабылдады. Ол флоты арқылы жылдам кемемен өтіп, офицерлері мен сарбаздарын бар күштерін салуға үндіді. Барлығына қасиетті тағылым берілді, галера құлдары тізбектерінен босатылды және Киелі Лиганың туы флагманның мачтасына көтерілді. Бастапқыда, христиандарға қарсы жел соққандықтан, түріктер соғысқа дайындыққа үлкермес бұрын, олармен байланысқа түсуден қорқынышты. Бірақ орташа сағатқа қарай, шайқасқа жақын, жел христиандарға қолайлы болып өтті, көптеген эскадрильялар ұрысқа дейін өздеріне бекітілген позицияға жетуге мүмкіндік берді. Христиандық шептің алдында орналасқан төрт галеас түрік галеяларына жақыннан оқ атып, олардың шайқас құрылымын маңызды сәтте шатастырды. Түске қарай, Перс шығанағының солтүстік жағалауына жақын, Барбариго мен Сирокко эскадрильялары арасында алғашқы қақтығыс болды. Барбариго Сирокконың оны қоршауына жол бермеу үшін жағалауға жақын қалуға тырысты, бірақ Сирокко судың тереңдігін білгендіктен, Барбаригоның желісі мен жағалау арасына галеяларды енгізе алды. Соңғы шайқаста кемелер бір-біріне сонша жақын келді, екі басшысы да қаза тапқан қолма-қол соғыс алаңы құрылды. Түрік кемелерінен босатылған құлдар қару-жарақпен қамтамасыз етіліп, шайқасқа қосылды, шайқасты христиандардың пайдасына бұрды. Осы уақытта, орталықтар мұндай күшпен соқтығысты, Әли Пашаның галеясы "Реал" кемесіне төртінші қатарға дейін кірді, ал екі флагманның айналасында испандық терцио жаяу әскері мен түрік янычарлары арасында қолма-қол соғыс басталды. "Реал" кемесіне жақын келгенде, Колонна кемесінің мұртымен жанына келді және қарсы шабуыл жасады. Колоннаның көмегімен түріктер "Реал" кемесінен ығыстырылды, түрік флагманы басып алынып, тазаланды. Әли Пашаның флагманындағы барлық экипаж, өзі Әли Паша да қаза тапты. Басып алынған кемеге Киелі Лиганың туы көтерілді, жақын маңдағы түрік галеяларының рухын жоқтың қалыпына келтірді. Екі сағатқа созылған шайқастан кейін түріктер оң және орталықта жеңіліске ұшырады, бірақ шайқас тағы екі сағатқа созылды. Лепанто шайқасында Киелі Стефан орденінің рыцарлары түсірген, түрік қолбасшысының туы болған деген ту әлі күнге дейін Пизадағы орденнің шіркеуінде сақтаулы. Христиандық оң жақтағы жағдай басқаша болды, өйткені Дориа тағайындалған позициясына бармай, оңтүстікке қарай жүзіп кетті. Ол шайқастан кейін түрік сол жанағының айналап шабуыл жасауына жол бермеу үшін осылай істегенін түсіндірді. Бірақ Дорианың капитандары ашуланып, командирдің сигналдарын сатқындық белгісі деп түсіндірді. Дориа христиандық орталықта үлкен кеңістік қалдырғанда, Улуч Али айналып, Колоннаның оңтүстік қанатына шабуыл жасады, Дориа араласуға тым алыс болды. Әли Мальта рыцарларының флагманының айналасындағы он бес галеядан тұратын топқа шабуыл жасап, христиандық орталыққа еніп, шайқастың бағытын өзгертуге қауіптендірді. Бұл Базан басқаратын резервтік эскадрильяның келуімен болдырған жоқ. Улуч Али Мальта рыцарларының тұтқынға алынған туын алып, шайқастан қашып кетті. Кешке дейін оқшауланған шайқастар жалғасты. Тіпті шайқас түріктерге қарсы бұрылғаннан кейін де, янычарлар тобы соңғы деміне дейін күресті. Айтуынша, бір кезде янычарлардың қару-жарағы таусылып, христиан қарсыластарына апельсин мен лимон лақтыра бастады, бұл шайқастың жалпы қайғы-қасіреті арасында күлкілі көріністерге әкелді. Шайқастың соңында христиандар 117 галея мен 20 галлиотты басып алды, ал 50-ге жуық кемені батырып немесе жойды. Шамамен он мың түрік тұтқынға алынды, ал мыңдаған христиан құлдары құтқарылды. Христиандық жақта 7500-ге жуық адам қаза тапты, ал түрік жағында 30000-ға жуық адам қаза тапты.

