Кіріспе

Үндістандық ботаник және палинолог (1938–1986)

Ганапати Таникаймони (1 қаңтар 1938 – 5 қыркүйек 1986), көбінесе Таникаймони деп аталатын, үнді палинологы болған.

Ерте өмір және білім

1938 жылы Жаңа жыл күні Үндістанның Мадрас қаласында туған Тани 1962 жылы Мадрас қаласындағы Президенттік колледжінде өсімдік морфологы, профессор Б. Г. Л. Свами басшылығымен ботаника ғылымы бойынша ғылым магистрі дәрежесін алды. Осымен қатар, Таниге ерекше үнді натуралистеріне берілетін "Файсон" табиғат ғылымдары сыйлығы тағайындалды. 1970 жылы Тани Монпелье университетінен докторлық диссертациясын қорғады. Оның диссертациясы қазіргі Пальмае (Arecaceae) отбасының 800 түрінің тозаң морфологиясы, жіктелуі және филогенезиясына арналған еді.

Ғылыми мансап

Тани доктор профессор Гвинет басшылығымен жаңадан құрылған (1960) Пондичерри француз институтының палинология зертханасында ғалым қызметіне орналасты. Бірнеше жылдан кейін Танидің ғылыми және әкімшілік қабілеттері зертхана директоры лауазымына тағайындалуымен мойындалды. Келесі он жылдық ішінде ол Araceae, Clusiaceae, Menispermaceae, Mimosaceae және Sonnera tiaceae сияқты тропикалық отбасыларға қатысты көптеген маңызды мақалалар жариялады [Palinos 8(2): 7, желтоқсан 1985 ж. қараңыз]. Осы жарияланымдардың көпшілігінде ол түрлердің тозаң морфологиясын толық және нақты сипаттап, олардың мүмкін болатын филогенезін түсіндіру және таңдалған жіктеу жүйелерін негіздеу үшін өсімдіктердің басқа мүшелерінің морфологиясын қосты. Танидің алғашқы зерттеулерінің көп бөлігі қазіргі флораның тозаңын зерттегенмен, 1970-ші жылдардың соңында ол қазба тозаңға да назар аударды. Тани Индонезия үкіметі мен Француз Шығыс мектебі (EFEO) Боробудур ескерткішіне палинологиялық зерттеу жүргізуге шақырды. Палинологиялық талдау мен зерттеу ЮНЕСКО Әлемдік мұрасының 600 жылдан 1900 жылға дейінгі кезеңдегі алты фазасын анықтауға көмектесті. 1983 жылы ол француз және үнді палинологтары үшін Пондичерриде семинар ұйымдастырды, мақсаты тропикалық Африка мен Үндістанның үшінтік горизонттарынан бұрын сипатталған гүлді өсімдіктер тозаңының таксономиясын нақтылау болды. Осы жоба үшін Танидің 20 000-нан астам тропикалық палиноморфтардың слайдтар жинағы баға жетпес құндылыққа ие болды. Осы бірлескен еңбек нәтижесінде 47 таксонның нақты синтезі алынып, жарияланды. Бұдан әрі, ол Австралияның Брисбен қаласында өткен 7-ші Халықаралық палинология конгресінде (ХПК) тропикалық аймақтардан алынған үшінтік тозаңдар туралы симпозиумды ұйымдастырумен белсенді айналысты. Ботаника, палинология және палеоэкология салаларындағы еңбектері үшін доктор Таникаимони Лондон Линнеев қоғамының мүшесі болып сайланды.

Қоршаған ортаны қорғау

Мангробалардың тропикалық жағалау аймағындағы маңызды рөлі туралы әлемдік білім арта келе, мангробалардың қоршаған ортаның күрт немесе айтарлықтай өзгеруіне осал, шеткі экожүйелер екені анық болды. Мангролар табиғи немесе адамның салдарынан туған апаттардан, мысалы, дауылдардан немесе мангро ормандарын кесуден кейін өздігінен қалпына келмейді. Пудучерриде ол жағалауды қорғау, шөлейт жерлерді жаңарту және жергілікті экожүйеге адам қызметінің әсері мәселелері бойынша үкіметке кеңес берді. Тани мангро экожүйесінің жағалауды су тасқынынан (цунами) және топырақ эрозиясынан қорғаудағы зор экологиялық рөліне назар аударуға үлкен үлес қосты. Ол Пичаварамда мангро экожүйесіне қатысты ғылыми жобаларды бастап жүрді. Ол ЮНЕСКО-ның Азия және Тынық мұхиты аймағындағы мангро жобасына қатысты – бұл мангро экожүйелерінің құрылымын және жұмыс істеуін жақсырақ түсінуге бағытталған көп салалы, біріктірілген жоба. Танидің мангро экологиясы саласына қосқан ғылыми еңбегі оның өлімінен кейін жарық көрген "Палинология нұсқаулығында" тіркелген. Ол өткен дәуірлердегі мангро өсімдіктерінің гүл тозаңын анықтау үшін үлгі боларлық жұмыс қалдырды.

Өлім

Тани АҚШ-қа жол тартқан кезде, ол ұшып бара жатқан Pan Am 73 рейсі 1986 жылдың 5 қыркүйегінде Пәкістанның Карачи қаласында қаштарылған. Пәкістандық арнайы жасақ ұшаққа шабуыл жасап, террористерді жоюға тырысқанда болған атыс кезінде Тани басына қаза тапты. Ол бір балаға көмектесуге тырысып жатқанда, террористердің тастаған гранатасынан шашыраған оқтар мен сынықтарға ұшырады. Ол 6-12 қыркүйек аралығында АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Вудс-Холл мұхитты зерттеу институтында ЮНЕСКО демеушілігімен өткен екінші халықаралық палеоокеанография конференциясында теңіз палинологиясы бойынша симпозиумда лекция оқуға шақырылған еді.