Кіріспе

Британ армиясындағы әскери бөлім

Гордон Хайлендерлері – британ армиясының желілік жаяу әскер полкі. Ол 1881 жылдан 1994 жылға дейін 113 жыл бойы өмір сүрді, содан кейін Королеваның өз Хайлендерлерімен (Сифорт және Камерон) біріктіріліп, Хайлендерлер (Сифорт, Гордон және Камерон) полкі құрылды. «Гордон Хайлендерлері» 1794 жылдан бері 92-ші (Гордон Хайлендерлері) жаяу әскер полкі ретінде болғанмен, «Гордон Хайлендерлері полкі» 1881 жылы 75-ші (Стирлингшир) жаяу әскер полкі мен 92-ші (Гордон Хайлендерлері) жаяу әскер полкінің бірігуі арқылы құрылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1-ші батальон, Гордон Хайлендерлер – бастапқыда 1-ші жаяу әскер дивизиясының құрамындағы 2-ші жаяу әскер бригадасында қызмет еткен, 1939 жылдың қыркүйегінде соғыс жарияланғаннан кейін Францияға жіберілген, Британдық экспедициялық күштерінің (БЭК) бөлігі ретінде 1940 жылдың мамырына дейін онда қалған. 1940 жылдың 7 наурызында 1-ші батальон Аумақтық армияның 6-шы батальонымен алмасып, 51-ші (Гайленд) дивизиясының 153-ші жаяу әскер бригадасына ауыстырылды. Батальон 1940 жылы Франция шайқасында 51-ші дивизия құрамында қызмет етті, тұтқындалып, дивизияның көп бөлігі Сент-Валери-ан-Кода капитуляциялауға мәжбүр болды, тек аз ғана сарбаз тұтқыннан қашып үлкерді. Дегенмен, 1-ші батальон 1940 жылдың тамызында Ұлыбританияда қайта құрылып, 51-ші (Гайленд) дивизиясының екінші құрамында (9-шы (Гайленд) жаяу әскер дивизиясының қайта аталуы арқылы Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін құрылған) Солтүстік Африкада Эль-Аламейн, Тунис, Сицилия және Солтүстік-Батыс Еуропада қызмет етті, соғысты Германияда аяқтады. 2-ші батальон Сингапур гарнизонының бөлігі ретінде Малайяда орналасқан және 1942 жылдың ақпанында Сингапур үшін шайқаста соғысып, 15 ақпанда 130 000 басқа Британдық Ұлттар Достастығының сарбаздарымен бірге капитуляциялады. Бұл батальонның сарбаздары жапон тұтқындарында Сингапур аралы мен Малайядағы шайқастарға қарағанда көбірек шығынға ұшырады. 1942 жылдың мамырында 11-ші батальонды қайта құру арқылы 2-ші батальон қайта құрылды. Батальон 15-ші (Шотландия) дивизиясының 227-ші (Гайленд) бригадасының құрамына кіріп, 1944 жылдың 23 маусымында Нормандияға түсті. Олар Нормандиядағы Шё және Турвиль-сюр-Одон маңындағы ауыр шайқастарға, Нидерланды үшін күреске және соғыстың соңына жақын Рейнланд кампаниясына қатысты. 4-ші (Абердин қаласы) батальоны Франция шайқасында пулемет батальоны ретінде қызмет етті, кейін 1941 жылдың 1 қарашасында Корольдік артиллерия полкіне айналдырылды, 92-ші танкіге қарсы полк, Корольдік артиллерия, 9-шы бронетанкті дивизияның бөлігі ретінде, бірақ соғыс кезінде активті қызметте болған жоқ. 5-ші батальон Францияға Британдық экспедициялық күштерінің құрамында келді: олар 1940 жылы Франция шайқасы кезінде 51-ші дивизияның 153-ші бригадасының құрамында қызмет етіп, тұтқындалып, дивизияның көп бөлігі Сент-Валери-ан-Кода капитуляциялауға мәжбүр болды. Алайда, 5-ші батальон 1940 жылдың тамызында Ұлыбританияда біріктірілген 5/7 батальоны болып қайта құрылды және 51-ші (Гайленд) дивизиясының екінші құрамында қызмет етті. 6-шы (Банффшир) батальоны, Аумақтық армия батальоны, 51-ші (Гайленд) дивизиясының 153-ші бригадасынан 1-ші жаяу әскер дивизиясының 2-ші жаяу әскер бригадасына ауыстырылды. Ол Дюнкерктегі эвакуацияға қатысты. 6-шы батальон Тунистегі, Солтүстік Африкадағы және Италиядағы кампанияларда Анцио шайқасында да, Диадем операциясында да, кейін Готика сызығы үшін шайқаста да соғысты аяқтағаннан кейін Палестинада гарнизондық міндеттерді орындады. 7-ші (Мар және Меарнс) батальоны 5-ші батальонмен біріктіріліп, 5-ші/7-ші батальон, Гордон Хайлендерлер болып, соғыс бойы 51-ші (Гайленд) дивизиясының екінші құрамында қызмет етті. 8-ші (Абердин қаласы) батальоны да артиллерияға айналдырылды, ол 100-ші танкіге қарсы полк, Корольдік артиллерия болды. Бұл батальон 2-ші жаяу әскер дивизиясымен Бірма жорығында қызмет етті. 9-шы (Стратбоги, Гариох және Стратдон) батальоны (алғашқыда 9-шы (Гайленд) жаяу әскер дивизиясының бөлігі) 6-шы батальонның артық сарбаздарымен толықтырылды. Батальон 1940-1941 жылдары Оркни аралдарында гарнизондық болып, содан кейін Солтүстік-Шығыс Англияға көшті. Олар Қиыр Шығыста қызмет етуге дайындалып, 1942 жылдың мамырында Үндістанға аттанды. 1942 жылдың шілдесінде батальон Сиалкотта орналасқан кезде, бөлімнің 116-шы полк (Гордон Хайлендерлер) Корольдік бронетанкті корпусы ретінде бронетанкті полкке айналуы туралы хабарланды. Полк Гордонс шапкесінің белгісін және Там о'Шантерді, тартанды жарқыраған және килттерін, сондай-ақ өздерінің құбыр тобын киюді жалғастырды. 116-шы полк RAC 44-ші Индия бронетанктік дивизиясының 255-ші Индия танктік бригадасының құрамына кірді. Олар 1944 жылдың желтоқсанында Бірмаға жіберілді және Мейктила мен Мандалай шайқастарында қатысып, Бірмадағы жапон күштерінің шешуші жеңілісіне әкелді.

Соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейін Гордондар Малайядағы төтенше жағдай, Кипр және Солтүстік Ирландияда активті қызмет атқарды. 1994 жылдың 17 қыркүйегінде полк The Queens' Own Highlanders (Seaforth and Camerons) полкімен біріктіріліп, Highlanders (Seaforth, Gordons and Camerons) полкін құрады.