The lookout on the Real sighted the Turkish van at dawn of 7 October. Don Juan called a council of war and decided to offer battle. He travelled through his fleet in a swift sailing vessel, exhorting his officers and men to do their utmost. The Sacrament was administered to all, the galley slaves were freed from their chains, and the standard of the Holy League was raised to the truck of the flagship.]] The wind was at first against the Christians, and it was feared that the Turks would be able to make contact before a line of battle could be formed. But around noon, shortly before contact, the wind shifted to favour the Christians, enabling most of the squadrons to reach their assigned position before contact. Four galeasses stationed in front of the Christian battle line opened fire at close quarters at the foremost Turkish galleys, confusing their battle array in the crucial moment of contact. Around noon, first contact was made between the squadrons of Barbarigo and Sirocco, close to the northern shore of the Gulf. Barbarigo had attempted to stay so close to the shore as to prevent Sirocco from surrounding him, but Sirocco, knowing the depth of the waters, managed to still insert galleys between Barbarigo's line and the coast. In the ensuing mêlée, the ships came so close to each other as to form an almost continuous platform of hand to hand fighting in which both leaders were killed. The Christian galley slaves freed from the Turkish ships were supplied with arms and joined in the fighting, turning the battle in favour of the Christian side. Meanwhile, the centres clashed with such force that Ali Pasha's galley drove into the Real as far as the fourth rowing bench, and hand to hand fighting commenced around the two flagships, between the Spanish Tercio infantry and the Turkish janissaries. When the Real was nearly taken, Colonna came alongside, with the bow of his galley, and mounted a counter attack. With the help of Colonna, the Turks were pushed off the Real and the Turkish flagship was boarded and swept. The entire crew of Ali Pasha's flagship was killed, including Ali Pasha himself. The banner of the Holy League was hoisted on the captured ship, breaking the morale of the Turkish galleys nearby. After two hours of fighting, the Turks were beaten left and centre, although fighting continued for another two hours. A flag taken at Lepanto by the Knights of Saint Stephen, said to be the standard of the Turkish commander, is still on display, in the Church of the seat of the Order in Pisa. On the Christian right, the situation was different, as Doria continued sailing towards the south instead of taking his assigned position. He would explain his conduct after the battle by saying that he was trying to prevent an enveloping manoeuvre by the Turkish left. But Doria's captains were enraged, interpreting their commander's signals as a sign of treachery. When Doria had opened a wide gap with the Christian centre, Uluç Ali swung around and fell on Colonna's southern flank, with Doria too far away to interfere. Ali attacked a group of some fifteen galleys around the flagship of the Knights of Malta, threatening to break into the Christian centre and still turn the tide of the battle. This was prevented by the arrival of the reserve squadron commanded by Bazán. Uluç Ali was forced to retreat, escaping the battle with the captured flag of the Knights of Malta. Isolated fighting continued until the evening. Even after the battle had clearly turned against the Turks, groups of janissaries kept fighting to the last. It is said that at some point the Janissaries ran out of weapons and started throwing oranges and lemons at their Christian adversaries, leading to awkward scenes of laughter among the general misery of battle. At the end of the battle, the Christians had taken 117 galleys and 20 galliots, and sunk or destroyed some 50 other ships. Around ten thousand Turks were taken prisoner, and many thousands of Christian slaves were rescued. The Christian side suffered around 7,500 deaths, the Turkish side about 30,000.

Салдары

Бұл шайқас Осман империясы үшін маңызды жеңіліс болды, ол XV ғасырдан бері ірі теңіз шайқасын жоғалтпаған еді. Алайда, Киелі Лига жеңісті тиімді пайдалана алмады, және Осман жеңілісі Османның аумақтық кеңеюінің тоқтауына бастаған тарихи бұрылыс ретінде жиі айтылса да, бұл бірден болған жоқ. Лепанто шайқасындағы христиандық жеңіс Жерорта теңізінің де-факто бөлінуін растады: шығыс жартысы Осман империясының, ал батыс жартысы Испания мен олардың итальяндық одақтастарының бақылауында болды. Бұл шайқас Осман империясының Италия аумақтарына басып кіруін тоқтатты, бірақ Киелі Лига Лепантодан бұрын Осман империясына жоғалтқан аумақтарды қайтарып алмады. Тарихшы Пол К. Дэвис Лепантоның маңыздылығын былай түйіндейді: «Бұл түрік жеңілісі Осман империясының Жерорта теңізіне енуін тоқтатты, осылайша Батыстың үстемдігін сақтап қалды, және Батыс елдері бұрын тоқтатылмас түріктерді жеңе алатынына сенімді болды». Осман империясы өз флотын қайта құруға асықты. 1572 жылы, жеңілістен алты ай өткен соң, 150-ден астам галера, 8 галеасс, барлығы 250 кеме, соның ішінде Жерорта теңізінде бұрын-соңды көрілмеген ең үлкен сегіз кеме салынды. Осы жаңа флот арқылы Осман империясы Шығыс Жерорта теңізінде өз үстемдігін қайта орната алды. Сұлтан Селим II-нің бас министрі, бас визирі Мехмед Соқұллу, тіпті Венеция елшісі Маркантонио Барбароға Лепантодағы христиан жеңісі Осман империясына ұзаққа созылмайтын зиян келтірмегенін мақтанышпен айтты, ал сол жылы Осман империясының Кипрді басып алуы маңызды соққы болды. Ол былай деді: «Сіз біздің қайғымызды қалай көтеретінімізді көруге келдіңіз. Бірақ сіздердің және біздің жоғалтуларымыздың арасындағы айырмашылықты білуіңізді қалаймын. Кипрді сіздерден тартып алғанда, біз сіздерді бір қолыңыздан айырдық; біздің флотымызды жеңгенде, сіздер тек біздің сақалымызды ғана қырқыпсыз. Қырқылып алынған қол қайта өспейді; ал қырқылып алынған сақал қырылғаннан кейін одан да жақсы өседі». 1572 жылы одақтас христиан флоты қайтадан операцияларды бастады және Килич Әлі-паша басқаратын 200 кемеден тұратын жаңадан құрылған Осман флотымен кездесті, бірақ Осман командирі одақтас флотымен шайқасудан аулақ болып, Модон бекінісінің қауіпсіздігіне бет алды. 55 кемеден тұратын испан эскадрильясының келуі екі жақтағы күштерді теңестірді және шешуші соққы беруге мүмкіндік берді, бірақ христиан басшылары арасындағы келіспеушіліктер және Дон Хуанның тартыншақтығы мүмкіндікті ысырап етті. V Пий 1572 жылдың 1 мамырында қайтыс болды. Лига мүшелерінің мүдделерінің әртүрлілігі көріне бастады, және одақ бұзыла бастады. 1573 жылы Киелі Лига флоты мүлдем жүзіп кете алмады; оның орнына Дон Хуан Туниске шабуыл жасап, оны басып алды, бірақ 1574 жылы Осман империясы оны қайтарып алды. Венеция өзінің Далмация иеліктерін жоғалтудан және Фриулиге ықтимал шабуылдан қорқып, өзінің шығындарын азайтуға және Осман империясымен сауданы қайта бастауға құштар болды, Портамен біржақты келіссөздер бастады. Кипр соғысын аяқтаған 7 наурыздағы бейбіт келісіммен Киелі Лига таратылды. Лепантодағы жеңіске қарамастан, Венеция жеңілгендердің шарттарын қабылдауға мәжбүр болды. Кипр ресми түрде Осман империясына берілді, және Венеция 300 000 дукат өтемақы төлеуге келісті. Сонымен қатар, Далмациядағы екі держава арасындағы шекара қалаларға жақын ең құнарлы ауыл шаруашылығы аймақтарын қамтитын ішкі жердің кіші, бірақ маңызды бөліктерін түріктер басып алды, бұл Далмациядағы Венеция қалаларының экономикасына кері әсер етті. Екі мемлекет арасында 1645 жылғы Крит соғысына дейін бейбітшілік сақталды. 1574 жылы Осман империясы стратегиялық маңызды Тунис қаласын испандықтар қолдаған Хафсид әулетінен қайтарып алды, олар Джон Австрия күштері қаланы Осман империясынан қайтарып алғаннан кейін қайта орнатылған еді. Ұзақ жылдар бойы Франко-Османдық одақтың арқасында Осман империясы Батыс Жерорта теңізіндегі теңіз қызметін қайта бастады. 1576 жылы Осман империясы Абдул Маликтың Фезді басып алуына көмектесті – бұл Сүлеймен Зорлықшы кезінде Мароккода басталған Осман империясының жанама жаулап алуларын күшейтті. Аймаққа Осман билігін орнату Гибралтар бұғазынан Грекияға дейінгі Жерорта теңізінің бүкіл оңтүстік жағалауын Осман билігіне бағындырды, Испанияның Оран сауда қаласы және Мелилья мен Сеута сияқты стратегиялық елді мекендерді қоспағанда. Бірақ 1580 жылдан кейін Осман империясы Еуропаның теңіз флотының жетістіктерімен бәсекелесе алмады, әсіресе галеон және ұрыс тактикасының дамуынан кейін.

The engagement was a significant defeat for the Ottomans, who had not lost a major naval battle since the fifteenth century. However, the Holy League failed to capitalize on the victory, and while the Ottoman defeat has often been cited as the historical turning point initiating the eventual stagnation of Ottoman territorial expansion, this was by no means an immediate consequence. The Christian victory at Lepanto confirmed the de facto division of the Mediterranean, with the eastern half under firm Ottoman control and the western under the Spanish Crown and their Italian allies. The battle halted the Ottoman encroachment on Italian territories, but the Holy League did not regain any territories that had been lost to the Ottomans prior to Lepanto. Historian Paul K. Davis sums up the importance of Lepanto this way: "This Turkish defeat stopped Ottomans' expansion into the Mediterranean, thus maintaining Western dominance, and confidence grew in the West that Turks, previously unstoppable, could be beaten." The Ottomans were quick to rebuild their navy. By 1572, about six months after the defeat, more than 150 galleys, 8 galleasses, and in total 250 ships had been built, including eight of the largest capital ships ever seen in the Mediterranean. With this new fleet the Ottoman Empire was able to reassert its supremacy in the Eastern Mediterranean. Sultan Selim II's Chief Minister, the Grand Vizier Mehmed Sokullu, even boasted to the Venetian emissary Marcantonio Barbaro that the Christian triumph at Lepanto caused no lasting harm to the Ottoman Empire, while the capture of Cyprus by the Ottomans in the same year was a significant blow, saying that:
text=You come to see how we bear our misfortune. But I would have you know the difference between your loss and ours. In wrestling Cyprus from you, we deprived you of an arm; in defeating our fleet, you have only shaved our beard. An arm when cut off cannot grow again; but a shorn beard will grow all the better for the razor. In 1572, the allied Christian fleet resumed operations and faced a renewed Ottoman navy of 200 vessels under Kılıç Ali Pasha, but the Ottoman commander actively avoided engaging the allied fleet and headed for the safety of the fortress of Modon. The arrival of the Spanish squadron of 55 ships evened the numbers on both sides and opened the opportunity for a decisive blow, but friction among the Christian leaders and the reluctance of Don Juan squandered the opportunity. Pius V died on 1 May 1572. The diverging interests of the League members began to show, and the alliance began to unravel. In 1573, the Holy League fleet failed to sail altogether; instead, Don Juan attacked and took Tunis, only for it to be retaken by the Ottomans in 1574. Venice, fearing the loss of its Dalmatian possessions and a possible invasion of Friuli, and eager to cut its losses and resume the trade with the Ottoman Empire, initiated unilateral negotiations with the Porte. The Holy League was disbanded with the peace treaty of 7 March 1573, which concluded the War of Cyprus. Venice was forced to accept loser's terms in spite of the victory at Lepanto. Cyprus was formally ceded to the Ottoman Empire, and Venice agreed to pay an indemnity of 300,000 ducats. In addition, the border between the two powers in Dalmatia was modified by the Turkish occupation of small but important parts of the hinterland that included the most fertile agricultural areas near the cities, with adverse effects on the economy of the Venetian cities in Dalmatia. Peace would hold between the two states until the Cretan War of 1645. In 1574, the Ottomans retook the strategic city of Tunis from the Spanish supported Hafsid dynasty, which had been re installed after John of Austria's forces reconquered the city from the Ottomans the year before. Thanks to the long standing Franco Ottoman alliance, the Ottomans were able to resume naval activity in the western Mediterranean. In 1576, the Ottomans assisted in Abdul Malik's capture of Fez – this reinforced the Ottoman indirect conquests in Morocco that had begun under Suleiman the Magnificent. The establishment of Ottoman suzerainty over the area placed the entire southern coast of the Mediterranean from the Straits of Gibraltar to Greece under Ottoman authority, with the exceptions of the Spanish controlled trading city of Oran and strategic settlements such as Melilla and Ceuta. But after 1580, the Ottoman Empire could no longer compete with the advances of European navies, especially following the development of the galleon and line of battle tactics.

Есептер

Джованни Пьетро Контаринидің Селім Османлының венециялықтарға қарсы соғысын бастағаннан бастап, түріктерге қарсы Ұлы және жеңіспен аяқталған шайқас күніне дейінгі оқиғалар тарихы 1572 жылы, Лепанто шайқасынан кейін бірнеше ай өткен соң жарық көрді. Бұл соғыстың ең толық баяндамасы және оның барысы мен Киелі Одақтың жеңісін қысқа, бірақ толық көрініспен сипаттауға тырысқан жалғыз еңбек болды. Контаринидің баяндамасы осы оқиғалардың мәні мен маңыздылығын зерттеу үшін, құрметпен мақтаудан және қарапайым фактілерді баяндаудан әрі асып түсті. Бұл сонымен қатар, оқиғаның куәгері болған автордың толыққанды тарихи есебі, ол өзінің тікелей баяндамасын ертедегі Жаңа Заман Жерорта теңізіндегі Осман-католик қақтығысы аясындағы саяси философияға қатысты терең және дәйекті ойлармен үйлестірген.

Еске алу

Қасиетті Лига жеңіске Мәриямды, оның Розарий арқылы жеңіс тілеген Құдайға жасаған шарапатын есептеді. Андреа Дориа Испания королі Филипп II сыйлаған Гвадалупалық Анамыздың керемет бейнесінің көшірмесін кемесіндегі қабылдау бөлмесінде сақтап қалды. Рим папасы Пьос V бұл шайқасты еске алу үшін Жаңа Католик мейрамын – Жеңіс күнін орнатып, қазір Католик шіркеуі оны Розарий Анамыздың мейрамы ретінде тойлайды. Доминикан монахы Хуан Лопес 1584 жылы жазған Розарий туралы кітабында, Розарий мейрамы «Түрік флотына қарсы христиан халқына берілген керемет жеңістің естелігі және мәңгілік алғысы ретінде» ұсынылғанын жазды. Жеңіс құрметіне жазылған естелік музыканың бір бөлігі – испан композиторы Фернандо де лас Инфантастың, Римде тұратын, Canticum Moysis (Моисей әні, Шығу 15) Pro victoria navali contra Turcas мотеті. Тағы бір музыкалық шығарма – Якоб де Керленің 1572 жылғы «Cantio octo vocum de sacro foedere contra Turcas» (Түріктерге қарсы қасиетті одақ туралы сегіз дауыстағы ән), Петтиттің (2006) пікірінше, жеңісті зор қуанышпен мерекелейтін «әскерилік рухтағы» шығарма. Рим мен Венецияда түрік құлдары тізгінталған түрде салтанатты шаралар мен тойлар өтті.

Суреттер

Бұл шайқастың көптеген бейнелеулері бар. 1571 жылы Венеция мен Римде шайқас құрылымы туралы гравюралар пайда болды, сондай-ақ көптеген картиналар тапсырылды, оның ішінде Венециядағы Дож сарайында Андреа Висентино салған, 1577 жылы өртенген Тинтореттоның «Лепанто жеңісі» картинасын алмастырған «Sala dello Scrutinio» қабырғасындағы картина. Тициан шайқасты Испанияның Филипп II-нің жеңістен кейін жақын уақытта дүниеге келген еркек мұрагері Дон Фернандоны 4 желтоқсан күні 1571 жылы ұстап тұрған аллегориялық туындының фонында бейнеледі. Періште аспаннан төмен түсіп, Фернандоға арналған ұраны жазылған пальма бұтағын ұсынады, ал Филип оны ұстап тұр: «Majora tibi» (үлкен жетістіктерге жетесің; Фернандо 1578 жылы бала кезінде қайтыс болды). Паоло Веронезе салған «Лепанто шайқасының аллегориясы» (шамамен 1572 жыл, майлы бояу, 169 x 137 см, Венециядағы Галерея dell'Accademia) картинасының төменгі жартысында шайқас оқиғалары көрсетілген, ал жоғары жағында Венецияның әйел бейнесі Мәрия анаға ұсынылады, қасында Испанияның қамқоршысы Әулие Яков, Паптық мемлекеттердің қамқоршысы Әулие Петр, Падуаның қамқоршысы Әулие Юстина, Венецияның қамқоршысы Әулие Марк және періштелер тобы тұр. Сан-Доменико-Маджореде қазір сақталатын, 16 ғасырдың соңында салынған Венцеслас Кобергердің картинасы адмирал Колоннаның Римге оралуымен байланысты жеңіс шеруін бейнелейді. Әулие Петр базиликасының баспалдағында бас иіп тұрған Маркантонио Колоннаға Папаға Киелі Лиганың туын қайтарып беруін көрсетеді, ал жоғарыда Мадонна мен баласы жеңіс пальмаларымен бейнеленген. Томмазо Долабелла 1625-1630 жылдары Хотин шайқасында (1621 жыл) поляк сол қанатының командирі Станислав Любомирскийдің тапсырысымен «Лепанто шайқасын» салған. Монументальды картина (3,05 м × 6,35 м) осы шайқастан кейінгі поляктардың жеңіс шеруін Лепанто шайқасының фонымен үйлестіреді. Кейіннен ол Познань доминикандарына тиесілі болды және 1927 жылдан бері Краковтағы Вавель қамалында қойылған. Хуан Лунаның «Лепанто шайқасы» (1887 жыл) Мадридтегі испан Сенатында көрсетілген.

There are many pictorial representations of the battle. Prints of the order of battle appeared in Venice and Rome in 1571, and numerous paintings were commissioned, including one in the Doge's Palace, Venice, by Andrea Vicentino on the walls of the Sala dello Scrutinio, which replaced Tintoretto's Victory of Lepanto, destroyed by fire in 1577. Titian painted the battle in the background of an allegorical work showing Philip II of Spain holding his infant son, Don Fernando, his male heir born shortly after the victory, on 4 December 1571. An angel descends from heaven bearing a palm branch with a motto for Fernando, who is held up by Philip: "Majora tibi" (may you achieve greater deeds; Fernando died as a child, in 1578). The Allegory of the Battle of Lepanto (c. 1572, oil on canvas, 169 x 137 cm, Gallerie dell'Accademia, Venice) is a painting by Paolo Veronese. The lower half of the painting shows the events of the battle, whilst at the top a female personification of Venice is presented to the Virgin Mary, with Saint James Major (patron of Spain), Saint Peter (patron of the Papal States), Saint Justina (patron of Padua), Saint Mark (patron of Venice), and a group of angels in attendance. A painting by Wenceslas Cobergher, dated to the end of the 16th century, now in San Domenico Maggiore, shows what is interpreted as a victory procession in Rome on the return of admiral Colonna. On the stairs of Saint Peter's Basilica, Pius V is visible in front of a kneeling figure, identified as Marcantonio Colonna returning the standard of the Holy League to the pope. On high is the Madonna and child with victory palms. Tommaso Dolabella painted his The Battle of Lepanto in c. 1625–1630 on the commission of Stanisław Lubomirski, commander of the Polish left wing in the Battle of Khotyn (1621). The monumental painting (3.05 m × 6.35 m) combines the Polish victory procession following this battle with the backdrop of the Battle of Lepanto. It was later owned by the Dominicans of Poznań and since 1927 has been on display in Wawel Castle, Kraków. The Battle of Lepanto by Juan Luna (1887) is displayed at the Spanish Senate in Madrid.

Мүсіндік

Мессинадағы Австриялық Иоаннның ескерткіші 1571 жылы қала Сенатының шешімімен орнатылды, себебі Иоанн шайқастан соң Мессинаға қайтып келген еді. Оны Андреа Каламех жасап, 1572 жылы ашып берді.

Поэзия және көркем әдебиет

Лепантодағы жеңіске бірден поэтикалық жауап берілді. Италияда ғана 1571 және 1573 жылдар аралығында 233 сонет, мадригал және өлеңдер басылды, олардың кейбіреулері диалектте немесе латын тілінде жазылған. Бұл, испан жауабында да байқалды, оған каталон және майорка диалектілеріндегі өлеңдер, сондай-ақ Хуан Латиноның (Austriados libri duo, 1573), Джеронимо Корте Реалдың (Austriada ou Felicissima Victoria, 1578) және Хуан Руфоның (La Austriada, 1586) толыққанды эпостары кірді. Бұл ұзын шығармалар, кейінірек бір сыншы айтқандай, "әділетсіз ұмытылған жоқ, көптеген эпостар осы тағдырдан құтылған жоқ", бірақ сонымен қатар, танымалдылығын сақтап қалған испан балладасы да болды, оны 1818 жылы Томас Родд ағылшын тіліне аударды. Бұл тақырыпқа арналған ең танымал британдық өлең – Шотландия королі Джеймс VI-ның "Лепанто" өлеңі болды. Шамамен 1585 жылы он төрт тармақты өлең түрінде жазылған, мың жолдан тұратын шығарма 1591 жылы "Оның Ұлылықтарының бос уақыттағы поэтикалық жаттығулары" (His Maiesties Poeticall Exercises at Vacant Houres) жинағында жарияланды, содан кейін 1603 жылы, Джеймс Англия королі болғаннан кейін жеке түрде басылды. Басқа тілдерге де аудармалар жасалды, оның ішінде Ибраһим ван дер Майлдың голланд тіліне аударған "Ден Слах ван Лепантен" (1593) аудармасы бар. Дю Бартастың француз тіліндегі "Ла Лепанте" нұсқасы Джеймстің 1591 жылғы басылымымен бірге жарық көрді; ал Томас Мюррейдің (1564–1623) латын тіліндегі "Naupactiados Metaphrasis" нұсқасы Джеймстің 1603 жылғы басылымынан бір жыл кейін жарияланды. Патшалық байланыс шайқасты Стюарттардың теңіз сахналарында көрсетуге мүмкіндік берді, онда христиандар мен түріктер арасындағы теңіз шайқастары бейнеленді. Ал 1632 жылы шайқастың оқиғасы Абрахам Холландтың "Наумахия" еңбегінде жұп өлеңдермен қайта баяндалды. Ғасырлар өткен соң, Г.К. Честертон 1911 жылы алғаш жарық көрген және содан бері көп рет қайта басылған "Лепанто" атты көркем өлеңінде осы қақтығысты қайта қарады. Ол шайқастағы басты кейіпкерлердің, әсіресе христиан әскерлерінің басшысы, Австрияның Дон Хуанының поэтикалық бейнесін жасады, содан кейін шайқаста өзі де болған Мигель де Сервантес пен оның кейін "Дон Кихот" романында бейнелеген "сүйекті және ақымақ рыцарьмен" байланыстыратын жолдармен аяқтады. XX ғасырдың басында Эмилио Сальгари өзінің тарихи романы "Il Leone di Damasco" ("Дамасктың арыстаны", 1910) шайқасына арнады, ол 1942 жылы Корадо Д'Эрико тарапынан фильмге бейімделді. 1942 жылы ағылшын жазушысы Элизабет Гудж өзінің соғыс уақытындағы романы "Таудағы қамал" (The Castle on the Hill, 1942) кейіпкері Австрияның Иоаннының шайқастағы рөлін және Сервантестің онда болғанын еске түсірді. Ұрысқа қатысушылардың Бірінші дүниежүзілік соғыстың жағдайларына Честертонның өлеңін бейімдегендей, Гудж бұл ежелгі оқиғаны Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік Германияға қарсы британдық қарсылыққа пайдаланды.

There was an immediate poetical response to the victory at Lepanto. In Italy alone 233 titles of sonnets, madrigals and poems were printed between 1571 and 1573, some of these including writing in dialect or Latin. This was replicated by the Spanish response, with poems in Catalan and the Mallorcan dialect and full scale epics by Juan Latino (Austriados libri duo 1573), Jerónimo Corte Real ( Austriada ou Felicissima Victoria, 1578) and :es:Juan Rufo (La Austriada, 1586). Though these longer works have, in the words of a later critic, "not unjustly been consigned to that oblivion which few epics have escaped", there was also a Spanish ballad which retained its popularity and was translated into English by Thomas Rodd in 1818. The most popular British poem on the subject was The Lepanto by King James VI of Scotland. Written in fourteeners about 1585, its thousand lines were ultimately collected in His Maiesties Poeticall Exercises at Vacant Houres (1591), then published separately in 1603 after James had become king of England too. There were also translations in other languages, including into Dutch as Den Slach van Lepanten (1593) by Abraham van der Myl. La Lepanthe, the French version by Du Bartas, accompanied James' 1591 edition; a Latin version, the Naupactiados Metaphrasis by Thomas Murray (1564–1623), followed a year after James' 1603 publication. The royal connection ensured that the battle was featured in Stuart aquatic pageants representing sea battles between Christians and Turks well into the reign. And in 1632 the story of the battle was retold in couplets in Abraham Holland's Naumachia. Centuries later G. K. Chesterton revisited the conflict in his lively narrative poem Lepanto, first published in 1911 and republished many times since. It provided a series of poetic visions of the major characters in the battle, particularly the leader of the Christian forces, Don Juan of Austria, then closed with verses linking Miguel de Cervantes, who also fought in the battle, with the "lean and foolish knight" he would later immortalise in Don Quixote. At the start of the 20th century too, Emilio Salgari devoted his historical novel, Il Leone di Damasco ("The Lion of Damascus", 1910), to the Battle of Lepanto, which was eventually to be adapted to film by Corrado D'Errico in 1942. In 1942 as well, English author Elizabeth Goudge has a character in her war time novel, The Castle on the Hill (1942), recall the leading role of John of Austria in the battle and the presence of Cervantes there. Much as combatants had appropriated Chesterton's poem to the circumstances of World War I, Goudge harnessed that ancient incident to British resistance to Nazi Germany during World War II.